Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Smalzijde 23
Nieuwland, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1886
- Address
- Smalzijde 23, 4243 JP Nieuwland (Vijfheerenlanden 26)
- Place
- Nieuwland
- Municipality
- Vijfheerenlanden
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.89000, 5.01361
- Monument number
- 515490
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1886 gebouwde BOERDERIJ met dwars voorhuis en een langsdeel. De boerderij is in opdracht van de familie Van Iperen gebouwd als veeboerderij en draagt van oudsher de naam "Klein Bosch". De boerderij is gebouwd op de plaats waar voorheen een kleinere boerderij stond. Deze voorganger maakte evenals de verderop gelegen boerderij "Groot Bosch" (Smalzijde 24) deel uit van het landgoed van de Heren van Arkel. De boerderij is inwendig verbouwd, waarbij ook de ruimtendeling is gewijzigd en onder meer de zeven bedsteden zijn verdwenen. De wagenschuur met paardenstallen links van de boerderij is gebouwd in 1929 en is voor de bescherming van rijkswege van minder groot belang, evenals de kleine schuur voor kleinvee achter de boerderij, die waarschijnlijk wel deel uitmaakte van de oorspronkelijke erfbebouwing. De boerderij is onderdeel van een boerderijstrook aan het water de Leerbroeksche Vliet.
Omschrijving
De vanuit een L-vormige plattegrond, in schone baksteen opgetrokken boerderij heeft een evenwijdig aan de weg lopend woongedeelte met verdieping onder een met Hollandse pannen gedekt zadeldak. Het loodrecht op het woongedeelte staande bedrijfsgedeelte heeft een zadeldak, dat voor een klein deel met Hollandse pannen en een voor een groter deel (het stalgedeelte) met riet is gedekt. De gevels van zowel het woon- als het bedrijfsgedeelte zijn voorzien van gepleisterde plinten en staafankers. Het woonhuis heeft een symmetrische voorgevel met onder strekken staande gevelopeningen en in de grijs geschilderde plint vier decoratiemotieven. In het midden van de gevel staat een deur onder een rechtgesloten bovenlicht.
De twee, eveneens rechtgesloten vensters aan weerszijden zijn voorzien van zesruits schuiframen en behangen met luiken. De verdieping bevat twee kleinere vensters met kruisramen. De gevel wordt beëindigd door een kroonlijst met een rood geschilderd bloktandfries en een geprofileerde gootlijst. Een gevelsteen vermeldt de datum van de eerste steenlegging (28-3 1886) en de naam J.W. van Iperen.
De beide kopgevels zijn tuitgevels met uitgemetselde randen en dekplaten op de schouders en de tuit. De rechter kopgevel is symmetrisch met op de begane grond een met luiken behangen venster als die in de voorgevel en op de verdieping een identiek venster zonder luiken. De zolderverdieping bevat een klein venster met kruisraam en luik.
Het linker dakdeel van het dwars op het woongedeelte staande volume is gedekt met Hollandse pannen. Het stalgedeelte is met riet gedekt. De gevel onder het rechter dakschild bevat van links naar rechts een groot venster met roedenverdeling die twee kleinere, met luiken behangen vensters verving. Hierboven staat een klein venster met roedenverdeling. De deur staat onder een bovenlicht, het venster ernaast heeft een zesruits raam. De gevelpartij hier rechts van bevatte oorspronkelijk de inrijdeuren en is nu voorzien van een gietijzeren rondboog stalraam. De twee overige stalramen zijn identiek. Onder de dakrand staan vier luiken, waarachter zich de vloedstal bevond. De symmetrische achtergevel is een puntgevel met vlechtingen en een kleine tuit en heeft in het midden een diepliggende, opgeklampte deur met bovenlicht, die evenals de andere rechtgesloten gevelopeningen onder een rollaag staat. De gevel bevat aan weerszijden van de middendeur een ijzeren rondboogvenster.
Tegen beide gevelhoeken staat een eveneens opgeklampte deur. Aan weerszijden van het hier boven staande zolderluik een gietijzeren rondboogvenster. In de top een eveneens gietijzeren roosvenster. De rechter zijgevel van het bedrijfsgedeelte bevat op de begane grond vier ijzeren rondboog stalramen en onder de dakrand een reeks kleine vensters. De oorspronkelijk onder de stalramen staande grupluiken zijn verdwenen. Een venster rechts in de gevel is vervangen door een deur. De achtergevel van het woongedeelte bevat op de begane grond een met luiken behangen venster en op de verdieping een zesruits schuifraam. De oorspronkelijke ruimte indeling van het woongedeelte is gewijzigd. Nog aanwezig is een grote schouw met handgeschilderde tegels en een zware, geprofileerde omlijsting. De diverse bewaard gebleven paneeldeuren staan eveneens binnen een geprofileerde omlijsting. Tussen het woon- en het bedrijfsgedeelte is een brandmuur opgetrokken.
Het inwendige van de vier-beukige schuur bevat een grote, op balken met pen- gat verbinding rustende hooizolder, een koeienstal met voerdeel en een klinkervloer.
De boerderij heeft aan de voorzijde een erfafscheiding in de vorm van een lage, gemetselde tuinmuur met hekken van smeed- en gietijzer, die voor de bescherming van rijkswege van minder groot belang zijn.
Waardering
De boerderij is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde.
- De boerderij is van cultuurhistorisch belang als een goed voorbeeld van een van de vele in Zuid-Holland voorkomende boerderijtypes.
- De boerderij heeft ensemblewaarde vanwege de samenhang tussen de samenstellende onderdelen van het boerderijcomplex, vanwege de historische relatie met het belendende erf (Smalzijde 24-25) en als onderdeel van een belangrijke boerderijstrook.
- De boerderij is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en de gaafheid van het exterieur van m.n. het stal/schuur gedeelte.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1886 built FARMHOUSE with transverse front house and a longitudinal section. The farmhouse was built at the commission of the Van Iperen family as a livestock farm and has borne the name "Klein Bosch" from ancient times. The farmhouse was built on the site where a smaller farmhouse previously stood. This predecessor, like the farmhouse "Groot Bosch" (Smalzijde 24) located further on, formed part of the estate of the Lords of Arkel. The farmhouse has been internally altered, with the spatial layout also changed and, among other things, the seven built-in beds have disappeared. The waggon shed with stables to the left of the farmhouse was built in 1929 and is of less importance for state protection, as is the small shed for small livestock behind the farmhouse, which was probably part of the original farmyard buildings. The farmhouse is part of a farmyard row by the water the Leerbroeksche Vliet.
Description
The farmhouse, drawn up from an L-shaped ground plan in fine brickwork, has a residential section running parallel to the road with an upper storey under a gabled roof covered with Dutch tiles. The business section standing perpendicular to the residential section has a gabled roof, which is covered for a small part with Dutch tiles and for a larger part (the stable section) with thatch. The facades of both the residential and business sections are provided with rendered plinths and staff anchors. The residential house has a symmetrical front facade with door and window openings stretching below and in the grey-painted plinth four decorative motifs. In the middle of the facade stands a door under a right-angled fanlight.
The two, likewise right-angled windows on either side are provided with six-pane sash windows and hung with shutters. The upper storey contains two smaller windows with cross windows. The facade is terminated by a cornice with a red-painted dentil frieze and a profiled gutter moulding. A facade stone records the date of the first stone-laying (28-3 1886) and the name J.W. van Iperen.
Both end facades are spout gables with mortared edges and cover plates on the shoulders and the spout. The right end facade is symmetrical with on the ground floor a window hung with shutters like that in the front facade and on the upper storey an identical window without shutters. The attic storey contains a small window with cross window and shutter.
The left roof section of the volume standing transversely to the residential section is covered with Dutch tiles. The stable section is thatched. The facade under the right roof panel contains from left to right a large window with glazing bars that replaced two smaller windows hung with shutters. Above this stands a small window with glazing bars. The door stands under a fanlight, the window next to it has a six-pane frame. The facade section to the right of here originally contained the carriage entrance doors and is now provided with a cast-iron round-arched stable window. The two other stable windows are identical. Under the eaves stand four shutters, behind which the flooded stable was located. The symmetrical rear facade is a pointed gable with weaving and a small spout and has in the middle a recessed, braced door with fanlight, which, like the other right-angled facade openings, stands under a roll-layer. The facade contains on either side of the middle door an iron round-arched window.
Against both facade corners stands an equally braced door. On either side of the attic opening standing above this an iron round-arched window. In the top an equally cast-iron grid window. The right side facade of the business section contains on the ground floor four iron round-arch stable windows and below the eaves a series of small windows. The group shutters originally standing below the stable windows have disappeared. A window on the right in the facade has been replaced by a door. The rear facade of the residential section contains on the ground floor a window hung with shutters and on the upper storey a six-pane sash window. The original spatial arrangement of the residential section has been changed. Still present is a large fireplace with hand-painted tiles and a heavy, profiled frame. The various surviving panelled doors likewise stand within a profiled frame. Between the residential and business sections a firewall has been erected.
The interior of the four-aisle shed contains a large hay loft resting on beams with mortise and tenon connection, a cattle shed with hay rack and a clinker floor.
The farmhouse has on the front an enclosure in the form of a low, mortared garden wall with gates of wrought and cast iron, which are of less importance for state protection.
Valuation
The farmhouse is of general interest because of its cultural-historical value.
- The farmhouse is of cultural-historical importance as a good example of one of the many farmhouse types found in South Holland.
- The farmhouse has ensemble value because of the coherence between the component parts of the farmyard complex, because of the historical relationship with the adjacent plot (Smalzijde 24-25) and as part of an important farmyard row.
- The farmhouse is also of importance because of the recognisability and the integrity of the exterior of in particular the stable/shed section.
Nearby in the register
- Boerderij GrootbosBoerderijunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Dorpsplein bij 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Dorpsplein 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij(M1), Achterdijk 15Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.