Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Húns 49
Húns, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1914
- Address
- Húns 49, 8832 KD Húns (Leeuwarden 21)
- Place
- Húns
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.15426, 5.67079
- Monument number
- 516351
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De BOERDERIJ van het stelp-type is in 1914 gebouwd in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant, naar ontwerp van D. Meintema uit Leeuwarden voor de familie Meintema. Aandacht voor traditie, streekeigen bouwtypen en bouwmaterialen vormen een typerende leidraad in het oeuvre van de architect.
De oorspronkelijk verfijnde detaillering van de roedenverdeling in de eerste bouwlaag van het woonhuis heeft ingeboet door aanpassingen aan de isolatiewensen (dubbel glas) en uniform schilderwerk (wit); de oorspronkelijke luiken zijn niet meer aanwezig. Cijferankers in de voorgevel vormen het jaartal 1914. De wijze van opstelling van het vee is in 1935 gewijzigd en sindsdien onveranderd gebleven.
Buiten bescherming van rijkswege valt de haaks aangebouwde stalruimte uit 1968. Voor deze aankapping is geen grote doorbraak gemaakt; de oorspronkelijke ramen zijn nog aanwezig. Ook de overige bijgebouwen op het terrein (hooiberg en wagenschuur) vallen buiten bescherming van rijkswege wegens te geringe architectonische betekenis.
Omschrijving
De boerderij heeft een rechthoekige plattegrond en is opgetrokken in bruine baksteen, onder een overstekend schilddak met zinken mastgoten, belegd met rode ongeglazuurde holle pannen; voor- en achtergevel zijn hoger opgetrokken. Op de nokhoek een schoorsteen.
De voorgevel is opgetrokken vanuit twee steunbeertjes tot twee bouwlagen. In de eerste bouwlaag een tweelicht zesruitsvenster met bovenlichten (stal) en drie vensters met dubbele vierruits bovenlichten (woonkamer). In de tweede bouwlaag de oorspronkelijke, tweelicht zesruitsvenster met opgeklampte luiken.
De noordgevel van het woonhuisgedeelte is teruggerooid onder het schilddak. Het overkapte gedeelte heeft een met gele klinkers bestrate vloer; een venster met twee opgeklampte luiken en de deur met negenruits raam.
In het bedrijfsgedeelte zijn de ramen in de stal en de deel identiek vormgegeven, tweelichtvensters met kruisroedenverdeling. De zuidgevel wordt gedeeltelijk oversneden door een nieuwe stal (1968). In de hoger opgetrokken achtergevel een rondbogige mendeur; een getralied klein venster (paardenstal); twee tweelichtvensters, een opgeklampte staldeur, een tweelichtvenster en een staldeur. Onder de gootlijst vier halfronde raampjes op de hooizolder.In de noordgevel vier tweelichtvensters.
Het INTERIEUR van de boerderij is vrijwel geheel oorspronkelijk: de indeling is ongewijzigd en tot de oorspronkelijke, waardevolle elementen behoren onder meer; de balkenplafonds, in de woonkamer een kastenwand met schouw in een ondiepe nis; de wanden wit betegeld in een ruitpatroon en biezen met bloem- en bladmotief op de hoeken en de wanden. Houten trap met leuning en overloop op de verdieping, waaraan vier slaapkamers met oorspronkelijk deuren, kasten en in één slaapkamer een houten schoorsteenmantel met betegeling in de stookplaats. De stal is grotendeels oorspronkelijk; tot de waardevolle onderdelen behoren onder meer de houten wand van de paardenstal; de rood geschilderde mendeuren en de stalinrichting met betegeling in dambord patroon van gele en groene plavuizen aan de buitenmuur.
Waardering
De stelpboerderij uit 1914, gebouwd in traditioneel-ambachtelijke bouwtrant, naar ontwerp van D. Meintema uit Leeuwarden is van algemeen architectuurhistorisch belang:
- vanwege het bijzonder belang van de boerderij voor het oeuvre van de architect Doeke Meintema,
- als vroeg voorbeeld van een heroriëntatie op streekeigen bouwtypologie en bouwmaterialen in Friesland,
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- vanwege het weloverwogen en traditionele materiaalgebruik en de ornamentiek,
- vanwege de hoge architectonische gaafheid van zowel het exterieur, als in het bijzonder van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The FARMHOUSE of the stelp type was built in 1914 in craft-traditional building manner, designed by D. Meintema from Leeuwarden for the Meintema family. Attention to tradition, regional building types and building materials form a characteristic guideline in the architect's oeuvre.
The originally refined detailing of the glazing bars in the first storey of the dwelling house has suffered from adjustments to insulation requirements (double glazing) and uniform paintwork (white); the original shutters are no longer present. Numeral anchors in the front facade form the year 1914. The manner of arrangement of the livestock was changed in 1935 and has remained unchanged since then.
Falling outside state protection is the perpendicular extension of stable space from 1968. For this extension no large opening was made; the original windows are still present. The other outbuildings on the site (hay barn and wagon shed) also fall outside state protection due to insufficient architectural significance.
Description
The farmhouse has a rectangular floor plan and is constructed in brown brick, under an overhanging hipped roof with zinc gutter boards, covered with red unglazed hollow tiles; front and rear facades are built higher. On the ridge corner a chimney.
The front facade is built up from two buttresses to two storeys. In the first storey a two-light six-pane window with fanlights (stable) and three windows with double four-pane fanlights (living room). In the second storey the original two-light six-pane window with reinforced shutters.
The north gable of the dwelling section is set back under the hipped roof. The covered section has a floor paved with yellow clinker bricks; a window with two reinforced shutters and the door with nine-pane frame.
In the farm section the windows in the stable and the threshing floor are identical in form, two-light windows with cross glazing bar division. The south gable is partially overlapped by a new stable (1968). In the higher built rear facade a round-arched half-door; a barred small window (horse stable); two two-light windows, a reinforced stable door, a two-light window and a stable door. Below the gutter line four semicircular small windows on the hay loft. In the north gable four two-light windows.
The INTERIOR of the farmhouse is virtually entirely original: the layout is unchanged and among the original, valuable elements are the beam ceilings, in the living room a cabinet wall with fireplace in a shallow alcove; the walls white tiled in a lozenge pattern and borders with flower and leaf motifs on the corners and walls. Wooden stairs with railing and landing on the upper floor, with four bedrooms with original doors, cupboards and in one bedroom a wooden fireplace mantel with tiling in the fireplace. The stable is largely original; the valuable components include, among others, the wooden wall of the horse stable; the red-painted half-doors and the stable fixtures with tiling in chequerboard pattern of yellow and green tiles on the outer wall.
Valuation
The stelp farmhouse from 1914, built in traditional-craft building manner, designed by D. Meintema from Leeuwarden is of general architectural-historical importance:
- because of the particular importance of the farmhouse for the oeuvre of architect Doeke Meintema,
- as an early example of a reorientation towards regional building typology and building materials in Friesland,
- because of the high aesthetic quality of the design,
- because of the carefully considered and traditional material use and ornamentation,
- because of the high architectural integrity of both the exterior and in particular the interior.
Nearby in the register
- Kerk, Leons 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Leons 2Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Húns 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Molen, Húns 39 a MLNIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.