Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Bosscherwaarden
Wijk bij Duurstede, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Steenfabriek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1923
- Address
- Lekdijk West bij 28, 3961 MC Wijk bij Duurstede
- Place
- Wijk bij Duurstede
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.95650, 5.31692
- Monument number
- 518119
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1910 map "39 Rhenen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
STEENFABRIEK `de Bosscherwaarden' werd in 1923 gesticht en was jarenlang in handen van de familie Arntz, die tevens in het bezit was van de steenfabrieken `de Roodvoet' en `de Lunenburgerwaard'. Het produktieproces heeft gezorgd voor een aantal wijzigingen aan de oven, de loodsen en de kappen van het bedrijf. Ten oosten van het bedrijf liggen een kleiput en zandwinningsput.
De ringoven is ontstaan door de verbouwing van een vlamoven. Deze ringoven met een oppervlakte van 70x20 meter, was een continue gestookte oven, waarbij het vuur rondtrok en altijd in een deel van de oven bleef branden. De kolengestookte oven werd door een op de oven rondrijdend kolentreintje voorzien van brandstof, die door stalen buizen in de oven op de bakstenen werd gestort. Door het draaien aan de boven op de oven geplaatste ventielen werd de trek beheerst. In ongeveer negen dagen trok het vuur in de oven rond. In 1975 werd het bedrijf voorzien van een kunstmatige drooginrichting. In 1991 is de fabriek gesloten.
Behalve de in de uiterwaarden van de Lek gelegen steenfabriek met bewaard gebleven schoorsteen komen op het terrein nog enkele loodsen en woningen voor die echter van ondergeschikt belang worden geacht.
Omschrijving
De steenfabriek bestaat uit de ringoven en schoorsteen. De oven is geplaatst onder een stalen opbouw met twee parallel aan elkaar gelegen zadeldaken met de nok evenwijdig aan de rivier. In het gebouw bevindt zich de ringoven met in het midden op de oven geplaatste schoorsteen. De oven is opgetrokken uit baksteen met naar boven schuin toelopende wanden, de eindgevels zijn halfrond. De lange zijden bevatten elk een aantal, deels dichtgezette openingen met rondboogvormige bovenzijden. Deze ingangen leiden naar een tunnelvormige ruimte, die wordt overkluisd door een rondboogvormig gewelf. De ovenruimte is met poreuze steen bekleed en voorzien van kleine rondboogvormige trekopeningen aan de onderzijde en vulopeningen voor de kolenstort aan de bovenzijde.
In het midden van de ringoven is in het inwendige een sleuf aangebracht die dient als rookkanaal en in verbinding staat met de schoorsteen. De bovenzijde van de oven dient als stookzolder en is te bereiken middels een houten trap. De vloer van de stookruimte bevat een groot aantal ronde vulopeningen voor de kolen. In het midden bevindt zich een reeks ventielen waarmee de luchtcirculatie regelbaar was. De hijsinrichting van de lorrie waarin de kolen werden aangevoerd is deels aanwezig.
In het midden op de oven staat de ronde schoorsteen, die taps toeloopt en is opgetrokken uit baksteen in kruisverband. Op regelmatige afstand van elkaar zijn ijzeren banden aangebracht ter versteviging.
Waardering
De steenfabriek is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als herkenbaar voorbeeld van een steenfabriek met ringoven en schoorsteen alsmede van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van de nijverheid langs de rivier en de ontwikkeling van de steenfabricage in eerste kwart van de 20ste eeuw. Tevens vormt de fabriek een markant onderdeel in dit ensemble in relatie tot de klei- en zandwinningput en de uiterwaarden van de rivier De Lek.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
BRICK FACTORY 'de Bosscherwaarden' was established in 1923 and was for many years owned by the Arntz family, who also owned the brick factories 'de Roodvoet' and 'de Lunenburgerwaard'. The production process resulted in a number of modifications to the kiln, the sheds and the roofs of the business. To the east of the business lie a clay pit and a sand extraction pit.
The ring kiln originated from the conversion of a flame kiln. This ring kiln with an area of 70x20 metres was a continuously fired kiln, whereby the fire circulated and always remained burning in one part of the kiln. The coal-fired kiln was supplied with fuel by a coal train running around the kiln, which was poured onto the bricks in the kiln through steel pipes. By turning valves placed on top of the kiln, the draught was controlled. It took approximately nine days for the fire to circulate around the kiln. In 1975 the business was equipped with an artificial drying facility. In 1991 the factory closed.
Aside from the brick factory with preserved chimney located in the floodplains of the Lek, there are also several sheds and houses on the site, which are however considered of minor importance.
Description
The brick factory consists of the ring kiln and chimney. The kiln is placed under a steel structure with two gabled roofs running parallel to each other with the ridge parallel to the river. In the building is the ring kiln with a chimney placed in the centre on the kiln. The kiln is constructed of brick with walls sloping upwards, the end facades are semi-circular. The long sides each contain a number of partly filled openings with round-arched tops. These entrances lead to a tunnel-shaped space, which is covered by a round-arched vault. The kiln space is lined with porous stone and provided with small round-arched draught openings at the bottom and coal-hopper openings at the top.
In the centre of the ring kiln a slot is made inside which serves as a flue channel and connects to the chimney. The top of the kiln serves as a stoking floor and is accessible by means of a wooden staircase. The floor of the stoking space contains a large number of round hopper openings for the coal. In the middle is a series of valves by which the air circulation could be regulated. The lifting device of the lorry in which the coal was brought is partly present.
In the centre on the kiln stands the round chimney, which tapers and is constructed of brick in cross-bond. At regular intervals iron bands are applied for reinforcement.
Valuation
The brick factory is of general importance because of its architectural-historical value as a recognisable example of a brick factory with ring kiln and chimney as well as cultural-historical value as an expression of industry along the river and the development of brick manufacturing in the first quarter of the 20th century. Furthermore, the factory forms a distinctive component in this ensemble in relation to the clay and sand extraction pit and the floodplains of the river Lek.
Nearby in the register
- Boerderij, Lekbandijk 83Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Lekbandijk 87Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Lekbandijk 79Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Lekbandijk 47Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.