Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Hertenkampstraat 6
Veendam, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915
- Address
- Hertenkampstraat 6, 9641 GA Veendam (and others)
- Place
- Veendam
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.10892, 6.87595
- Monument number
- 515410
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Composite: 203. Bunde. (Germany)" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SCHOOLGEBOUW met CONCIËRGEWONING en GYMZAAL gesticht voor het voortgezet en het uitgebreid lager onderwijs (VLO en ULO) in 1915 naar een ontwerp in Um-1800 Stijl van architect Jan Stuivinga uit Zeist. In het gebouw was ook de Rijksdagnormaalschool ondergebracht. Vanaf 1970 maakte de school onderdeel uit van de Rijksscholengemeenschap Winkler Prins en sinds 1987 is er een Streekschool in gevestigd. De school is in 1987 deels verbouwd en aangepast aan zijn nieuwe functie. Achter het gebouw zijn later een aantal vrijstaande bijgebouwen geplaatst die buiten de bescherming vallen.
De school is gelegen aan het hertenkamp op de hoek van de Boermastraat en de Stephanus Coniusstraat. Het pand vormt de beëindiging van de centrale as van het als beschermd gezicht voorgedragen gebied Tusschendiepen, namelijk de as die het station met de school verbindt.
Omschrijving
SCHOOLGEBOUW met CONCIËRGEWONING en GYMZAAL opgetrokken in een bruine bezande baksteen. Het twee bouwlagen hoge SCHOOLGEBOUW heeft een samengesteld afgeknot schilddak, gedekt met een grijze verbeterde Hollandse pan, een kroonlijst met klossen, een gemetselde schoorsteen en zes koperen ontluchtingskokers met houten roosters en koperen koepeldakje met piron. De gevels worden geleed door gemetselde pilasters met ionische zandstenen beëindiging, en door kruisvensters met roedenverdeling en strek. Het begane-grond-gedeelte van de voor- en zijgevels wordt geaccentueerd door terugspringende bakstenen gevelbanden.
De voorgevel (zuidoost) wordt gemarkeerd door een middenrisaliet met steekkap (afgeknot schilddak) met in het midden een achthoekige koperen dakruiter met koperen koepeldakje met windwijzer, acht houten rondboogvormige galmgaten met houten deurtjes en een ronde glazen wijzerplaat. In het dakvlak van het risaliet een zinken dakkapel onder een gebogen dakje met festoenen, houten klauwstukken, een dubbel achtruits venster; twee kleine zinken dakkapellen met gebogen dak en getoogd negenruitsvenster. In de deels met uitspringende bakstenen gevelbanden gedecoreerde gevel van het middenrisaliet elf kruisvensters, twee halve kruisvensters, acht ontluchtingsgaten met decoratieve gietijzeren roosters en de hoofdentree. De hoofdentree bestaat uit dubbele paneeldeuren onder een bovenlicht met kruisroeden en een lantaarn, binnen een natuurstenen omlijsting met gebogen fronton met tandlijst en wapen van Veendam tussen twee uilen; pilasters met op de linker een zandstenen jongensfiguur met boek onder arm en op de rechter een meisjesfiguur met opengeslagen boek in de handen. Voor de entree een natuurstenen stoep (drie hoog). Aan weerszijden van de entree een gevelsteen met `Anno' en `1915'.
Aan weerszijden van het middenrisaliet vier kruisvensters en vier ontluchtingsgaten met decoratieve gietijzeren roosters.
In de zuidwestgevel vier kruisvensters, vier ontluchtingsgaten met decoratieve gietijzeren roosters en een zijrisaliet onder een steekkap (afgeknot schilddak) met twee kleine zinken dakkapellen met gebogen dak en getoogd negenruitsvenster. In het zijrisaliet acht kruisvensters en acht ontluchtingsgaten met decoratieve gietijzeren roosters.
De noordoostgevel is identiek aan de zuidwestgevel, alleen is in het zijrisaliet een kruisvenster vervangen door een paneeldeur met kijkgat met smeedwerk, een bovenlicht met kruisroeden, en een natuurstenen stoep (twee hoog) binnen een houten omlijsting met tandlijst en een convex/concaaf gebogen fronton.
In de achtergevel (noordwest) vier grote raampartijen (niet origineel).
Aan de achtergevel drie aanbouwen, met elkaar verbonden door twee platte tussendelen. De aanbouw rechts achter (de voormalige CONCIËRGEWONING) is één bouwlaag hoog met mezzanino en heeft een aangekapt schilddak met kroonlijst, gedekt met een grijze verbeterde Hollandse pan. De gevels worden geleed door gemetselde pilasters met zandstenen ionische beëindiging. In de zuidwestgevel twee dubbele zesruitsvensters met vierruits bovenlichten en strek; een paneeldeur met kijkgat met smeedwerk, houten luifel en vierruits bovenlicht met strek en gemetselde stoep met natuurstenen dekplaat; een dubbel vierruits venster. In de achtergevel (noordwest) twee dubbele vierruitsvensters en decoratief metselwerk. In de noordoostgevel een dubbel zesruitsvenster met vierruits bovenlichten en strek; een vernieuwd staand venster (oorspronkelijk met roedenverdeling); een liggend achtruitsvenster; een dubbel vierruitsvenster. In het dakvlak een kleine zinken dakkapel met plat dak en venster.
De aanbouw in het midden van de achtergevel (voormalige GYMZAAL) heeft een schilddak, gedekt met een grijze verbeterde Hollandse pan, een kroonlijst en op de beide nokeinden een koperen ontluchtingskoker met houten roosters en koperen koepeldakje met piron. In de noordwestgevel vier gemetselde pilasters met zandstenen ionische beëindiging; openslaande deuren met deurlichten met roedenverdeling en dubbel zesruits bovenlicht met strek, en gemetselde stoep; twee kruisvensters met roedenverdeling en strek; twee ovalen vensters met roedenverdeling. In de zuidwestgevel twee later dichtgezette bovenvensters met strek. Het tussendeel tussen de conciërgewoning en de gymzaal heeft een nieuwe entree en een venster (oorspronkelijk een deur). Bovenop het tussendeel een platte aanbouw met branduitgang (niet origineel).
De aanbouw links achter (voormalig lokaal handenarbeid) heeft een aangekapt schilddak, gedekt met een grijze verbeterde Hollandse pan en een kroonlijst. De gevels worden geleed door gemetselde pilasters met zandstenen ionische beëindiging. In de zuidwestgevel twee kruisvensters met strek; in de noordwestgevel decoratief metselwerk en één kruisvenster met strek en in de noordoostgevel drie kruisvensters met strek en drie ontluchtingsgaten met decoratieve gietijzeren roosters. Het tussendeel tussen de gymzaal en het lokaal handenarbeid heeft een dubbele deur met deurlichten en bovenlicht met strek en een w.c.venster met strek. Bovenop het tussendeel een platte aanbouw met twee dubbele zesruits vensters en strek.
In het INTERIEUR zijn onder meer van belang: in het voorportaal de okergele tegellambrizering; de tegelvloer in zwart en crème; de natuurstenen gedenksteen met stichtingstekst, het wapen van Veendam, een uil en een lezend en een schrijvend jongetje; de rondboog met halfrond bovenlicht met decoratieve roedenverdeling. In de hal de okergele tegellambrizering; de tegelvloer in zwart en crème; de met geglazuurde tegels beklede fontein met bovenin een granieten waterbak en in het midden een langwerpige, betegelde zuil met aan alle vier zijden een koperen kraantje en bovenop een knielende, voorovergebogen geglazuurde jongensfiguur met op zijn rug een katachtig beest; de houten bordestrap met trapleuningen met houten spijlen en okergele tegellambrizering waaraan een houten leuning is bevestigd. De voorzover bewaard gebleven okergele tegellambrizering en de tegelvloeren in zwart en crème in de rest van het gebouw; de twee driehoekige wasbakken met okergele tegels en granieten bak. Op zolder de beschoten kap; de klok met origineel mechaniek op een houten tafel; de houten vangbak met ijzeren gewichten. In de voormalige gymzaal de houten spanten op vijfzijdig gemetselde pilasters met decoratief kapiteel.
Waardering
Schoolgebouw met conciërgewoning en gymzaal van algemeen belang vanwege cultuur-, architectuur- en stedenbouwkundige waarde
- als voorbeeld van een grote school voor voortgezet en het uitgebreid lager onderwijs uit 1915
- vanwege de verzorgde opvallende vormgeving in Um-1800 stijl
- als goede representant van het oeuvre van architect J. Stuivinga uit Zeist
- vanwege de redelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur
- vanwege de beeldbepalende ligging aan het eind van de as Stationsstraat-Van Beresteynstraat
- vanwege de opvallende ligging aan het hertenkamp in het als beschermd gezicht voorgedragen gebied Tusschendiepen
- vanwege de typologische zeldzaamheid in de provincie Groningen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SCHOOL BUILDING with CARETAKER'S DWELLING and GYMNASIUM founded for secondary and extended primary education (VLO and ULO) in 1915 after a design in Um-1800 Style by architect Jan Stuivinga from Zeist. The Rijksdagnormaalschool was also housed in the building. From 1970 the school formed part of the Rijksscholengemeenschap Winkler Prins and since 1987 a Streekschool has been located there. The school was partially rebuilt and adapted to its new function in 1987. Behind the building a number of detached outbuildings were later placed which fall outside the protection.
The school is located at the hertenkamp at the corner of Boermastraat and Stephanus Coniusstraat. The building marks the termination of the central axis of the area Tusschendiepen, proposed as a protected townscape, namely the axis connecting the station with the school.
Description
SCHOOL BUILDING with CARETAKER'S DWELLING and GYMNASIUM constructed in brown sanded brick. The two-storey SCHOOL BUILDING has a complex truncated hipped roof, covered with a grey improved Dutch tile, a cornice with brackets, a brick chimney and six copper ventilation pipes with wooden grilles and copper cupola roof with iron weathervane. The facades are articulated by brick pilasters with Ionic sandstone terminations, and by cross windows with glazing bars and stretcher bond. The ground floor section of the front and side facades is accentuated by recessed brick facade bands.
The front facade (south-east) is marked by a central pavilion with pitched roof (truncated hipped roof) with in the middle an octagonal copper roof lantern with copper cupola roof with weathervane, eight wooden semicircular ventilation openings with wooden doors and a round glass clock face. In the roof plane of the pavilion a zinc roof dormer under a curved roof with festoons, wooden corbels, a double twelve-pane window; two small zinc roof dormers with curved roof and arched nine-pane window. In the facade of the central pavilion decorated with projecting brick facade bands eleven cross windows, two half cross windows, eight ventilation openings with decorative cast-iron grilles and the main entrance. The main entrance consists of double panel doors under a fanlight with cross glazing bars and a lantern, within a natural stone frame with curved pediment with dentil moulding and coat of arms of Veendam between two owls; pilasters with on the left a sandstone figure of a boy with book under arm and on the right a figure of a girl with open book in her hands. Before the entrance a natural stone step (three high). On either side of the entrance a facade stone with 'Anno' and '1915'.
On either side of the central pavilion four cross windows and four ventilation openings with decorative cast-iron grilles.
In the south-west facade four cross windows, four ventilation openings with decorative cast-iron grilles and a side pavilion under a pitched roof (truncated hipped roof) with two small zinc roof dormers with curved roof and arched nine-pane window. In the side pavilion eight cross windows and eight ventilation openings with decorative cast-iron grilles.
The north-east facade is identical to the south-west facade, except that in the side pavilion a cross window is replaced by a panel door with spy hole with wrought ironwork, a fanlight with cross glazing bars, and a natural stone step (two high) within a wooden frame with dentil moulding and a convex/concave curved pediment.
In the rear facade (north-west) four large window sections (not original).
At the rear facade three extensions, connected to each other by two flat intermediate sections. The extension to the rear right (the former CARETAKER'S DWELLING) is one storey high with mezzanine and has a half-hipped roof with cornice, covered with a grey improved Dutch tile. The facades are articulated by brick pilasters with sandstone Ionic terminations. In the south-west facade two double six-pane windows with four-pane fanlights and stretcher bond; a panel door with spy hole with wrought ironwork, wooden canopy and four-pane fanlight with stretcher bond and brick step with natural stone capping; a double four-pane window. In the rear facade (north-west) two double four-pane windows and decorative brickwork. In the north-east facade a double six-pane window with four-pane fanlights and stretcher bond; a renewed single window (originally with glazing bars); a horizontal eight-pane window; a double four-pane window. In the roof plane a small zinc roof dormer with flat roof and window.
The extension in the middle of the rear facade (former GYMNASIUM) has a hipped roof, covered with a grey improved Dutch tile, a cornice and on both ridge ends a copper ventilation pipe with wooden grilles and copper cupola roof with iron weathervane. In the north-west facade four brick pilasters with sandstone Ionic terminations; glazed doors with door lights with glazing bars and double six-pane fanlight with stretcher bond, and brick step; two cross windows with glazing bars and stretcher bond; two oval windows with glazing bars. In the south-west facade two later infilled upper windows with stretcher bond. The intermediate section between the caretaker's dwelling and the gymnasium has a new entrance and a window (originally a door). On top of the intermediate section a flat extension with emergency exit (not original).
The extension to the rear left (former handicraft room) has a half-hipped roof, covered with a grey improved Dutch tile and a cornice. The facades are articulated by brick pilasters with sandstone Ionic terminations. In the south-west facade two cross windows with stretcher bond; in the north-west facade decorative brickwork and one cross window with stretcher bond and in the north-east facade three cross windows with stretcher bond and three ventilation openings with decorative cast-iron grilles. The intermediate section between the gymnasium and the handicraft room has a double door with door lights and fanlight with stretcher bond and a w.c. window with stretcher bond. On top of the intermediate section a flat extension with two double six-pane windows and stretcher bond.
In the INTERIOR the following are of note: in the front hall the ochre-yellow tile wainscoting; the tile floor in black and cream; the natural stone memorial stone with founding inscription, the coat of arms of Veendam, an owl and a reading and a writing boy; the semicircle with half-round fanlight with decorative glazing bars. In the hall the ochre-yellow tile wainscoting; the tile floor in black and cream; the fountain clad in glazed tiles with above a granite water trough and in the middle an elongated, tiled column with on all four sides a copper tap and on top a kneeling, bending forwards glazed figure of a boy with on his back a cat-like beast; the wooden staircase with handrails with wooden balusters and ochre-yellow tile wainscoting to which a wooden railing is attached. The ochre-yellow tile wainscoting insofar as preserved and the tile floors in black and cream in the rest of the building; the two triangular washbasins with ochre-yellow tiles and granite basin. In the attic the boarded roof truss; the clock with original mechanism on a wooden table; the wooden catchment box with iron weights. In the former gymnasium the wooden roof trusses on five-sided brick pilasters with decorative capital.
Valuation
School building with caretaker's dwelling and gymnasium of general importance for reasons of cultural, architectural and urban planning value
- as an example of a large school for secondary and extended primary education from 1915
- for the carefully executed striking design in Um-1800 style
- as a good representative of the oeuvre of architect J. Stuivinga from Zeist
- for the reasonably high degree of integrity of the exterior and parts of the interior
- for the striking location at the end of the axis Stationsstraat-Van Beresteynstraat
- for the striking location at the hertenkamp in the area Tusschendiepen proposed as a protected townscape
- for the typological rarity in the province of Groningen
Nearby in the register
- Woonhuis, Hertenkampstraat 1Woonhuisunder 1 mi
- Gedenkteken(D6), Hoek Van Beresteijnstraat en Ubbo WilkensstraatGedenktekenunder 1 mi
- Kantoorwoning, Ubbo Wilkensstraat 1Werk-woonhuisunder 1 mi
- Conciërgewoning, Burgemeester de Hoopstraat 1Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.