Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Dorpstraat 71
Luyksgestel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1931 - 1932
- Address
- Dorpstraat 71, 5575 AE Luyksgestel (Bergeijk 30)
- Place
- Luyksgestel
- Municipality
- Bergeijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.28686, 5.32409
- Monument number
- 517919
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "57 Valkenswaard" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
In de kom van Luijksgestel staat aan de zuidelijke zijde van de Dorpsstraat het GEMEENTEHUIS. Het gebouw dateert uit 1931-1932 en is onder architectuur van architect Brenders uit Valkenswaard tot stand gekomen. Na de Tweede Wereldoorlog is het gebouw verschillende malen uitgebreid, waardoor de achtergevel thans is ingebouwd. Alle aanbouwen vallen buiten de bescherming.
Omschrijving.
Het eenlaags gemeentehuis heeft een vlinder- of waaiervormige plattegrond en wordt gedekt door een samengesteld dak, bestaande uit zadeldaken met tuile-du-nord pannen. In 2001 zijn in totaal zes dakramen aangebracht. Op het meest oostelijke en westelijke dakschild staan respectievelijk één en twee schoorstenen. Het gebouw bestaat uit drie delen: een centrale middenpartij met open dakstoel en hoofdingang wordt geflankeerd door twee diagonale vleugels. De gevels zijn opgetrokken in baksteen en spaarzaam voorzien van siermetselwerk. Alle vensters hebben hardstenen dorpels. De noordelijke straatgevel heeft in de middenpartij een vleugelpaneeldeur met diabolobeschildering en geometrisch ingedeeld bovenlicht onder segmentboogvormige, fors uitstekende houten luifel op samengestelde kunststenen consoles. De deur wordt aan beide zijden geflankeerd door een tienruits zijlicht. De noordelijke gevel van de zijvleugel staat diagonaal op de gevel met de ingangspartij en hebben elk een tweetal gekoppelde schuifvensters met bovenlicht voorzien van zes hoge en lage ruitjes. De onderlichten zijn voorzien van luiken met diabolobeschildering. In de beide topgevels, die elke een overstek met windborden en een geprofileerde gootlijst hebben, is een houten kruisvenster met onderluiken. De oostelijke zijgevel heeft een houten schuifvenster als in de voorgevel en, aan de achterzijde, ter hoogte van de voormalige kluisruimte, een klein vierruits licht. De westelijke zijgevel heeft een tweetal schuifvensters als in de voorgevel. In de zuidelijke topgevel van de oostelijke vleugel een kruiskozijn met éénruits bovenlicht en éénruits onderlicht, aan de rechterzijde geflankeerd door een klein klaplicht, e.e.a. identiek aan het kruiskozijn in de noordgevel; klepraampje (rechts) van later datum; groot raamkozijn rechts. In de overeenkomstige topgevel aan de westelijke zijde een tweedelig achtruits venster. Zuidelijke topgevel (west) met tweedelig kozijn (éénruits onder, éénruits boven).
In het interieur is de hoofdopzet bewaard gebleven: de centraal in het gebouw gesitueerde raadszaal wordt aan de oostelijke respectievelijk de westelijke zijde geflankeerd door de (voormalige) burgemeesterskamer en kluis, respectievelijk een tweetal kamers voor de secretaris en de ambtenaren van de burgelijke stand. De ruimten worden gescheiden door gangen. In de westelijke gang, die omstreeks 1970 bij de raadszaal getrokken is, bevonden zich loketten naar de burgelijke stand. De raadszaal heeft een globaal rechthoekige plattegrond en wordt aan de oostelijke zijde driezijdig beëindigd. Het oorspronkelijke moer- en kinderbintenplafond met sleutelstukken is nog aanwezig. Van belang in het interieur is verder de vleugelpaneeldeur naar de noordelijke hal. In de muur boven de deur is in de hal een steen ingemetseld, waarop een afbeelding van Christus die zijn Heilig Hart toont, en de tekst: "Ter herinnering aan het besluit / van den Raad der gem. Luijksgestel / van 22-9-1937 tot erkenning van / Christus' Koningschap". Hal met gestucd plafond, enkelvoudig balkenplafond in voormalige burgemeesterskamer. Van belang is een klein, door een beukenhaag omzoomd plantsoen aan de oostelijke zijde.
Waardering.
Het gemeentehuis is van algemeen belang. Het heeft cultuur-historisch belang als voorbeeld van een sociaal-economische en bestuurlijke ontwikkeling, namelijk de stichting van raadhuizen voor kleine gemeenten en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van het dorpsraadhuis. Het heeft architectuurhistorische waarde vanwege de stijl en als voorbeeld van het oeuvre van de architect. Tevens is het waardevol vanwege de bijzondere opbouw van de plattegrond en de ornamentiek. Het gebouw is belangrijk vanwege de gaafheid van het ex- en ten dele het interieur. Het is zeldzaam als voorbeeld van een raadhuis met vlinderplattegrond.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
In the village of Luijksgestel, on the southern side of Dorpsstraat, stands the TOWN HALL. The building dates from 1931-1932 and was constructed under the architecture of architect Brenders from Valkenswaard. After the Second World War, the building was extended several times, as a result of which the rear facade is now built in. All extensions fall outside the protection.
Description.
The single-storey town hall has a butterfly or fan-shaped floor plan and is covered by a composite roof, consisting of gabled roofs with tuile-du-nord tiles. In 2001, a total of six roof windows were installed. On the easternmost and westernmost roof slopes stand one and two chimneys respectively. The building consists of three parts: a central section with an open roof truss structure and main entrance is flanked by two diagonal wings. The facades are built in brick and sparsely furnished with decorative brickwork. All windows have sandstone sills. The northern street facade has in the central section a casement door with diabolo painting and geometrically divided fanlight under a segment-arched, substantially projecting timber canopy on composite stone consoles. The door is flanked on both sides by a ten-pane side light. The northern facade of the side wing stands diagonally to the facade with the entrance section and each has a pair of coupled sash windows with fanlight furnished with six tall and low panes. The lower lights are provided with shutters bearing diabolo painting. In both gable facades, each having an overhang with wind boards and a moulded drip moulding, is a timber cross window with lower shutters. The eastern side facade has a timber sash window as in the front facade and, on the rear side, at the height of the former strong room, a small four-pane light. The western side facade has a pair of sash windows as in the front facade. In the southern gable facade of the eastern wing a cross window with one-pane fanlight and one-pane lower light, flanked on the right side by a small hinged light, all identical to the cross window in the north facade; hinged light (right) of later date; large window frame right. In the corresponding gable facade on the western side a two-part eight-pane window. Southern gable facade (west) with two-part frame (one-pane lower, one-pane upper).
In the interior, the principal layout has been preserved: the council chamber, situated centrally in the building, is flanked on the eastern and western side respectively by the (former) mayor's office and strong room, and respectively a pair of rooms for the secretary and civil registry officers. The spaces are separated by corridors. In the western corridor, which was drawn up to the council chamber around 1970, there were counters for the civil registry. The council chamber has a roughly rectangular floor plan and is terminated on the eastern side with three sides. The original mortise and tenon ceiling with key blocks is still present. Of significance in the interior is furthermore the casement door to the northern hall. In the wall above the door is set in the hall a stone, on which an image of Christ showing His Sacred Heart, and the text: "In memory of the resolution / of the Council of the municipality of Luijksgestel / of 22-9-1937 for recognition of / Christ's Kingship". Hall with stuccoed ceiling, simple beam ceiling in former mayor's office. Of significance is a small garden plot edged with a beech hedge on the eastern side.
Valuation.
The town hall is of general importance. It has cultural-historical significance as an example of a socio-economic and administrative development, namely the establishment of town halls for small municipalities and as an example of the typological development of the village town hall. It has architectural-historical value because of the style and as an example of the oeuvre of the architect. It is furthermore valuable because of the particular arrangement of the floor plan and the ornamentation. The building is important because of the integrity of the exterior and in part the interior. It is rare as an example of a town hall with butterfly floor plan.
Nearby in the register
- Kerkelijke dienstwoning, Dorpstraat 59Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij, Dorpstraat 50Boerderijunder 1 mi
- R.K. St. MartinuskerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Kerkstraat 100Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.