Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Rentenierstraat 37
Lichtenvoorde, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1906 - 1907
- Address
- Rentenierstraat 37, 7131 DK Lichtenvoorde (Oost Gelre 25) (and others)
- Place
- Lichtenvoorde
- Municipality
- Oost Gelre
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98760, 6.57189
- Part of complex
- 516281
- Monument number
- 516282
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 20 Zutphen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De VILLA is gebouwd op een samengestelde plattegrond en heeft één bouwlaag, onder een samengesteld overstekend dak, belegd met rode kruispannen. Op het dak bevinden zich vier oorspronkelijke bakstenen schoorstenen afgedekt door zadeldakjes met kruispannen. Het overstekende dak is voorzien van een geprofileerde bakgoot met gesneden decoraties. Zowel in het voor-, linker en rechter dakschild bevindt zich een dakkapel met een lessenaarsdak. De gevels zijn opgetrokken in baksteen, gemetseld in kruisverband en worden verlevendigd door in oranje en gele verblendsteen uitgevoerde speklagen. De van een gepleisterde plint voorziene gevels worden afgesloten door een uitgemetselde architraaflijst waarboven zich een fries bevindt. Aan de zijde van de achtergevel bezit het pand een éénlaags aanbouw onder een plat dak. De vensters en deuren op de begane grond worden afgesloten door een latei met ingekerfde Art Nouveau motieven hierboven bevinden zich blinde segmentboogjes, uitgevoerd in twee kleuren verblendsteen. De boogtrommels zijn voorzien van kleurige in de stijl van de Art Nouveau uitgevoerde tegeltableaus met florale voorstellingen. De bovenlichten van de schuiframen van de begane grond zijn ingevuld met kleurig glas-in-lood met gestileerde florale voorstellingen.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL is zes traveeën breed. De drie linker traveeën vormen een erker over twee bouwlagen die wordt afgesloten door een puntgevel. De erker bezit op de begane grond in iedere travee een enkelruits schuifraam met in de schuine zijden een tweedelig en aan de voorzijde een driedelig bovenlicht. In de topgevel bevindt zich een stolpraam met een driedelig bovenlicht. Boven de van snij- en lijstwerk voorziene voordeur bevindt zich een luifel en een driedelig bovenlicht. De twee rechter traveeën zijn ieder voorzien van een venster met een enkelruits schuifraam met een drieruits bovenlicht. De parallel aan de zijde van de voorgevel gelegen gevel van de serre bezit drie enkelruits ramen met driedelige bovenlichten die ingevuld zijn met kleurig glas-in-lood met gestileerde florale voorstellingen.
De asymmetrisch ingedeelde LINKER ZIJGEVEL heeft een centraal geplaatste vijfzijdige erker over twee bouwlagen met in elke zijde een enkelruits schuifraam en een tweedelig bovenlicht met uitzondering van de parallel van de linker zijgevel lopende gevel waar het venster voorzien is van een driedelig bovenlicht. De verdieping bezit een venster met een stolpraam en een driedelig bovenlicht.
De asymmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL heeft op de begane zowel links als rechts een aanbouw met plat dak. In de gevel bevindt zich tussen beide aanbouwen zich een paneeldeur met een forse glasruit waarvoor een smeedijzeren raamhek. Ter beveiliging bevindt voor deze deur een tweede volledig gesloten paneeldeur. Links boven de deur bevindt zich een venster voorzien van een T-schuifraam met een driedelig bovenlicht voorzien van glas-in-lood en een houten rolluikbak. Links van dit venster bevindt zich een kleiner venster met een stolpraam met een enkelruits bovenlicht en een rolluikbak. Onder het opgewipte dak heeft de gevel uiterst rechts een venster met een tweeruits raam. De rechter aanbouw bezit een paneeldeur met glasruit en een tweetal kleine vensters voorzien van klapraampjes. In achtergevel boven de aanbouw bevindt zich later aangebracht uitgemetseld schoorsteenkanaal dat overgaat in een hoog opgaande schoorsteen. De linker aanbouw bezit twee kleine liggende vensters alsmede een klein venster met klapraam als in de rechter aanbouw. Verder bezit de aanbouw aan de zijde van de rechter zijgevel een door segmentboogje afgesloten deur en een venster met een vierruits stolpraam met luiken aan weerszijden.
De asymmetrisch ingedeelde RECHTER ZIJGEVEL heeft links een serre onder een plat dak. In de bovenliggende topgevel bevinden zich dubbele balkondeuren. De middentravee heeft een vernieuwde deur met een meerdelig bovenlicht. De rechter travee bezit een venster met een vernieuwd raam.
Waardering
Architectuurhistorische waarden:
- Het pand vormt een goed en bijzonder voorbeeld van een fabrikantenvilla gebouwd in de trant van de voor de jaren 1900-1910 kenmerkende Overgangsarchitectuur. Deze wordt hier gedomineerd door aan de Art Nouveau en Chaletstijl ontleende vormen. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp. Deze komen onder meer in het exterieur tot uitdrukking in de gave verhoudingen, de rijke detaillering en het bijzondere materiaalgebruik. Kenmerkend voor de villa zijn onder meer de asymmetrisch ingedeelde bijzonder rijk gedetailleerde gevels waarin verschillende kleuren baksteen en verblendsteen zijn toegepast, tegeltableaus in de boogtrommels zijn aangebracht en de dakoverstekken van sierspanten met een beplanking met ingekerfde florale decoraties zijn voorzien de villa is van belang voor het oeuvre van de Winterswijkse architect J.J. Post. De villa behoort tot de belangrijkste gebouwen met Art Nouveau invloeden van zijn hand.
Stedenbouwkundige waarden:
- De villa heeft een ensemblewaarde als onderdeel van het complex alsmede in relatie met de aan het oostelijk deel van de Dijkstraat gelegen waardevolle historische bebouwing, die nog in hoge mate het oorspronkelijke dorpsbeeld weerspiegeld. De ontwikkeling van dit gebied hangt nauw samen met het tot bloei komen van de leerindustrie in late negentiende eeuw in Lichtenvoorde.
Cultuurhistorische waarden:
- Het villa is belang als voorbeeld van een fabrikantenvilla uit de vroege twintigste eeuw en geeft als zodanig een goed beeld van de huisvesting van een dankzij de industriële revolutie ontstane nieuwe maatschappelijke elite. De in opdracht van de leerfabrikant Sterenborg gebouwde villa vormt het laatste, aan de gelijknamige leerfabriek, gerelateerde bouwwerk. De leerindustrie bepaalde in hoge mate de economische ontwikkeling van Lichtenvoorde in de late 19de en vroege twintigste eeuw. De leerindustrie, die van oudsher voornamelijk in de provincie Noord-Brabant geconcentreerd was, kende ook een aantal fabrieken in Oost-Gelderland, waarvan de nog in bedrijf zijnde fabriek van de firma Hulshof in Lichtenvoorde het laatste voorbeeld vormt. Het villacomplex Sterenborg vormt het gaafst bewaarde voorbeeld van de bijbehorende huisvesting van de fabrikant.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The VILLA is built on a compound plan and has one storey, under a compound overhanging roof, covered with red ceramic roof tiles. On the roof there are four original brick chimneys capped by saddle roofs with ceramic tiles. The overhanging roof is provided with a moulded brick gutter with carved decoration. Both in the front, left and right roof slope there is a roof dormer with a lean-to roof. The facades are of brick, laid in Flemish bond and are enlivened by speckled courses executed in orange and yellow decorative brick. The facades, provided with a plastered plinth, are finished with an executed architrave moulding with a frieze above. On the side of the rear facade the building has a one-storey extension under a flat roof. The windows and doors on the ground floor are finished with a lintel with incised Art Nouveau motifs; above these are blind segmental arches, executed in two colours of decorative brick. The arch soffits are provided with colourful tile tableaus executed in the style of Art Nouveau with floral representations. The fanlights of the sash windows of the ground floor are filled with coloured leaded glass with stylised floral representations.
The asymmetrically arranged FRONT FACADE is six bays wide. The three left bays form an oriel window over two storeys which is finished with a pointed gable. The oriel window has on the ground floor in each bay a single-light sash window with in the sloping sides a two-part and on the front a three-part fanlight. In the apex gable there is a pivot window with a three-part fanlight. Above the front door provided with carved and moulded work there is a canopy and a three-part fanlight. The two right bays are each provided with a window with a single-light sash window with a three-light fanlight. The facade of the conservatory, running parallel to the side of the front facade, has three single-light windows with three-part fanlights which are filled with coloured leaded glass with stylised floral representations.
The asymmetrically arranged LEFT SIDE FACADE has a centrally placed five-sided oriel window over two storeys with in each side a single-light sash window and a two-part fanlight with the exception of the facade running parallel to the left side facade where the window is provided with a three-part fanlight. The upper storey has a window with a pivot window and a three-part fanlight.
The asymmetrically arranged REAR FACADE has on the ground floor both on the left and on the right an extension with a flat roof. In the facade between both extensions there is a panel door with a substantial window pane in front of which a wrought-iron window grate. For protection in front of this door there is a second completely closed panel door. Above the door on the left there is a window provided with a T-sash window with a three-part fanlight provided with leaded glass and a wooden blind box. To the left of this window there is a smaller window with a pivot window with a single-light fanlight and a blind box. Under the pitched roof the facade has at the far right a window with a two-light window. The right extension has a panel door with a window pane and two small windows provided with casement windows. In the rear facade above the extension there is a later added built-up chimney duct that becomes a high rising chimney. The left extension has two small horizontal windows as well as a small window with a casement window as in the right extension. Further the extension has on the side of the right side facade a door finished with a segmental arch and a window with a four-light pivot window with shutters on both sides.
The asymmetrically arranged RIGHT SIDE FACADE has on the left a conservatory under a flat roof. In the apex gable above there are double balcony doors. The middle bay has a renewed door with a multi-part fanlight. The right bay has a window with a renewed window pane.
Valuation
Architectural-historical values:
- The building forms a good and exceptional example of a manufacturer's villa built in the style of the Transitional architecture characteristic of the years 1900-1910. This is dominated here by forms derived from Art Nouveau and Chalet style. The building stands out for high aesthetic qualities of the design. These are expressed among other things in the exterior in the well-balanced proportions, the rich detailing and the distinctive use of materials. Characteristic of the villa are among other things the asymmetrically arranged particularly richly detailed facades in which different colours of brick and decorative brick are used, tile tableaus are placed in the arch soffits and the roof overhangs with ornamental roof trusses and sheathing with incised floral decorations; the villa is of importance for the oeuvre of the Winterswijk architect J.J. Post. The villa ranks among the most important buildings with Art Nouveau influences from his hand.
Urban planning values:
- The villa has ensemble value as part of the complex as well as in relation to the valuable historic buildings situated at the eastern part of the Dijkstraat, which still to a high degree reflects the original village image. The development of this area is closely connected with the flourishing of the leather industry in the late nineteenth century in Lichtenvoorde.
Cultural-historical values:
- The villa is of importance as an example of a manufacturer's villa from the early twentieth century and as such gives a good picture of the housing of a new social elite that emerged thanks to the industrial revolution. Built by order of leather manufacturer Sterenborg, the villa forms the last, related to the leather factory of the same name, structure. The leather industry determined to a large extent the economic development of Lichtenvoorde in the late 19th and early twentieth century. The leather industry, which traditionally was concentrated mainly in the province of North Brabant, also knew a number of factories in East Gelderland, of which the still operating factory of the firm Hulshof in Lichtenvoorde forms the last example. The villa complex Sterenborg forms the best-preserved example of the associated housing of the manufacturer.
Nearby in the register
- Badhuis, Rentenierstraat bij 37Gezondheidszorgunder 1 mi
- Hek, Rentenierstraat bij 37Erfscheidingunder 1 mi
- Gerechtsgebouw, 't Hof 4Gerechtsgebouwunder 1 mi
- Kerk, Rentenierstraat 9Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.