Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, v.m. Westsingel 45 Amersfoort
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1880
- Address
- v.m. Westsingel 45 Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15692, 5.38557
- Monument number
- 517740
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige SCHOOLGEBOUW (gymnasium), direct in de rooilijn aan de westzijde van de Westsingel gelegen, werd in 1880 in opdracht van de gemeente Amersfoort door stadsarchitect W.H. Kam ontworpen. Het pand vormt het meest voorname schoolontwerp, dat deze architect in Amersfoort heeft geleverd. Het schoolgebouw is in een eclectische bouwstijl vormgegeven, met neorenaissance en neoromaanse kenmerken.
De voorgevel aan de Westsingel, die deel uitmaakt van een historische gevelwand waartoe ook het voormalige stadhuis behoort, is zo goed als ongewijzigd. Het sobere interieur, waarvan de indeling nog aanwezig is, heeft tegenwoordig een kantoorfunctie. Detailleringen in vloeren, wanden en plafond zijn daardoor veelal van latere datum.
Omschrijving
Het voormalige gymnasiumgebouw is gesitueerd op een vrijwel rechthoekige plattegrond. Het pand bestaat uit twee bouwlagen met een samengesteld afgeplat schilddak tussen haaks geplaatste zadeldaken met topgevel, bedekt met blauwe Hollandse pannen. De gevels zijn opgetrokken uit machinale, grijzige bakstenen met in de voorgevel accenten van natuursteen, zoals de plint, panelen, daklijst en in kraag, aanzet- en sluitstenen.
De opbouw van de voorgevel (oostzijde) is symmetrisch, bestaande uit twee hoekrisalieten, bekroond door opgemetselde puntgevels die een drie traveeën tellende middengevel flankeren. De horizontaliteit wordt benadrukt door een hardstenen plint, twee cordonlijsten en donker gekleurde gesneden voegen.
In de smalle middentravee bevindt zich op de begane grond in een ondiep portiek een paneeldeur met deurrooster onder getoogd bovenlicht en op de eerste verdieping een rondboognis met daarin het beeld van Pallas Athene. Onder het beeld bevindt zich een steen met daarop MDCCCLXXX. De middentravee wordt aan weerszijden geflankeerd door een venster met gekoppeld draairaam onder bovenlicht. De hoekrisalieten, benadrukt door hoeklisenen, zijn breder en bevatten driedelige vensters met bovenlichten. Alle vensters, segmentboogvormig afgesloten hebben natuurstenen onderdorpels en met uitzondering van die in de middengevel dito panelen aan de onderzijde. De opgemetselde topgevels met een klimmend rondboogfries op natuurstenen kraagstenen hebben boven de met natuursteen bedekte daklijst op de hoeken en boven de nok schelpmotieven (acroteria). De van gemetselde speklagen voorziene geveltop is bezet met een klein rond venster
De achtergevel is gelegen aan een klein driehoekig binnenplaatsje en is in beperkte mate gewijzigd. Het betreft een sobere, niet geornamenteerde gepleisterde gevel waarin op regelmatige afstand in de beide bouwlagen een aantal vensters zijn aangebracht. Een afdak, ter hoogte van de eerste verdieping, is van later datum en van ondergeschikt belang.
De linkerzijgevel bevindt zich aan een smalle doorgang; de rechter zijgevel vormt de scheidingsmuur van het belendende pand.
De indeling van het interieur is nauwelijks gewijzigd.
Waardering
Het voormalige schoolgebouw is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als een in hoofdvorm gaaf en typerend voorbeeld van een gymnasium, uitgevoerd in een gecombineerde bouwstijl met invloeden van de neorenaissance en neoromaans. Van cultuurhistorische waarde vanwege zijn bestemming welke is verbonden met de geschiedenis van het onderwijs. Tevens is het gymnasium in relatie tot de omringende gebouwen aan de Westsingel van ensemblewaarde. Het gymnasium neemt in het oeuvre van de architect W.H. Kam een belangrijke plaats in.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former SCHOOL BUILDING (gymnasium), situated directly in the building line on the west side of the Westsingel, was designed in 1880 by city architect W.H. Kam on commission from the municipality of Amersfoort. The building represents the most important school design that this architect has delivered in Amersfoort. The school building is designed in an eclectic architectural style, with neorenaissance and neoromanesque characteristics.
The front facade on the Westsingel, which forms part of a historic facade wall that also includes the former town hall, is virtually unaltered. The austere interior, of which the layout is still present, nowadays has an office function. Detailing in floors, walls and ceilings is therefore largely of a later date.
Description
The former gymnasium building is situated on an approximately rectangular ground plan. The building consists of two storeys with a complex flattened hipped roof between perpendicularly placed gabled roofs with apex gables, covered with blue Dutch tiles. The facades are constructed of machine-made, greyish bricks with accents of natural stone in the front facade, such as the plinth, panels, roof cornice and in collar, setting and closing stones.
The composition of the front facade (east side) is symmetrical, consisting of two corner risalits, crowned by solid-built apex gables that flank a centre facade counting three bays. The horizontality is emphasised by a sandstone plinth, two cordons and darkly coloured cut joints.
In the narrow centre bay there is on the ground floor in a shallow portico a panelled door with door grille under a segmental fanlight and on the first storey a round arch niche containing the image of Pallas Athene. Below the image is a stone bearing MDCCCLXXX. The centre bay is flanked on either side by a window with coupled casement window under fanlight. The corner risalits, emphasised by corner pilasters, are broader and contain three-part windows with fanlights. All windows, finished with a segment arch, have natural stone sills and, with the exception of those in the centre facade, likewise panels on the underside. The solid-built apex gables with a climbing round arch frieze on natural stone corbels have above the roof cornice covered with natural stone on the corners and above the ridge shell motifs (acroteria). The gable top provided with solid-laid spaced courses is furnished with a small round window.
The rear facade is situated at a small triangular courtyard and has been altered to a limited extent. It is a austere, unornamented rendered facade in which a number of windows are installed at regular intervals in both storeys. A roof shelter, at the level of the first storey, is of a later date and of subordinate importance.
The left side facade is situated at a narrow passage; the right side facade forms the party wall of the adjacent building.
The interior layout has barely been altered.
Valuation
The former school building is of general interest because of its architectural historical value as an intact and characteristic example of a gymnasium in its main form, executed in a combined architectural style with influences of neorenaissance and neoromanesque. Of cultural historical value because of its function which is connected with the history of education. Furthermore, the gymnasium is of ensemble value in relation to the surrounding buildings on the Westsingel. The gymnasium occupies an important place in the oeuvre of architect W.H. Kam.
Nearby in the register
- Klooster, kloosteronderdl, Westsingel 46Klooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Woonhuis, Stadhuisplein 7Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Stadhuisplein 5Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Breestraat 52Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.