Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Mgr Bekkersplein 4
Haaren, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1912 - 1914
- Address
- Mgr Bekkersplein 4, 5076 AV Haaren (Oisterwijk 30)
- Place
- Haaren
- Municipality
- Oisterwijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.60226, 5.22778
- Monument number
- 517024
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Binnen de bebouwde kom van Haaren gelegen Rooms-katholieke KERK van Sint Lambertus, tussen 1912 en 1914 opgetrokken in Neo-Gotische vormen naar ontwerp van de architect W. Th. van Aalst. De kerk kwam in de plaats van een in 1911 afgebrande Neo-Classicistische voorganger. In 1940 werden op het gewelf zeer rijke figuratieve schilderingen aangebracht door de schilder Jos ten Horn.
Omschrijving.
Driebeukige georiënteerde Neo-Gotische kruisbasiliek met toren en dakruiter onder zadel, schild-, en lessenaardaken met leien in maasdekking gedekt. De kerk is een baksteenbouw met sierdelen in natuursteen. Het schip telt drie traveeën. Het transept heeft driezijdige sluitingen. Het op een verhoging gelegen koor heeft een travee waarop een 7/12 sluiting aansluit.
De toren heeft vier geledingen. In de eerste het terugliggende ingangsportaal met een spitsboograam met driepasmotieven, in de tweede blindnissen en boven de terugliggende ingang een driedelig spitsboograam. In de derde geleding vier deels als raam geopende spitsboognissen en een klokkengeleding met vier nissen waarvan de twee binnenste als galmopening dienen. Elke geleding heeft rijke boogfriezen of bakstenen sierlijsten. De achtzijdige spits gaat op van vier wimbergen met wijzerplaten achter een balustrade. Op de hoeken eenvoudige versneden haakse steunberen die in pinakels eindigen. Links en rechts van de toren veelzijdige zijkapellen onder met lei gedekte schild- en tentdaken. Het korte schip heeft brede traveeën, in de zijbeuken driedelige ramen en in de lichtbeuk tripletten in spitsboognissen. Ook transept en koortravee herhalen deze indeling. De tweede en derde travee van het schip hebben naar het transept toe veelhoekig gesloten zijkapellen die een centraliserende werking opleveren. Transept en koor hebben in de sluiting slanke tweedelige spitsboogramen. Het koor wordt geflankeerd door kapellen en nevenruimten zoals onder meer de sacristie. Beide zijn in een traditionele Neo-Gotische stijl opgetrokken. Inwendig wordt door het korte, brede schip met kapellen en de brede viering een centraliserende werking bereikt, waardoor in deze verder traditionele late Neo-Gotische kerk het gezicht op het altaar toch redelijk goed is. Schip, transept en koor hebben een driedelige opstand met ronde hardstenen en gepolijste zuilen met witte natuurstenen kapitelen met bladmotieven en eenvoudige scheibogen.
Het triforium bestaat uit een reeks blinde nissen met natuurstenen zuiltjes, gevat in een rechthoekige omlijsting onder de tripletramen. De vieringspijlers zijn van natuursteen. Het gehele gebouw is overwelfd met bakstenen ster- en netgewelven met voor Van Aalst karakteristieke brede en platte gordelbogen en ribben. Het muurwerk is deels schoon metselwerk, deels gepleisterd. De kerk bevat meubilair uit de bouwtijd. Het hoogaltaar (1917), het Maria-altaar (1917), de preekstoel (1918) en de communiebank (1918) in Neo-Gotische vormen zijn in koper en marmer uitgevoerd door A.H. Haan uit Antwerpen. Het triomfkruis dateert uit 1918, een achttal beelden uit circa 1930. De glasramen zijn uitgevoerd door I. Menken uit Gogh (1914). Op de gewelven bevinden zich uitbundige schilderingen met een rijke iconografie geïnspireerd op de openbaring van de apostel Johannes, vervaardigd door de schilder Jos ten Horn (1940-1942).
Waardering.
De kerk is van algemeen belang. Zij heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling in de katholieke kerk waarbij binnen de typologie van de volkskerk de waardering voor een traditionele vormgeving van de kerkbouw blijft voortbestaan. Tevens is de kerk van belang vanwege de bijzondere gewelfschilderingen van J. ten Horn. Zij heeft architectuurhistorische waarden vanwege de kenmerkende plaats in het oeuvre van de architect W. Th. van Aalst, die binnen de neogotische vormentaal experimenteerde met een centraliserende plattegrond. Zij is gaaf bewaard, zowel wat betreft interieur als exterieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Within the built-up area of Haaren, a Roman Catholic CHURCH of Sint Lambertus, constructed between 1912 and 1914 in Neo-Gothic forms to the design of architect W. Th. van Aalst. The church replaced a Neo-Classical predecessor which burned down in 1911. In 1940, very rich figurative paintings were applied to the vault by the painter Jos ten Horn.
Description.
Three-aisled oriented Neo-Gothic cruciform basilica with tower and roof turret under saddle, hipped and sloping mansard roofs covered with slates in Maas format. The church is a brick construction with ornamental elements in natural stone. The nave has three bays. The transept has three-sided closures. The choir, situated on a raised level, has one bay to which a 7/12 closure adjoins.
The tower has four stages. In the first the set-back entrance portal with a pointed arch window with trefoil motifs, in the second blind niches and above the set-back entrance a three-part pointed arch window. In the third stage four partly opened as windows pointed arch niches and a bell stage with four niches of which the two inner ones serve as sound openings. Each stage has rich arch friezes or brick decorative mouldings. The octagonal spire rises from four gables with clock faces behind a balustrade. On the corners simple chamfered right-angled buttresses which end in pinnacles. To the left and right of the tower multisided side chapels under hipped and tent roofs covered with slate. The short nave has wide bays, in the side aisles three-part windows and in the clerestory triplets in pointed arch niches. The transept and choir bay also repeat this layout. The second and third bays of the nave have towards the transept polygonally closed side chapels which create a centralizing effect. Transept and choir have in the closure slender two-part pointed arch windows. The choir is flanked by chapels and ancillary spaces such as, among others, the sacristy. Both are constructed in a traditional Neo-Gothic style. Internally, through the short, wide nave with chapels and the wide crossing, a centralizing effect is achieved, whereby in this otherwise traditional late Neo-Gothic church the view of the altar is reasonably good. Nave, transept and choir have a three-part elevation with round stone and polished columns with white natural stone capitals with foliage motifs and simple scissor arches.
The triforium consists of a series of blind niches with natural stone small columns, set in a rectangular surround under the triplet windows. The crossing pillars are of natural stone. The entire building is vaulted with brick star and net vaults with for Van Aalst characteristic wide and flat vault ribs and ribs. The masonry is partly fair-faced brickwork, partly rendered. The church contains furnishings from the construction period. The high altar (1917), the Mary altar (1917), the pulpit (1918) and the communion rail (1918) in Neo-Gothic forms are executed in copper and marble by A.H. Haan from Antwerp. The rood cross dates from 1918, a set of eight sculptures from around 1930. The stained glass windows were executed by I. Menken from Gogh (1914). On the vaults are exuberant paintings with a rich iconography inspired by the Revelation of the apostle John, executed by the painter Jos ten Horn (1940-1942).
Evaluation.
The church is of general importance. It has cultural-historical values as a particular expression of a spiritual development in the Catholic Church whereby within the typology of the village church, the appreciation for a traditional design of church architecture continues to exist. The church is also important because of the particular vault paintings by J. ten Horn. It has architectural-historical values because of its characteristic place in the oeuvre of architect W. Th. van Aalst, who within the neo-gothic formal language experimented with a centralizing floor plan. It is well preserved, both as regards interior and exterior.
Nearby in the register
- Bestuursgebouw en onderdl, Pastoor Jansenstraat 13Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Boerderij, Pastoor Jansenstraat 24Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Tempeliersweg 1Boerderijunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Kerkeind 10Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.