Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Specht
Heiloo, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1920
- Address
- Heerenweg 2, 1851 KS Heiloo
- Place
- Heiloo
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.60694, 4.71522
- Monument number
- 515998
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1905 map "Bl. 11 Amsterdam, 1905" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de zuidoostzijde van de Heerenweg gelegen houten PRE-FABWONING "De Specht" van het type BLOKHUIS met SCHUUR, daterend uit het begin van de jaren twintig van de twintigste eeuw. Het is een van de vier blokhuizen die naar ontwerp van de Duitse architect F. Abel zijn vervaardigd in de timmerfabriek van Christoph & Unmack te Niesky/Oberlausitz in Opper-Silezië. De andere drie zijn Kennemerstraatweg 7 en 41, en het in 1944 gesloopte "Blockhove" dat eveneens aan de Kennemerstraatweg lag. Deze vier pre-fabwoningen werden in onderdelen per trein naar Heiloo vervoerd. Met het transport naar Nederland kwamen Duitse monteurs mee. De bouw duurde drie à vier maanden. De timmerman-aannemer J. Rus uit Heiloo voerde de eigenlijke bouw uit. Met uitzondering van de in dezelfde stijl tegen de achtergevel opgetrokken aanbouw uit 1996 verkeert het exterieur nog vrijwel in originele staat. Rond 1980 is het interieur op de begane grond gewijzigd. Achter het pand bevindt zich een vermoedelijk uit de bouwtijd daterende houten schuur.
Beschrijving
Op nagenoeg vierkant grondplan opgetrokken BLOKHUIS van één bouwlaag onder een ruim overstekend en door rode verbeterde Hollandse pannen gedekt zadeldak met de noklijn evenwijdig aan de weg. Het huis is gedeeltelijk onderkelderd (in de oosthoek). De zwartgeteerde houten bovenbouw rust op een circa 0,30 meter hoge gemetselde voeting van rode machinale baksteen waalformaat in kruisverband met knipvoeg. Op deze voeting ligt een balk van 11,5 bij 11,5 cm en hierop de 7 cm brede en 15,5 hoge balken waaruit de wanden zijn opgebouwd. De van messing en groef voorziene balken zijn op de hoeken over elkaar gekeept met halfhoutse verbindingen. De balkeinden boven- en onderaan hebben een getrapt profiel. Halverwege de zijgevels zijn de buitenwanden en de haaks daarop staande dragende binnenwanden over elkaar gekeept. Aan deze balkeinden is eenzelfde profiel gegeven. Alle vensters op de begane grond en de eerste verdieping hebben schuifblinden met bovenin jaloezieën. In het midden van de symmetrische voorgevel (NW) bevinden zich twee stolpramen met twaalfruits bovenlicht. Onder deze vensters hangt een vermoedelijk uit de bouwtijd daterende houten bloembak met opengewerkte voorzijde (cirkelmotieven) op drie geprofileerde klampen. Boven de begane grond steekt het zadeldak ruim uit op aan de uiteinden geprofileerde vierkante daksporen. De dakkapel middenboven heeft een ruim overstekend zadeldak gedekt met dezelfde pannen als het hoofddak. De wanden van de dakkapel bestaan eveneens uit gestapelde balken die op de hoeken over elkaar gekeept zijn. Het venster van de dakkapel is samengesteld uit drie gekoppelde vierruits draairamen waarboven een smaller achtruits bovenlicht (vast). Boven dit venster zonder schuifblinden is een vertikale gerabatte beplanking aangebracht met gering overstek.
In de rechterzijgevel (ZW) zit rechts een stolpraam met twaalfruits bovenlicht, en links een niet oorspronkelijke dubbele tuindeur (uit 1996) waarboven drie gekoppelde vierruits bovenlichten en een rail voor de verdwenen schuifblinden (vermoedelijk zat hier een venster als rechts in de linkerzijgevel). Boven de begane grond heeft de zijgevel een gering overstek waarop een aan de uiteinden geprofileerde balk. In het midden van de eerste verdieping bevindt zich een achtruits stolpraam en ter weerszijden smallere achtruits draairamen. Boven de eerste verdieping heeft de gevel een gering overstek waarboven vertikale gerabatte planken die onderaan halfrond en geperforeerd zijn. In dit bovenste geveldeel is een achtruits draairaam aangebracht. Aan de windveren van het overstekende zadeldak hangen ter bescherming van de achterliggende balken plankjes die onderaan halfrond en geperforeerd zijn: twee beneden, twee halverwege en één bovenin. Overigens zijn de windveren van de dakkapel boven de voorgevel onder- en bovenaan ook voorzien van dergelijke plankjes.
De linkerzijgevel (NO) heeft rechts drie gekoppelde draairamen met vierruits bovenlichten, en links een stolpraam met twaalfruits bovenlicht waaronder een als draairaam uitgevoerd keldervenster. Op de eerste verdieping zijn twee achtruits stolpramen aangebracht. Verder is deze gevel boven de begane grond identiek aan de rechterzijgevel.
De nieuwe aanbouw (keuken/vestibule/wc) tegen de achtergevel (ZO) vervangt een kleinere voorganger waarin het ingangsportaal en de bijkeuken waren ondergebracht (de twee zesruits stolpramen in de nieuwbouw zijn overgezet). Het balkon hierboven was bereikbaar via de balkondeur in de dakkapel boven de achtergevel. Rechts naast deze van twaalf ruitjes voorziene deur zit een vierruits draairaam. De dakkapel heeft een lessenaarsdak waarop eveneens rode verbeterde Hollandse pannen liggen. De wanden zijn uitgevoerd als bij de dakkapel voor. Met uitzondering van de vroegere keuken linksachter (O) en de aangrenzende trap middenachter is de begane grond uitgebroken. Onder de van gedraaide balusters voorziene bordestrap leidt een houten steektrap naar de kelder. In de vergrote woonkamer op de begane grond is de oorspronkelijke wandbetimmering behouden gebleven. Deze bestaat uit vertikale kraalschroten met op ooghoogte een getrapt geprofileerde lijst. Ter weerszijden van het rechter venster in de linkerzijgevel zijn twee vaste kasten met boven- en onderin een dubbele paneeldeur. De eerste verdieping verkeert nog grotendeels in de oorspronkelijke staat. De overloop middenachter heeft een vlakke zoldering van gerabatte planken en wanden van gestapelde balken waarin paneeldeuren naar de vier slaapkamers rondom. De laatste hebben vergelijkbare plafonds. Vanaf de overloop leidt een nieuwe houten steektrap met gedraaide balusters naar de vliering. De vierkante sporen van de beschoten sporenkap rusten op een door vier standvinken gedragen nokbalk. Links achter het huis staat een houten SCHUUR van circa 3,20 bij 4,20 meter onder een met rode verbeterde Hollandse pannen gedekt overstekend zadeldak waarvan de noklijn haaks staat op de weg. De wanden zijn boven een lage halfsteens voeting van rode machinale waalsteen opgebouwd uit gestapelde balken, 22,5 cm breed en circa 6 cm dik, aangebracht tussen de stijlen op de hoeken en ter weerszijden van de twee kleine gekoppelde draairamen in beide zijgevels. In de twee korte gevels zit in de zuidwestelijke helft een opgeklampte schuurdeur en wordt de begane grond afgesloten door een balk met gering overstek waarboven een topgevel van afwisselend vertikale planken en opliggende latjes. Bovenin de topgevel is een siermotief aangebracht van opliggende latjes in ruitvorm. Aan de gladde windveren boven de zuidoostgevel hangen drie plankjes die de achterliggende zolderbalken beschermen (het dakoverstek boven de noordwestgevel is recent ingekort). In de achterste helft van de schuur is boven de begane grond een zoldering aangebracht. De beschoten kap van de schuur rust op vierkante daksporen en een nokbalk die aan beide einden opgelegd is op een korte stijl met korbeel boven de eerdergenoemde balk in de kopse gevels.
Waardering
Houten pre-fabwoning "De Specht" van het type blokhuis met bijbehorende schuur is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van als pre-fabwoning aangeleverde blokbouw uit het interbellum. Het woonhuis heeft ensemblewaarde als onderdeel van een reeks als pre-fabwoningen aangeleverde blokhuizen aan de noord- en zuidzijde van de Heilooër Bossen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Situated on the south-east side of the Heerenweg, a wooden PRE-FABRICATED DWELLING "De Specht" of the BLOCKHOUSE type with BARN, dating from the early nineteen twenties of the twentieth century. It is one of four blockhouses manufactured to the design of German architect F. Abel in the carpentry factory of Christoph & Unmack at Niesky/Oberlausitz in Upper Silesia. The other three are Kennemerstraatweg 7 and 41, and the "Blockhove" demolished in 1944 which also stood at Kennemerstraatweg. These four pre-fabricated dwellings were transported in sections by train to Heiloo. German fitters accompanied the transport to the Netherlands. Construction took three to four months. The carpenter-contractor J. Rus from Heiloo carried out the actual construction. With the exception of the extension erected against the rear facade in the same style from 1996 the exterior remains virtually in its original state. Around 1980 the interior on the ground floor was altered. Behind the building stands a wooden barn presumably dating from the time of construction.
Description
A BLOCKHOUSE erected on an almost square ground plan of one storey under a wide overhanging and red improved Dutch tile-covered gabled roof with the ridge parallel to the road. The house is partially cellared (in the east corner). The black-tarred wooden superstructure rests on a roughly 0.30 metre high masonry base of red machine-made brick in waal format in cross bond with snap joint. On this base lies a beam of 11.5 by 11.5 cm and on it the 7 cm wide and 15.5 high beams from which the walls are constructed. The beams provided with brass and groove are half-lapped with half-wood connections at the corners. The beam ends above and below have a stepped profile. Halfway along the side elevations the outer walls and the load-bearing inner walls at right angles to them are half-lapped. A similar profile is given to these beam ends. All windows on the ground floor and the first floor have sash shutters with jalousies above. In the centre of the symmetrical front elevation (NW) are two side-hung windows with twelve-light fanlights. Below these windows hangs a wooden flower box presumably dating from the time of construction with perforated front (circle motifs) on three moulded cleats. Above the ground floor the gabled roof projects considerably on square roof brackets with moulded ends. The central roof dormer above has a wide overhanging gabled roof covered with the same tiles as the main roof. The walls of the roof dormer also consist of stacked beams half-lapped at the corners. The window of the roof dormer is composed of three coupled four-light casement windows above which a narrower eight-light fanlight (fixed). Above this window without sash shutters is vertical rebated boarding applied with small overhang.
In the right side elevation (SW) on the right is a side-hung window with twelve-light fanlight, and on the left a non-original double garden door (from 1996) above which three coupled four-light fanlights and a rail for the missing sash shutters (presumably there was a window here like on the right in the left side elevation). Above the ground floor the side elevation has a small overhang on which a beam moulded at the ends. In the middle of the first floor is an eight-light side-hung window and on either side narrower eight-light casement windows. Above the first floor the elevation has a small overhang above which vertical rebated boards that are half-round and perforated at the bottom. In this uppermost elevation section an eight-light casement window is installed. On the wind braces of the overhanging gabled roof hang, to protect the beams behind, small boards that are half-round and perforated at the bottom: two below, two halfway and one at the top. Incidentally, the wind braces of the roof dormer above the front elevation are provided above and below with similar small boards.
The left side elevation (NE) has on the right three coupled casement windows with four-light fanlights, and on the left a side-hung window with twelve-light fanlight below which a cellar window executed as a casement window. On the first floor two eight-light side-hung windows are installed. Otherwise this elevation above the ground floor is identical to the right side elevation.
The new extension (kitchen/vestibule/wc) against the rear elevation (SE) replaces a smaller predecessor in which the entrance portal and the scullery were housed (the two six-light side-hung windows in the new building have been retained). The balcony above it was accessible via the balcony door in the roof dormer above the rear elevation. To the right of this door provided with twelve lights is a four-light casement window. The roof dormer has a lean-to roof on which likewise red improved Dutch tiles are laid. The walls are executed as with the roof dormer above. With the exception of the former kitchen back-left (E) and the adjacent staircase mid-back the ground floor has been opened up. Under the staircase with turned balusters a wooden step ladder leads to the cellar. In the enlarged sitting room on the ground floor the original wall panelling has been retained. This consists of vertical beaded boards with a stepped moulded band at eye level. On either side of the right window in the left side elevation are two fixed cupboards with above and below a double panel door. The first floor is still largely in the original state. The landing mid-back has a flat ceiling of rebated boards and walls of stacked beams with panel doors to the four bedrooms arranged around. The latter have comparable ceilings. From the landing a new wooden step ladder with turned balusters leads to the attic. The square roof brackets of the boarded roof truss structure rest on a tie beam carried by four corner posts. Back left of the house stands a wooden BARN of approximately 3.20 by 4.20 metres under an overhanging gabled roof covered with red improved Dutch tiles with the ridge perpendicular to the road. The walls are erected above a low half-brick base of red machine-made waal brick from stacked beams, 22.5 cm wide and approximately 6 cm thick, placed between the posts at the corners and on either side of the two small coupled casement windows in both side elevations. In the two short elevations in the south-western half is a clamped barn door and the ground floor is closed off by a beam with small overhang above which a stepped gable of alternating vertical boards and overlying laths. At the top of the stepped gable a decorative motif is applied of overlying laths in diamond form. On the smooth wind braces above the south-east elevation hang three boards that protect the attic beams behind (the roof overhang above the north-west elevation has been recently shortened). In the rear half of the barn above the ground floor a ceiling has been inserted. The boarded roof truss of the barn rests on square roof brackets and a tie beam which is supported at both ends on a short post with corbel above the aforementioned beam in the short elevations.
Valuation
Wooden pre-fabricated dwelling "De Specht" of the blockhouse type with its associated barn is of general importance for its cultural and architectural historical value as a well-preserved example of blockhouse construction delivered as a pre-fabricated dwelling from the interwar period. The dwelling house has ensemble value as part of a series of blockhouses delivered as pre-fabricated dwellings on the north and south sides of the Heilooër Bossen.
Nearby in the register
- de hutkofferWoonhuisunder 1 mi
- Kerk, Heerenweg 32Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Heerenweg 32Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Kennemerstraatweg 41Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.