Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Slachte 2
Kûbaard, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1918
- Address
- Slachte 2, 8732 EL Kûbaard (Súdwest-Fryslân 21)
- Place
- Kûbaard
- Municipality
- Súdwest-Fryslân
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.10895, 5.55535
- Monument number
- 516354
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "10 Sneek" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BOERDERIJ van het stelp-type is gebouwd in 1918 in een Ambachtelijk-traditionele bouwstijl onder invloed van de Art Nouveau, a-typisch voor de tijd van het ontwerp. A-typisch is ook de functie van de erker; in plaats van een vergroting van de woonkamer, waardoor er veel licht kan binnentreden, is het een slaapvertrek met bedsteden boven een provisiekelder. Volgens overlevering zou een boerderij uit 1876 te Hennaard, wegens materiaalschaarste na de Eerste Wereldoorlog, zijn afgebroken en na de nodige wijzigingen op deze plaats zijn herbouwd. De gedenksteen van de oude boerderij is herplaatst in de stal. Het opschrift luidt: Den eersten steen gelegd door K. M. Wiersma den 20 April 1876.
In 1928 is het dak van de boerderij door brand beschadigd en herlegd met pannen. Het perceel is gedeeltelijk omgracht; vanaf de openbare weg geven een voetbrug en een betonnen voetpad langs de voortuin toegang tot de boerderij. Tussen het voetpad en de zuidelijke gracht is nog een boomgaard gedeeltelijk aanwezig. Op het perceel ten noorden van de omgrachting ligt een oprit naar de nieuwe loopstal. De boerderij is gebouwd in opdracht van J. Osinga, plaatselijk bekend als Gouden Jouke, voor zijn schoonzoon L. Cnossen. De welgestelde Osinga investeerde, leende en stond borg met zijn vermogen, maar ging bankroet in de dertiger jaren. De boerderij heeft een fraaie ligging buiten de bebouwde kom aan de historische Slachtedijk, een middeleeuwse zeewerende dijk.
Het aan de noordoostelijke zijde aangebouwde melklokaal valt buiten bescherming van rijkswege wegens te geringe architectonische betekenis. De vrijstaande loopstal (1984) op het naastliggende perceel valt eveneens buiten bescherming van rijkswege wegens te geringe ouderdom en architectonische betekenis.
Omschrijving
De boerderij heeft globaal een rechthoekige plattegrond met krimpen. Het woongedeelte van de boerderij is opgetrokken in bruine baksteen, staand verband; het bedrijfsgedeelte is opgetrokken in gele baksteen, staand verband. De boerderij heeft een schilddak met op het voorhuis zwarte geglazuurde holle pannen; op het bedrijfsgedeelte rode ongeglazuurde holle pannen; op de nok een gemetselde schoorsteen en aan de achterzijde een uilenbord typerend voor Midden-Friesland. De voorgevel is horizontaal geleed door een gepleisterde plint en een gepleisterde gevellijst.
De voorgevel is symmetrisch; in het midden een driezijdige erker, twee T-vensters aan weerszijden en een gemetselde dakkapel. De ramen hebben gekleurd glas-in-lood in de bovenlichten. De lichtopeningen zijn alle onder een getoogde rollaag van bruin geglazuurde baksteen; de trommelvelden zijn ruw gepleisterd en voorzien van een diamantkop.
De erker heeft in het trasraam twee H-vensters en een drielichtvenster met traliewerk (provisiekelder); op de hoeken gepleisterde pilasters met voet en kapiteel waarop de uitkraging van het balkon rust. De dakkapel heeft een flauw hellend wolfsdak met zinken mastgoten. In de kapel dubbele balkondeuren met boven- en zijlichten onder een halfcirkelvormige rollaag en eenvoudige gepleisterde wenkbrauwboog op pseudo-consoles; in het gepleisterde trommelveld het jaartal 1918. Op de balkonrand een eenvoudig versierde houten balustrade.
Het zuidelijk dakschild van de schuur is enigszins opgetild. In de zijgevel een H-venster en een deur; in de krimp (keuken) drie H-vensters. In de noordgevel van het woongedeelte twee H-vensters. Het bedrijfsgedeelte heeft in de zuidgevel (de deel), lange ankerstaven en drie getoogde, gietijzeren zesruits vensters. De achtergevel is karakteristiek voor het veeteeltbedrijf; hij is voorzien van dubbele mendeuren met negenruits bovenlicht in een terugsprong; een roosvenster en vier, getoogde negenruits vensters; opgeklampte staldeur met zijlicht. In de noordgevel acht getoogde, gietijzeren stalramen.
Het INTERIEUR van de boerderij is architectonisch eenvoudig en oorspronkelijk. Tot de waardevolle onderdelen behoren onder meer de gang met deuren en gepleisterd poortje; in de erkerkamer houten kamerblinden en bedsteden; op de verdieping heeft de slaapkamer nog de oorspronkelijke betimmering en bedstedenwand.
Waardering
De boerderij van het stelp-type uit 1918 in Ambachtelijk-traditionele bouwstijl onder invloed van de Vernieuwingsstijl is van algemeen cultuur-historisch en architectuurhistorisch belang:
- als laat voorbeeld van de stilistische beïnvloeding van de Vernieuwingsstijl in de provincie Friesland,
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek,
- vanwege de bijzondere betekenis van het object door de ligging aan de historische Slachtedijk,
- vanwege de herinneringswaarde voor de lokale geschiedenis,
- vanwege de architectonische en structurele gaafheid van zowel het object als de originele erfindeling (boerderij, (niet origineel ingerichte) voortuin, boomgaard en moestuin),
- vanwege de visuele en structurele gaafheid van het object en de landschappelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE of the stelp-type was built in 1918 in a Craftsman-traditional building style under the influence of Art Nouveau, atypical for the time of its design. Also atypical is the function of the bay window; instead of an enlargement of the living room, allowing much light to enter, it is a bedroom with built-in beds above a provisions cellar. According to tradition, a farmhouse from 1876 at Hennaard would have been demolished due to material shortage after the First World War and, after the necessary modifications, have been rebuilt on this site. The memorial stone of the old farmhouse has been relocated in the barn. The inscription reads: The first stone laid by K. M. Wiersma on 20 April 1876.
In 1928 the roof of the farmhouse was damaged by fire and relaid with tiles. The plot is partially surrounded by a moat; from the public road a footbridge and a concrete footpath along the front garden provide access to the farmhouse. Between the footpath and the southern moat part of an orchard still remains. On the plot to the north of the moat lies a ramp to the new loose housing barn. The farmhouse was built on the instructions of J. Osinga, locally known as Gouden Jouke, for his son-in-law L. Cnossen. The affluent Osinga invested, borrowed and stood surety with his wealth, but went bankrupt in the nineteen-thirties. The farmhouse has a fine location outside the built-up area on the historic Slachtedijk, a medieval sea-defence dike.
The milk parlour built onto the north-eastern side falls outside national monument protection due to insufficient architectural significance. The detached loose housing barn (1984) on the adjacent plot likewise falls outside national monument protection due to insufficient age and architectural significance.
Description
The farmhouse has roughly a rectangular floor plan with additions. The residential part of the farmhouse is built in brown brick, stretcher bond; the business part is built in yellow brick, stretcher bond. The farmhouse has a hipped roof with on the front house black glazed barrel tiles; on the business part red unglazed barrel tiles; on the ridge a brick chimney and on the rear side an owl board typical of Central Friesland. The front facade is horizontally articulated by a plastered plinth and a plastered cornice.
The front facade is symmetrical; in the centre a three-sided bay window, two T-windows on either side and a brick dormer. The windows have coloured leaded glass in the fanlights. All openings are under a curved brick roll-moulding in black glazed brick; the tympana are rough plastered and provided with a diamond boss.
The bay window has in the transom window two H-windows and a three-light window with lattice work (provisions cellar); at the corners plastered pilasters with base and capital on which the projection of the balcony rests. The dormer has a gently sloping half-hipped roof with zinc gutters. In the dormer double balcony doors with upper and side lights under a semicircular roll-moulding and simple plastered eyebrow arch on pseudo-consoles; in the plastered tympanum the date 1918. On the balcony edge a simply decorated wooden balustrade.
The southern roof slope of the barn is somewhat lifted. In the side gable an H-window and a door; in the extension (kitchen) three H-windows. In the north gable of the residential part two H-windows. The business part has in the south gable (the threshing floor), long anchor bars and three arched, cast-iron six-pane windows. The rear gable is characteristic of the livestock enterprise; it is provided with double cow doors with nine-pane fanlight in a recess; a ventilation window and four arched nine-pane windows; bolted barn door with side light. In the north gable eight arched, cast-iron barn windows.
The INTERIOR of the farmhouse is architecturally simple and original. Among the valuable components are the hallway with doors and plastered gateway; in the bay-window room wooden room blinds and built-in beds; on the upper floor the bedroom still has the original panelling and bed alcove wall.
Valuation
The farmhouse of the stelp-type from 1918 in Craftsman-traditional building style under the influence of the Renewal style is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as a late example of the stylistic influence of the Renewal style in the province of Friesland,
- because of the special use of materials and ornamentation,
- because of the special significance of the object due to its location on the historic Slachtedijk,
- because of its memorial value for local history,
- because of the architectural and structural integrity of both the object and the original plot layout (farmhouse, (not originally arranged) front garden, orchard and vegetable garden),
- because of the visual and structural integrity of the object and the landscape setting.
Nearby in the register
- Boerderij, Krabbedyk 2Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Littenserbuorren 8Boerderijunder 1 mi
- Kerk, Buorren 9Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- AylvamolenIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.