Rijksmonumentenregister · Netherlands
H. Bavo
Harmelen, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1916
- Address
- Ambachtsheerelaan 2, 3481 GL Harmelen (Woerden 26)
- Place
- Harmelen
- Municipality
- Woerden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.09244, 4.96221
- Part of complex
- 517414
- Monument number
- 517415
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1902 map "Chromo-topographische kaart voor het Garnizoen Utrecht / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Aan de Ambachtsherenlaan, op de hoek met de Joncheerelaan gelegen driebeukige rooms-katholieke KERK van het type pseudo-basiliek is in 1916 door Jan Stuyt ontworpen in neoromaanse stijl. De kerk is opgetrokken op een kruisvormige plattegrond met een hoger, onder zadeldak gedekt langgerekt middenschip en lagere, kortere zijbeuken van drie traveeën breed, die zijn gedekt met steekkappen. De dakbedekking bestaat uit rode oud Hollandse pannen met omlopende siergevelpannen langs de dakranden. Het koor is gedekt met leipannen. De topgevels zijn voorzien van sierpatronen in baksteenwerk. Bij een aantal van deze patronen zijn de verdiepte vakken voorzien van een witgeschilderde pleisterlaag. Onder de gootlijst is op een aantal plaatsen een geblokt fries van witte en gesmoorde tegels geplaatst. In het tongewelf van de entree zijn banden van zwart gekleurde baksteen opgenomen. Tegen de oostgevel is een halfronde absis met vijf rondboogvensters gezet onder zeszijdig dakschild; de halfronde absis is voorzien van mozaïek. Rechts hiervan bevindt zich, tussen schip en absis, een achtzijdige traptoren onder tentdak. Aan de noordoostzijde is tegen het zijschip de sacristie geplaatst onder zadeldak met lagere nokhoogte, evenwijdig aan het schip. Tegen de zuidoostzijde is een tweede sacristie gezet met lagere nokhoogte onder zadeldak. Aan de noordwestzijde is een halfronde doopkapel uitgebouwd voorzien van leibedekking in maasdekking. Aan de zuidwestzijde is in de oksel van zij- en middenschip een toren geplaatst onder een met leien gedekte, licht ingezwenkte spits. Op de top staat een windvaan in de vorm van een kruis met een torenhaan. De toren telt drie geledingen. Halverwege de eerste geleding is een zwart-witgeblokt fries aangebracht. In de tweede geleding is boven twee smalle vensters in elke zijde van de toren een ruitvormige wijzerplaat voorzien van uurwerk. De derde geleding bevat in elke zijde twee galmgaten met daarboven een fries; in de galmgaten bevindt zich een gemetselde balustrade.
De westgevel is een tuitgevel met daarin sierelementen van terracotta. Tegen de gevel is een portaal gezet onder zadeldak met rondboogvormig portiek. Hierin zijn dubbele deuren aangebracht met daarboven een rondboogvormig mozaïek met een voorstelling van Johannes de Doper vervaardigd door H. Sterk. Erboven is in de gevel een groot rond glas-in-loodvenster geplaatst.
De drie steekkappen van beide zijgevels hebben elk drie topgevels met drie rondboogvensters, gescheiden door muurdammen en voorzien van een strekkenlaag in twee kleuren baksteen. Het middelste venster is hoger dan de buitenste. De traveeën worden gescheiden door steunberen die afgedekt zijn met leipannen. Tegen de middelste travee van de zuidgevel is een portaal onder zadeldak gebouwd met openslaande deuren onder een rondboogveld.
Het interieur telt drie beuken met rondbogen op samengestelde pijlers. Het plafond heeft een houten betimmering. De zijbeuken kennen een geleding van rondboogvormige scheibogen. De gebrandschilderde vensters zijn vervaardigd door Henricus Kocken (1882-1955) en F. Bach en bevatten onder meer voorstellingen van heiligen, Maria met kind en de personificaties van geloof, hoop en liefde. Het ronde glas-in-loodvenster stelt het laatste oordeel voor. In de noordoostelijke wand is in 1916 een gedenksteen aangebracht. Het bankenplan is deels oorspronkelijk. De orgelkas is van ouder datum en afkomstig van de oude St. Bavokerk aan de Dorpsstraat. Tweeklaviers mechanisch orgel gemaakt in 1859 door P. Maarschalkerweerd.
Waardering
De kerk is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een pseudo-basiliek in neo-romaanse stijl, ontworpen door Jan Stuyt met de voor hem kenmerkende detailleringen. Tevens van ensemblewaarde in relatie tot het dorp Harmelen en als markering van het dorpscentrum daarbinnen prominent aanwezig.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Located on the Ambachtsherenlaan, at the corner with the Joncheerelaan, is a three-aisled Roman Catholic CHURCH of the pseudo-basilica type, designed in 1916 by Jan Stuyt in neo-Romanesque style. The church is built on a cruciform ground plan with a higher, elongated nave covered by a gabled roof and lower, shorter side aisles of three bays wide, which are covered with steep roofs. The roof covering consists of red traditional Dutch tiles with decorative gable tiles running along the roof edges. The choir is covered with slate tiles. The gable ends are provided with decorative patterns in brickwork. In a number of these patterns, the recessed sections are provided with a whitewashed plaster layer. Below the gutter line, a checkered frieze of white and dark tiles has been placed at a number of locations. In the barrel vault of the entrance, bands of black-coloured brick are incorporated. Against the east facade is a semicircular apse with five round-arched windows set under a six-sided roof shield; the semicircular apse is provided with mosaic. To the right of this, between the nave and apse, is an octagonal stair tower under a tent roof. On the northeast side, against the side aisle, the sacristy is placed under a gabled roof with lower ridge height, parallel to the nave. Against the southeast side, a second sacristy is set with lower ridge height under a gabled roof. On the northwest side, a semicircular baptismal chapel is built out, provided with slate covering in Maastricht bond. On the southwest side, in the junction of the side and nave, a tower is placed under a leaded, slightly curved spire. On top stands a weather vane in the form of a cross with a rooster. The tower has three storeys. Halfway up the first storey is a black and white checkered frieze. In the second storey, above two narrow windows on each side of the tower, a diamond-shaped dial is provided with clockwork. The third storey contains in each side two sound holes with a frieze above; in the sound holes is a built-up balustrade.
The west facade is a spout gable with decorative elements of terracotta. Against the facade is a portal set under a gabled roof with a round-arched portico. In it are double doors with above it a round-arched mosaic depicting Saint John the Baptist made by H. Sterk. Above it, a large round stained-glass window is placed in the facade.
The three steep roofs of both side facades each have three gable ends with three round-arched windows, separated by wall ribs and provided with a stringer course in two-coloured brick. The middle window is higher than the outer ones. The bays are separated by buttresses topped with slate tiles. Against the middle bay of the south facade is a portal under a gabled roof built with opening doors under a round-arched field.
The interior has three aisles with round arches on composite pillars. The ceiling has wooden panelling. The side aisles have a division of round-arched separating arches. The stained-glass windows were made by Henricus Kocken (1882-1955) and F. Bach and contain among others depictions of saints, Mary with child and the personifications of faith, hope and charity. The round stained-glass window depicts the Last Judgment. In the northeastern wall, a commemorative stone was placed in 1916. The bench arrangement is partly original. The organ case is of older date and comes from the old St. Bavo Church on the Dorpsstraat. Two-manual mechanical organ made in 1859 by P. Maarschalkerweerd.
Valuation
The church is of general importance because of its architectural historical value as an example of a pseudo-basilica in neo-Romanesque style, designed by Jan Stuyt with his characteristic detailing. Also of ensemble value in relation to the village of Harmelen and as a marking of the village centre within it, prominently present.
Nearby in the register
- H. BavoKerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Dorpsstraat 40Werk-woonhuisunder 1 mi
- Overheidsgebouw, Dorpsstraat 34Overheidsgebouwunder 1 mi
- Kerk, Kerkplein 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.