Rijksmonumentenregister · Netherlands
Mariëngaardbrug
Hijum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Brug
- Function
- Verkeersbrug
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1931
- Address
- Hege Hearewei bij 8, 9054 LC Hijum (Leeuwarden 21)
- Place
- Hijum
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.29404, 5.74766
- Monument number
- 515448
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 3 Leeuwarden, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De betonnen, vaste BRUG uit 1931 is ontworpen in 1930 door de gemeente-architect van Leeuwarderadeel J. Smits. Het strakke ontwerp is karakteristiek voor de betonnen bruggen in Friesland uit de Interbellumperiode: symmetrie met kubistische detaillering. De zogeheten Mariëngaarderbrug over de Hijumervaart was gemeenschappelijk eigendom van de gemeenten Leeuwarderadeel en Ferwerderadeel. De oude verkeersbrug, of tille, verkeerde in slechte staat en voor de verbetering ervan werden twee plannen uitgewerkt. Plan A betekende herstel met behoud van onderdelen; plan B betekende ruimen van de oude brug en vernieuwen in gewapend beton (f 7000,-). Er werd voor plan B gekozen. De brug ligt hoog boven de Hijumervaart. De aanleg werd uitgevoerd door de firma Johan Magree's Handel en Industrie, gevestigd te Franeker. De voet van de landhoofden is recentelijk versterkt door een aangestorte betonnen rand binnen een hardhouten beschoeiing.
Omschrijving
De brug is uitgevoerd in grof kiezelbeton en is zowel in de lengte- als in de breedterichting symmetrisch. De doorvaartopening is rechthoekig en afgezet met een ijzeren hoekprofiel; de hoeken van de doorvaartopening worden 'beschermd' door vier meerpalen met een paalmuts en haalpen. De vleugelmuren van de landhoofden liggen in de lengterichting van de brug; met een kwartronde insnoering vernauwen ze tot de breedte van het brugdek. De balustrade op de vleugelmuren en het brugdek zijn aan de buitenzijde enigszins opgedikt en aan de bovenzijde afgesloten door een ijzeren buis. Begin- en eindpunt van de buis zijn opgenomen in een blokvormige versiering en op de betonnen balustrade bevestigd door middel van ijzeren manchetten.
Waardering
De brug uit 1931 is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als exemplarisch voorbeeld van een betonnen verkeersbrug in Friesland,
- als karakteristiek voorbeeld van stijlinvloed en materiaalgebruik uit de dertiger jaren,
- vanwege de historische-ruimtelijke situering over de Hijumervaart,
- vanwege de hoge mate van gaafheid van de brug.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The concrete, fixed BRIDGE from 1931 was designed in 1930 by the municipal architect of Leeuwarderadeel J. Smits. The austere design is characteristic of the concrete bridges in Friesland from the Interbellum period: symmetry with cubistic detailing. The so-called Mariëngaarderbrug over the Hijumervaart was joint property of the municipalities of Leeuwarderadeel and Ferwerderadeel. The old traffic bridge, or tille, was in poor condition and two plans were developed for its improvement. Plan A meant restoration with retention of components; plan B meant removal of the old bridge and renewal in reinforced concrete (ƒ 7000,-). Plan B was chosen. The bridge lies high above the Hijumervaart. The construction was carried out by the firm Johan Magree's Handel en Industrie, based in Franeker. The foot of the abutments was recently reinforced by an accreted concrete edge within a hardwood facing.
Description
The bridge is built in coarse shingle concrete and is symmetrical both in the longitudinal and transverse directions. The navigation opening is rectangular and fitted with an iron angle profile; the corners of the navigation opening are 'protected' by four mooring posts with a post cap and mooring pin. The wing walls of the abutments lie in the longitudinal direction of the bridge; with a quarter-round chamfer they narrow to the width of the bridge deck. The balustrades on the wing walls and the bridge deck are slightly thickened on the outside and closed at the top by an iron pipe. The beginning and end point of the pipe are incorporated in a block-shaped ornament and attached to the concrete balustrade by means of iron collars.
Valuation
The bridge from 1931 is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as an exemplary example of a concrete traffic bridge in Friesland,
- as a characteristic example of stylistic influence and material use from the thirties,
- due to the historical-spatial situation over the Hijumervaart,
- due to the high degree of integrity of the bridge.
Nearby in the register
- MariengaardeBoerderijunder 1 mi
- Archeologie, Mariengaerd Hallum (Noardeast-Fryslân 21)Archeologieunder 1 mi
- Boerderij, Vijfhuisterdijk 19Boerderijunder 1 mi
- BalkendsterpoldermûneIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.