Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Herestraat 50
Grijpskerk, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Herestraat 50, 9843 AL Grijpskerk (Westerkwartier 20)
- Place
- Grijpskerk
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.26358, 6.30632
- Monument number
- 516316
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1862 map "Kaart van de molenpolders in het Westerkwartier der provincie Groningen en de daardoor uitwaterende in de provincie Drenthe / ... onder toezigt van C. Brunings ; opgenomen en in kaart gebragt door K. van Rijn" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig GEMEENTEHUIS met inpandige DIENSTWONING gebouwd in 1913 naar een ontwerp van architect K. Siekman Azn. uit Zuidhorn. De aannemer was G. Beukema en de betonfundering werd uitgevoerd door Kool & Wildeboer. Het pand is opgetrokken in een aan het Rationalisme verwante bouwtrant. In 1949 werd de westgevel voorzien van vier nieuwe vensters met blank glas-in-lood en de achtergevel van een kelderingang. In 1963 is de stoep van de hoofdentree vernieuwd en in 1967 werd in de dienstwoning een slaapkamer gebouwd en zijn in de achtergevel drie dakkapellen geplaatst. In 1977 is de uitgebouwde entree aan de achterzijde verhoogd, waarbij de indeling van de gevel werd gewijzigd. Desalniettemin is het aanzicht van het gebouw als geheel nauwelijks aangetast.
Het gemeentehuis is beeldbepalend gelegen op de hoek van de Herestraat en de Jonkerslaan, in de as van de Kievitsweg. Het pand heeft na de gemeentelijk herindeling van 1990 zijn functie verloren en is nu in gebruik als woonhuis.
Omschrijving
Twee bouwlagen hoog GEMEENTEHUIS opgetrokken in een rode baksteen op een iets uitspringend trasraam van donkere klinkers, afgezet met een rollaag van grindbeton. Het samengestelde dak, gedekt met een zwart geglazuurde tuile du Nord, heeft een goot op houten klampen en drie zinken pirons. De gevels worden overwegend geleed door H-vensters met bovenlichten met roedenverdeling onder een strek met sluit- en aanzetstenen van grindbeton of pleisterwerk en onderdorpels van grindbeton of geglazuurde baksteen. De noord- en de oostgevel hebben een fries met gepleisterde panelen.
De hoofdentree bevindt zich aan de voorzijde (noord) in een doorgetrokken geveldeel onder een steekkap met windveren met tuit. De entree bestaat uit een gelakte paneeldeur met rond deurlicht met roeden en aan weerszijden een rondboogvenster, binnen een natuurstenen omlijsting; een halfrond bovenlicht tussen twee rondboog bovenlichten; vernieuwde stoep (1963). Boven de entree een betonnen balkon met betonnen hek met segmentboogvormige openingen, steunend op twee gemetselde consoles met natuurstenen kraagstenen. Naar het balkon openslaande deuren onder een bovenlicht met roedenverdeling en een geprofileerde overstekende segmentboog met een boogtrommel met tegeltableau waarop te lezen staat: "Anno 1913, Grijpskerk". In de topgevel met vlechtwerk een staand zesruits venster en een staand venster (oorspronkelijk zesruits), onder een strek met betonnen aanzetstenen, en een klein rond ijzeren venster met kruisroeden binnen een betonnen omlijsting. Aan weerszijden van de entreepartij vier H-vensters met bovenlichten met roedenverdeling onder een strek met sluit- en aanzetstenen van beton. Op de hoek van de voor- en de oostgevel een veelhoekige hoektoren met goot op klossen en ingesnoerde torenspits met windwijzer, gedekt met shingles (oorspronkelijk met leien). In de gevel van het torendeel zes smalle staande vensters, twee smalle staande vensters met vierruits bovenlicht, alle met strek met betonnen aanzetstenen. Op de overgang naar de veelhoekige toren een betonnen rondboogvormig overgangslid.
In de oostgevel met middenrisaliet, acht H-vensters met bovenlicht met roedenverdeling, deels met gekleurd glas, onder een strek met betonnen sluit- en aanzetstenen, en een betonnen brievenbus. In het middenrisaliet onder een steekkap met windveren met tuit, een in tweeën gedeeld drielichtvenster onder drie gebogen (vernieuwde) bovenlichten, voorzien van smeedwerk, met rondbogen met betonnen sluit- en aanzetstenen. Erboven drie smalle vensters met vierruits bovenlicht en in de topgevel twee zesruits vensters, alle onder een strek met betonnen sluit- en aanzetstenen, en een rond ijzeren venster met kruisroeden en betonnen omlijsting.
In de achtergevel vijf H-vensters met bovenlichten met roedenverdeling en gekleurd glas en geglazuurde onderdorpels, twee keldervensters, alle onder een strek met gepleisterde sluit- en aanzetstenen, en een later ingekort venster en een later aangebrachte kelderingang. De uitbouw is van ondergeschikt belang. In het dakvlak een gemetselde schoorsteen en drie dakkapellen (niet origineel).
In de westgevel drie vensters met geëtst glas met in het middelste het gemeentewapen, onder een strek met gepleisterde aanzetstenen en met geglazuurde onderdorpels, twee w.c. vensters met strek en geglazuurde onderdorpels, twee vensters met rollaag (niet origineel) en vier licht getoogde blanke glas-in-lood vensters (1949) onder een getoogde strek. In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in de raadzaal de houten lambrizering. In de hal de houten bordestrap met aan twee zijden een leuning, bestaande uit een gedecoreerde trappaal, gedecoreerde stijlen en een handlijst; de natuurstenen gedenkplaat met stichtingstekst.
Waardering
Voormalig gemeentehuis van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als voorbeeld van een dorpsgemeentehuis uit 1913 in een aan het Rationalisme verwante bouwtrant
- vanwege de opvallende detaillering
- als goede representant van het oeuvre van architect K. Siekman uit Zuidhorn
- vanwege de redelijke mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging op de hoek van de Herestraat en de Jonkerslaan.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former TOWN HALL with integrated SERVICE DWELLING built in 1913 after a design by architect K. Siekman Azn. from Zuidhorn. The contractor was G. Beukema and the concrete foundation was executed by Kool & Wildeboer. The building is constructed in an architectural style related to Rationalism. In 1949 the west facade was provided with four new windows with plain leaded glass and the rear facade with a basement entrance. In 1963 the step of the main entrance was renewed and in 1967 a bedroom was built in the service dwelling and three roof dormers were placed in the rear facade. In 1977 the built-out entrance on the rear side was raised, whereby the arrangement of the facade was altered. Nevertheless, the appearance of the building as a whole has scarcely been affected.
The town hall is a distinctive landmark located on the corner of the Herestraat and the Jonkerslaan, on the axis of the Kievitsweg. After the municipal reorganisation of 1990, the building lost its function and is now in use as a residential house.
Description
Two-storey TOWN HALL constructed in red brick on a slightly projecting plinth course of dark clinkers, trimmed with a roll course of gravel concrete. The composite roof, covered with black glazed tuile du Nord, has a gutter on wooden brackets and three zinc conductor pipes. The facades are predominantly articulated by H-windows with fanlights with glazing bars under a course with concrete or rendered blocks and gravel concrete or glazed brick sills. The north and east facades have a frieze with rendered panels.
The main entrance is located at the front (north) in a continuous section of facade under a roof coping with pointed corner tiles with spout gable. The entrance consists of a painted panelled door with round door light with muntins and on either side a round-arch window, within a stone surround; a semi-circular fanlight between two round-arch fanlights; renewed step (1963). Above the entrance a concrete balcony with concrete railing with segmental arch openings, resting on two masonry brackets with stone corbels. Doors opening onto the balcony under a fanlight with glazing bars and a profiled projecting segmental arch with an arch drum with tile tableau reading: "Anno 1913, Grijpskerk". In the upper gable with lattice work a vertical six-light window and a vertical window (originally six-light), under a course with concrete blocks, and a small round iron window with cross muntins within a concrete surround. On either side of the entrance section four H-windows with fanlights with glazing bars under a course with concrete blocks. On the corner of the front and east facade a polygonal corner tower with gutter on corbels and tapered tower top with weathervane, covered with shingles (originally with slate). In the facade of the tower section six narrow vertical windows, two narrow vertical windows with four-light fanlight, all with course with concrete blocks. At the transition to the polygonal tower a concrete semi-circular transitional element.
In the east facade with central projection, eight H-windows with fanlight with glazing bars, partly with coloured glass, under a course with concrete blocks, and a concrete letterbox. In the central projection under a roof coping with pointed corner tiles with spout gable, a three-light window divided in two under three curved (renewed) fanlights, provided with ironwork, with round arches with concrete blocks. Above three narrow windows with four-light fanlight and in the upper gable two six-light windows, all under a course with concrete blocks, and a round iron window with cross muntins and concrete surround.
In the rear facade five H-windows with fanlights with glazing bars and coloured glass and glazed sills, two basement windows, all under a course with rendered blocks, and a later shortened window and a later inserted basement entrance. The outbuilding is of secondary importance. In the roof plane a masonry chimney and three roof dormers (not original).
In the west facade three windows with etched glass with in the centre one the municipal coat of arms, under a course with rendered blocks and with glazed sills, two toilet windows with course and glazed sills, two windows with roll course (not original) and four lightly arched plain leaded glass windows (1949) under an arched course. In the INTERIOR are notably: in the council chamber the wooden wainscoting. In the hall the wooden staircase with banisters on two sides, consisting of a decorated newel post, decorated stiles and a handrail; the stone memorial plaque with dedicatory inscription.
Valuation
Former town hall of general importance because of cultural and architectural-historical value
- as an example of a village town hall from 1913 in an architectural style related to Rationalism
- because of the striking detailing
- as a good representative of the work of architect K. Siekman from Zuidhorn
- because of the reasonable integrity of the exterior
- because of the distinctive location on the corner of the Herestraat and the Jonkerslaan.
Nearby in the register
- Kerkelijke dienstwoning, Kerkplein 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Kerkplein 11Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Herestraat 18Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Molen, Molenstraat 33Industrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.