Rijksmonumentenregister · Netherlands
Omtadaburgh
't Zandt, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1851
- Address
- Omtadaweg 8, 9915 TA 't Zandt (Eemsdelta 20)
- Place
- 't Zandt
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.37251, 6.78821
- Monument number
- 517388
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DWARSHUISBOERDERIJ met DRIEKAPSSCHUUR, opgetrokken in een Ambachtelijk-traditionele bouwstijl met Neo-classisistische elementen. De boerderij is in 1851 herbouwd in opdracht van mevrouw D. L. Edema, de weduwe van W.D. Omta; het voorhuis werd er in 1867 voorgezet door de toenmalige eigenaar L.W. Omta, waarschijnlijk op de fundamenten van een oude borg. Toen de boerderij in 1871 afbrandde tot aan het voorhuis, werden schuur en hals herbouwd. De driekapsschuur staat haaks op het voorhuis met hals. Het complex is een van de weinige nog overgebleven kop-hals-romp-boerderijen met een dergelijke vorm, in de provincie Groningen.
De boerderij is markant gelegen op een door de Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek archeologisch beschermd borgterrein (monumentnummer 46197). Het rechthoekige, omgrachte borgterrein (Ompteda), wordt in tweeën gedeeld door een dwarsgracht en heeft aan de zuid- en westkant nog singelbeplanting. De boerderij ligt met de voorzijde van de Omtadaweg afgekeerd, met restanten van toegangspijlers op de dam in de gracht.
Boerderij noch erf mochten worden bekeken; de omschrijving is derhalve onvolledig.
Omschrijving
Boerderij, bestaande uit een voorhuis, hals en driekapsschuur. Het geheel onderkelderde VOORHUIS (blokhuis) heeft gepleisterde gevels op een gepleisterd trasraam. Het afgeknotte wolfdak dat deels gedekt is met een zwarte platte Friese pan en deels met een nieuwe pan, heeft vier gepleisterde schoorstenen met kap en een rechthoekige goot (niet origineel). Op het dak een kleine klokkestoel met klok (niet orgineel). De gevels worden geleed door telkens vier, getoogde zesruits vensters met een gepleisterde segmentboog; een uitzondering is de oostgevel die één venster heeft. Onder de vensters van de noord- en westgevel een getoogd keldervenster met segmentboog; in de topgevel van de westgevel drie getoogde zaadvensters, in die van de oostgevel één. De hoofdentree bevindt zich midden in de zuidgevel en bestaat uit een paneeldeur (niet origineel) met bovenlicht met vergulde leeuw, binnen een omlijsting met kroonlijst; voor de deur een drie treden hoge stoep. Bij de entree twee gevelstenen waarop staat: "L. Omta 1867" en "A. Omta-Mulder". Middenin de noordgevel bevindt zich eveneens een deur (niet origineel) met getoogd bovenlicht, binnen een omlijsting met kroonlijst; voor de deur een vijf treden hoge stoep tussen twee gepleisterde muurtjes.
De HALS is opgetrokken in een roodbruine (zuidgevel) en een rode baksteen (noordgevel, niet origineel) en heeft een schilddak met aan de zuidzijde een zwart geglazuurde Hollandse pan en aan de noordzijde een nieuwe pan. In de zuidgevel bevinden zich een twee deuren (waarvan één niet origineel) met bovenlicht, een H-venster, een zesruits- en een klein staand venster. De noordgevel heeft een niet-originele indeling.
De DRIEKAPSSCHUUR is opgetrokken in een roodbruine baksteen en heeft een samengesteld wolfdak, gedekt met riet waar aan de noordzijde golfplaat overheen is gelegd. In de nokken drie uileborden van hout en drie bekleed met golfplaat (niet origineel). De zuidgevel heeft drie getoogde dubbele houten schuurdeuren onder een korfboog met gepleisterde sluitsteen, zeven ijzeren rondboogvensters met roedenverdeling, zes ijzeren halfronde zaadvensters met roedenverdeling en een houten deur met bovenlicht, waarboven een natuurstenen gevelsteen met de volgende tekst: "Deze plaats is herbouwd in 1851 door de wed. van Willem Derks Omta, Derkje Lulofs Edema, en haar zoon Luilf Willems Omta". De oostgevel wordt ondersteund door zeven gemetselde steunberen en heeft drie kleine ijzeren rondboogvensters met roedenverdeling en vier vensters met een houten luik ervoor. In de noordgevel bevinden zich twee hoge dubbele houten deeldeuren onder een korfboog met gepleisterde sluitsteen, twee getoogde dubbele houten schuurdeuren waarvan er een met paard in de sluitsteen, twee dubbele houten schuurdeuren met getoogd bovenlicht met decoratieve roedenverdeling, waarvan er een met paard in de sluitsteen, zeven ijzeren rondboogvensters met roedenverdeling en negen ijzeren halfronde zaadvensters met roedenverdeling. De westgevel is grotendeels blind.
Waardering
Boerderij met driekapsschuur van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een boerderij met een afwijkende vorm, uit de tweede helft van de 19de eeuw
- vanwege de sobere, maar verzorgde vormgeving
- vanwege de historische betekenis van het terrein
- vanwege de bijzonder mooie ligging op het voormalige borgterrein met omgrachting en singelbeplanting
- vanwege de typologische zeldzaamheid van de vorm van deze boerderij, in de provincie Groningen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TRANSVERSE-HOUSE FARMSTEAD with THREE-BAY BARN, constructed in a Craftsman-traditional building style with Neo-classical elements. The farmstead was rebuilt in 1851 at the request of Mrs D. L. Edema, the widow of W.D. Omta; the front house was added to it in 1867 by the then owner L.W. Omta, probably on the foundations of an old borg. When the farmstead burned down to the front house in 1871, the barn and hals were rebuilt. The three-bay barn stands perpendicular to the front house with hals. The complex is one of the few remaining head-hals-body farmsteads of such a form in the province of Groningen.
The farmstead is markedly situated on a borg site that is archaeologically protected by the National Service for Archaeological Heritage Investigation (monument number 46197). The rectangular, moated borg site (Ompteda) is divided into two parts by a transverse moat and still has single-row tree planting on the south and west sides. The farmstead faces away from the Omtadaweg, with remains of access pilasters on the dam in the moat.
Neither farmstead nor farmyard could be inspected; the description is therefore incomplete.
Description
Farmstead consisting of a front house, hals and three-bay barn. The entirely cellared FRONT HOUSE (blockhouse) has rendered facades on a rendered tuff frame. The truncated half-hipped roof, partly covered with black flat Frisian pan and partly with new pan, has four rendered chimneys with caps and a rectangular gutter (not original). On the roof a small bell tower with bell (not original). The facades are articulated by four segmental-arched six-pane windows each with a rendered segmental arch; an exception is the east facade which has one window. Below the windows of the north and west facades a segmental-arched basement window with segmental arch; in the gable of the west facade three segmental-arched seed windows, in that of the east facade one. The main entrance is situated in the middle of the south facade and consists of a panel door (not original) with fanlight with gilded lion, within a surround with cornice; in front of the door a three-step high stoep. By the entrance two facade stones on which is written: "L. Omta 1867" and "A. Omta-Mulder". In the middle of the north facade there is also a door (not original) with segmental-arched fanlight, within a surround with cornice; in front of the door a five-step high stoep between two rendered small walls.
The HALS is constructed in reddish-brown brick (south facade) and red brick (north facade, not original) and has a hipped roof with on the south side a black glazed Dutch pan and on the north side new pan. In the south facade there are two doors (one of which not original) with fanlight, an H-window, a six-pane and a small upright window. The north facade has a non-original arrangement.
The THREE-BAY BARN is constructed in reddish-brown brick and has a composite half-hipped roof, covered with reed with corrugated metal sheeting laid over it on the north side. In the ridge three owl boards of wood and three clad with corrugated metal (not original). The south facade has three segmental-arched double wooden barn doors under a basket arch with rendered keystone, seven iron round-arched windows with glazing bars, six iron semi-circular seed windows with glazing bars and a wooden door with fanlight, above which a natural stone facade stone with the following text: "This place was rebuilt in 1851 by the widow of Willem Derks Omta, Derkje Lulofs Edema, and her son Luilf Willems Omta". The east facade is supported by seven mortared buttresses and has three small iron round-arched windows with glazing bars and four windows with a wooden shutter in front. In the north facade there are two high double wooden part-doors under a basket arch with rendered keystone, two segmental-arched double wooden barn doors of which one with horse in the keystone, two double wooden barn doors with segmental-arched fanlight with decorative glazing bars, of which one with horse in the keystone, seven iron round-arched windows with glazing bars and nine iron semi-circular seed windows with glazing bars. The west facade is largely blank.
Valuation
Farmstead with three-bay barn of general importance for reasons of cultural and architectural-historical value
- as an example of a farmstead with an unusual form, from the second half of the 19th century
- for its restrained yet carefully considered design
- for the historical significance of the site
- for its exceptionally fine location on the former moated borg site with moat and single-row tree planting
- for the typological rarity of the form of this farmstead in the province of Groningen
Nearby in the register
- Archeologie, Omtadaburgh 't Zandt (Eemsdelta 20)Archeologieunder 1 mi
- Boerderij(M1), Omtadaweg 6Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Oosterstraat 33Woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, AbberdaheerdArcheologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.