Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Hoevenseweg 31
Etten-Leur, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Hoevenseweg 31, 4874 LX Etten-Leur
- Place
- Etten-Leur
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.57493, 4.62168
- Monument number
- 516667
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1924 map "Topographische kaart van Breda en omstreken / Topographische Inrichting ; samengest. naar de gegevens van de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
WATERTOREN in Expressionistische stijl gebouwd in 1924 naar ontwerp van architect H. Sangster. De watertoren werd gebouwd in opdracht van de N.V. Waterleiding maatschappij Noord-West-Brabant (Oudenbosch). De maatschappij werd opgericht 21 juni 1916 tegelijk met de Spoorweg maatschappij Tholen en West-Brabant. De watertoren is als zodanig nog in gebruik. Het bijbehorende pompstation van dezelfde architect, dat niet tot de bescherming behoort, is in 1993-'94 sterk gerenoveerd en uitgebreid. Het ligt ten oosten van Noordhoek tussen Etten en Roosendaal pal ten noorden van de spoorlijn.
Sangster bouwde in het eerste kwart van de twintigste eeuw voor deze maatschappij dertien andere watertorens min of meer in dezelfde stijl te weten: Almkerk * Anna Jacobapolder * Dinteloord * Dongen (1923) inhoud waterreservoir 500 m3 Fijnaart * Gilze * Hoge en Lage Zwaluwe * Kaatsheuvel (1925) inhoud waterreservoir 250 m3 Raamsdonkveer (1925) " " 300 m3 Steenbergen * St. Philipsland (1925) inhoud waterreservoir 125 m3 Zevenbergen *
Achter de gemeentenamen met een * is de watertoren in W.O.II opgeblazen.
Omschrijving.
De watertoren, op vierkante plattegrond en bekroond door een achthoekige kop en tentdak met koperen bedekking, is opgetrokken uit een skelet van gewapend beton met een bekleding/vulling van baksteen voorzien van sierpleisterwerk. Oorspronkelijk was het skelet van beton met baksteen zichtbaar. De vierkante afgesnoten opbouw van de toren heeft drie geledingen met erker-vormige uitkragingen in de hoogte en steunberen in de onderbouw. De hoogte van de toren is 48,70 m + maaiveld. Het betonnen skelet van de toren bestaat in hoofdzaak uit zestien kolommen, die naar boven toe verjongen en onderling verbonden zijn door balken met plaatvormige vloeren (werkvloeren) erop. De toren heeft in tegenstelling tot bovengenoemde torens, twee reservoirs.
In de architectuur van de toren is de ligging van beide reservoirs goed zichtbaar. De oorspronkelijke reservoirs bestonden uit open ringvormige betonnen bakken. Nu zijn ze voorzien van een betonnen deksel. Het hoogwaterreservoir heeft 400 m3 inhoud en een hoogwaterspiegel op 41,50 + m (47,80 m + NAP); Het laagwaterreservoir 300 m3 inhoud en een laagwaterspiegel op 28,50 + m (34,80 m + NAP). Naast kelder- en begane grondvloer, ligt er in de toren onder ieder reservoir een eigen werkvloer, daarnaast nog een op vijf meter hoogte. In de toren bevinden zich drie type trappen respectievelijk: in het onderste gedeelte, rechte steektrappen met bordessen; in het middelste gedeelte, door de kern van het onderste reservoir, een betonnen Engelse trap en aan de buitenkant van het bovenste reservoir een ijzeren staande ladder.
Waardering.
De toren is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde als voorbeeld van de ontwikkeling van de watervoorziening in Noord-Brabant en als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de betonnen watertoren met dubbel reservoir. Het gebouw heeft architectuurhistorische waarde vanwege de plaats in het werk van de architect Sangster en vanwege het bijzondere materiaalgebruik. Het gebouw heeft ensemblewaarde vanwege de markante situering aan de rand van een open landbouwgebied en is als voorbeeld van het werk van Sangster zeldzaam. Tenslotte betreft het een van de weinige watertorens in Nederland uitgevoerd in Expressionistische trand.
Literatuur: Gedenkboek (25 jarig bestaan) van de N.V. Waterleiding-Maatschappij Noord West-Brabant, Oudenbosch, 22 december 1949.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
WATER TOWER in Expressionist style built in 1924 after a design by architect H. Sangster. The water tower was built on behalf of the N.V. Waterleiding maatschappij Noord-West-Brabant (Oudenbosch). The company was established 21 June 1916 together with the Railway company Tholen and West-Brabant. The water tower is still in use as such. The associated pumping station by the same architect, which is not included in the protection, was heavily renovated and extended in 1993-'94. It is situated to the east of Noordhoek between Etten and Roosendaal directly north of the railway line.
In the first quarter of the twentieth century Sangster built thirteen other water towers for this company in more or less the same style, namely: Almkerk * Anna Jacobapolder * Dinteloord * Dongen (1923) water reservoir capacity 500 m3 Fijnaart * Gilze * Hoge en Lage Zwaluwe * Kaatsheuvel (1925) water reservoir capacity 250 m3 Raamsdonkveer (1925) " " 300 m3 Steenbergen * St. Philipsland (1925) water reservoir capacity 125 m3 Zevenbergen *
Behind the municipality names with an * the water tower was blown up in W.W.II.
Description.
The water tower, on a square ground plan and crowned by an octagonal head and tent roof with copper covering, is constructed from a reinforced concrete skeleton with brick facing and filling provided with ornamental plasterwork. Originally the concrete skeleton with brick was visible. The square truncated superstructure of the tower has three storeys with corbel-shaped cantilevers in the height and buttresses in the substructure. The height of the tower is 48.70 m + ground level. The concrete skeleton of the tower consists essentially of sixteen columns, which taper towards the top and are interconnected by beams with plate-shaped floors (working floors) on top. The tower has, in contrast to the aforementioned towers, two reservoirs.
In the architecture of the tower the location of both reservoirs is clearly visible. The original reservoirs consisted of open ring-shaped concrete tanks. Now they are provided with a concrete cover. The high-water reservoir has a capacity of 400 m3 and a high-water level at 41.50 + m (47.80 m + NAP); the low-water reservoir has a capacity of 300 m3 and a low-water level at 28.50 + m (34.80 m + NAP). Besides basement and ground floor, there is in the tower under each reservoir its own working floor, in addition one at five metres height. In the tower there are three types of stairs respectively: in the lower part, straight flight stairs with landings; in the middle part, through the core of the lower reservoir, a concrete English staircase and on the outside of the upper reservoir an iron standing ladder.
Valuation.
The tower is of general importance because of its cultural-historical value as an example of the development of water supply in North Brabant and as an example of the typological development of the concrete water tower with double reservoir. The building has architectural-historical value because of its place in the work of architect Sangster and because of the distinctive use of materials. The building has ensemble value because of its striking situation at the edge of an open agricultural area and is rare as an example of Sangster's work. Finally, it is one of the few water towers in the Netherlands executed in Expressionist style.
Literature: Commemorative book (25th anniversary) of the N.V. Waterleiding-Maatschappij Noord West-Brabant, Oudenbosch, 22 December 1949.
Nearby in the register
- Boerderij, Bankenstraat 3Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Markt 107Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Markt 120Woonhuisunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Bruininkhuizen 4Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.