Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Wilhelminastraat 20
Oldehove, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Wilhelminastraat 20, 9883 RB Oldehove (Westerkwartier 20)
- Place
- Oldehove
- Municipality
- Westerkwartier
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.30175, 6.39358
- Monument number
- 516313
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gereformeerde KERK met aangebouwde VERGADERRUIMTE gebouwd in 1929 naar een ontwerp van de architecten Van Wijk en Broos uit Groningen in een stijl waarin Amsterdamse School-elementen zijn te herkennen. De kerk werd gebouwd omdat de oude kerk uit omstreeks 1864, gelegen aan de straat, te klein was geworden. De nieuwe kerk werd teruggerooid waardoor aan de voorzijde een plein werd gevormd. Opvallend aan de kerk is de plattegrond die is opgebouwd uit een achthoek met twee tegenover elkaar gelegen langere zijden. In 1968 werd het portaal aan de achterzijde vergroot met een keukentje. In 1973 werd de indeling van de vergaderruimte gewijzigd en vergroot met een nieuw volume aan de zuidzijde. In 1987 vond wederom een uitbreiding plaats. De nieuwe aanbouwen komen wegens te weinig architectonische kwaliteit en te geringe ouderdom niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking. In het interieur, dat vrij gaaf is, zijn de preekstoel, het podium en het orgel vernieuwd. Tevens is het glas-in-lood uit de vensters verdwenen.
De kerk is opvallend gelegen aan de Wilhelminastraat. Aan de linkerzijde staat de oude pastorie die wegens teveel wijzigingen niet voor bescherming van rijkswege in aanmerking komt.
Omschrijving
De Gereformeerde KERK op achthoekige plattegrond met aangebouwde VERGADERRUIMTE op rechthoekige plattegrond is opgetrokken in een zwaar gesinterde baksteen en wordt gedekt door een samengestelde kap waarop deels grijze Tuiles du Nord en deels grijze verbeterde Hollandse pannen; twee gemetselde schoorstenen; houten gootlijst. De gevels worden geleed door staande stalen vensters (glas-in-lood verdwenen).
De hoofdentree van de KERK bevindt zich aan de voorzijde van de naar voren springende toren, gelegen op de rechterhoek van de voorgevel (oostzijde). De hoofdentree bestaat uit twee halfronde houten deuren onder drie rollagen en wordt aan weerszijden geaccentueerd door rechthoekige gemetselde volumes die geometrisch in de ruimte zijn geplaatst; in de gevelsteen rechts van de entree `1 cor 1:23 Wij prediken Christus den Gekruisigde 1929'. In de schuine zijden van de toren, aan weerszijden van de entree, een klein liggend venster onder een uitkragende betonlatei. De hoge toren op zeshoekige plattegrond wordt gedekt door een tentdak. De hoeken van de toren worden aan de bovenzijde geaccentueerd door rechthoekige uitkragende betonelementen; in elke schuine zijde twee kleine staande vensters. In het centrale geveldeel van de voorgevel vier staande drieruits vensters. In het schuine geveldeel links van het centrale geveldeel vijf staande drieruits vensters.
Tegen de zuidgevel is de vergaderruimte aangebouwd.
In het centrale geveldeel van de achtergevel (westzijde) vier staande drieruits vensters. In het schuine geveldeel links van het centrale geveldeel vijf staande vensters. Voor deze zijde een platte aanbouw met aan de voorzijde dubbele houten deuren, op de hoek een staand tweedelig venster onder een betonlatei en aan de linkerzijde twee liggende vensters. In het schuine geveldeel rechts van het centrale geveldeel vijf staande drieruits vensters.
In het centrale geveldeel van de noordgevel vier liggende vensters en zes staande drieruits vensters; aan de linkerzijde van het centrale geveldeel de toren, aan de rechterzijde de platte aanbouw.
In het INTERIEUR zijn ondermeer van belang: de houten spanten, versierd met geometrische decoraties, die rusten op gemetselde pijlers, de beschoten kap, de deels gemetselde en deels beschoten lambrizering, de houten vloer, de houten paneeldeuren, het waaiervormige bankenplan, de houten banken, de kanselnis waarboven het niet-originele orgel op betonnen vloer. Orgel en orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg.
In de voorgevel (oostzijde) van de VERGADERRUIMTE een houten deur, een klein staand venster en een keldervenster met diefijzers. Links van de voorgevel een platte aanbouw waarin een niet-originele deur.
In de zuidgevel drie staande vijfruits vensters. Aan de linkerzijde bevindt zich een niet-originele aanbouw uit 1973 (niet beschermd).
Voor de achtergevel (westzijde) bevindt zich het uitgebouwde portaal onder plat dak waarin een niet-origineel venster. Het portiek is aan de linkerzijde in 1968 uitgebouwd (niet beschermd). Aan de linkerzijde van de achtergevel een niet-originele ingangspartij onder lessenaarsdak (niet beschermd); aan de rechterzijde de niet-originele aanbouw uit 1973 (niet beschermd).
Waardering
Gereformeerde kerk met aangebouwde vergaderruimte van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische waarde:
- als voorbeeld van een Gereformeerde kerk uit 1929 in de provincie Groningen met Amsterdamse School-elementen
- vanwege de opvallende vormgeving en detaillering
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van zowel exterieur als delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging
- als goed voorbeeld van het oeuvre van de architecten Van Wijk en Broos.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Gereformeerde CHURCH with attached MEETING ROOM built in 1929 according to a design by the architects Van Wijk and Broos from Groningen in a style in which elements of the Amsterdam School can be recognised. The church was built because the old church from around 1864, situated on the street, had become too small. The new church was set back thereby creating a square at the front. Striking about the church is the floor plan which is built up from an octagon with two longer sides opposite each other. In 1968 the porch at the rear was enlarged with a small kitchen. In 1973 the layout of the meeting room was altered and enlarged with a new volume on the south side. In 1987 another extension took place. The new annexes do not qualify for national monument protection due to insufficient architectural quality and limited age. In the interior, which is relatively intact, the pulpit, the platform and the organ have been renewed. Furthermore the stained glass from the windows has disappeared.
The church is strikingly situated on the Wilhelminastraat. On the left side stands the old parsonage which, due to too many alterations, does not qualify for national monument protection.
Description
The Gereformeerde CHURCH on an octagonal floor plan with attached MEETING ROOM on a rectangular floor plan is constructed in heavily sintered brick and is covered by a composite roof structure covered in part with grey Tuiles du Nord and in part with grey improved Dutch tiles; two brick chimneys; wooden cornice. The facades are articulated by vertical steel windows (stained glass disappeared).
The main entrance to the CHURCH is on the front of the forward-projecting tower, situated on the right corner of the front facade (east side). The main entrance consists of two semicircular wooden doors under three roller mouldings and is accentuated on either side by rectangular brick volumes geometrically placed in space; in the facing stone to the right of the entrance '1 Cor 1:23 We preach Christ Crucified 1929'. In the sloping sides of the tower, on either side of the entrance, a small horizontal window under a projecting concrete lintel. The tall tower on a hexagonal floor plan is covered by a tent roof. The corners of the tower are accentuated at the top by rectangular projecting concrete elements; in each sloping side two small vertical windows. In the central facade section of the front facade four vertical three-light windows. In the sloping facade section to the left of the central facade section five vertical three-light windows.
The meeting room is attached to the south facade.
In the central facade section of the rear facade (west side) four vertical three-light windows. In the sloping facade section to the left of the central facade section five vertical windows. In front of this side a flat annex with double wooden doors on the front, on the corner a vertical two-part window under a concrete lintel and on the left side two horizontal windows. In the sloping facade section to the right of the central facade section five vertical three-light windows.
In the central facade section of the north facade four horizontal windows and six vertical three-light windows; on the left side of the central facade section the tower, on the right side the flat annex.
In the INTERIOR the following are of particular importance: the wooden roof trusses, decorated with geometric decorations, which rest on brick pillars, the boarded roof, the partly brick and partly boarded wainscoting, the wooden floor, the wooden panelled doors, the fan-shaped seating plan, the wooden benches, the pulpit niche above which the non-original organ on a concrete floor. Organ and organ case are of no value from the standpoint of monument conservation.
In the front facade (east side) of the MEETING ROOM a wooden door, a small vertical window and a cellar window with bars. To the left of the front facade a flat annex containing a non-original door.
In the south facade three vertical five-light windows. On the left side is a non-original annex from 1973 (not protected).
In front of the rear facade (west side) is the extended porch under a flat roof containing a non-original window. The porch was extended on the left side in 1968 (not protected). On the left side of the rear facade a non-original entrance section under a lean-to roof (not protected); on the right side the non-original annex from 1973 (not protected).
Valuation
Gereformeerde church with attached meeting room of general importance for architectural and cultural-historical value:
- as an example of a Gereformeerde church from 1929 in the province of Groningen with Amsterdam School elements
- for its striking design and detailing
- for the relatively high degree of integrity of both the exterior and parts of the interior
- for its prominent location in the townscape
- as a good example of the work of the architects Van Wijk and Broos.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hofmastraat 15Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Kerkpad 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Pastorie(K), T P Oosterhoffstraat 3Dienstwoningunder 1 mi
- Molen, Schipvaart 10Industrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.