Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Langestraat 25
Kantens, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932
- Address
- Langestraat 25, 9995 PD Kantens (Het Hogeland 20)
- Place
- Kantens
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.36619, 6.63499
- Monument number
- 515349
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Gereformeerd KERKGEBOUW met aangebouwde KOSTERSWONING in 1932 gebouwd naar een ontwerp van architect B. Jager uit Uithuizen. Het gebouw is opgetrokken in een Regionale variant op de Amsterdamse Schoolstijl. Het interieur van de kerk is in een aan de Art Déco verwante stijl uitgevoerd door wagenmaker A. Zandt tezamen met zijn knecht S. Lenstra. Het orgel dat oorspronkelijk boven de kansel was geplaatst en via de kosterswoning te bereiken was, is verplaatst naar de tribune voorin de kerk en vervangen door een nieuw orgel uit 1963 van de firma V.d. Berg & Wendt uit Zwolle, dat buiten de bescherming valt. Ruim twintig jaar geleden zijn de in staal vervatte glas-in-loodramen vervangen door gekleurd glas in aluminium sponningen en zijn de entreedeuren vernieuwd. In 1984 is een nieuwe houten vloer in de kerk gelegd. Voor het overige is het interieur geheel intact gelaten. Achter de kosterswoning is in 1956 een vrijstaand schuurtje gebouwd dat buiten de bescherming valt.
Het kerkgebouw ligt midden in het dorp aan een pad dat naar de wierde leidt.
Omschrijving
De deels onderkelderde zaalKERK met aangebouwde kosterswoning is opgetrokken in een rode gesinterde baksteen. Het kerkgedeelte wordt afgesloten door een tweezijdig gesloten schilddak met rechthoekige goot tegen een rechte achtergevel, gedekt met een bruin geglazuurde gotische pan. Op het nokeinde aan de voorzijde (noordoost) een zeshoekige dakruiter met spits en windwijzer, bekleed met leien; onder de spits houten ventilatieroosters. In het dakvlak van de zuidoostgevel bevinden zich een dakkapel met driedelig venster met glas-in-lood, en een gemetselde schoorsteen; in dat van de noordwestgevel een dakkapel zonder glas-in-lood (oorspronkelijk met glas-in-lood). De beide zijgevels van de kerk worden geleed door zes gemetselde steunberen met daartussenin telkens twee verticale vierruits vensters; alleen in het eerste vak vanaf de voorzijde bevinden zich twee horizontale vierruits vensters. De twee zijden van de voorgevel hebben een spiegelbeeldige invulling: een geknikt zesruits venster met een gevelsteen eronder en een houten deur (niet origineel), met elkaar verbonden door een gepleisterde latei; een laaggeplaatste vensterpartij met hoekvenster, die boven de latei nog eens wordt herhaald. Op de linker gevelsteen staat: "tot de wet en tot getuigenis, Jes. 8:20", en op de rechter: "eerste steen gelegd 4 april 1932, soli deo gloria". Voor elke deur een taps toelopende gemetselde stoep van drie treden hoog, die ligt ingebouwd tussen gemetselde bloembakken. Alle vensters in het kerkgedeelte hebben aluminium sponningen met gekleurd glas erin (oorspronkelijk staal met glas-in-lood).
Tegen de rechte achtergevel is de KOSTERSWONING gebouwd, bestaande uit een gedeelte onder een steil zadeldak en een dwars erop geplaatste aanbouw met plat dak. Het gedeelte met kap, die is gedekt met een bruine geglazuurde gotische pan, heeft een rechthoekige goot die doorloopt over de topgevel en een gemetselde schoorsteen midden op de nok. Zowel in de noord- als zuidwestgevel een samengesteld H-venster en een hoekvenster; in de topgevel een H-venster, twee kleine tweeruits vensters en een deur (vernieuwd) die naar het plat dak van de aanbouw leidt; in de zuidoostgevel een samengesteld H-venster, een klein tweeruits venster en een uitgebouwd portaal met houten deur met glasruit bovenin en gemetselde stoep ervoor. Het aangebouwde platte deel met gemetselde borstwering en schoorsteen, heeft in de noordwestgevel twee deuren (vernieuwd), beide met een gemetselde stoep ervoor, een H-venster en een klein venster; in de zuidwestgevel een piepklein venster en in de zuidoostgevel een enkel en een samengesteld H-venster.
In het INTERIEUR van de kerk zijn ondermeer van belang: het paraboolvormige tongewelf bekleed met zachtboard, en houten spanten; de "lambrizering" van rode baksteeen; de in drie rijen opgestelde houten banken met Art Déco motieven; de geometrisch opgebouwde platformkansel en het kastje met lezenaar, beide van gevlamd triplex en hout; de met triplex beklede steunberen waaraan lampen hangen met glazen kap; de ballonlampen aan het plafond; de houten trap naar de tribune in het voorportaal. In de kosterswoning zijn het vermelden waard: het balkenplafond met authentieke lamp met drie glazen bollen in de consistoriekamer.
Waardering
Gereformeerde kerk met aangebouwde kosterswoning van algemeen belang vanwege cultuur- en architectuurhistorische waarde
- als markant voorbeeld van een gereformeerde kerk uit het begin van de jaren dertig
- vanwege de opvallende expressieve vormgeving
- vanwege het vrij gave interieur met Art Déco motieven
- vanwege het eigentijdse materiaalgebruik
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur
- vanwege de beeldbepalende ligging aan het pad naar de wierde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Reformed CHURCH BUILDING with adjoining SEXTON'S HOUSE built in 1932 according to a design by architect B. Jager from Uithuizen. The building is constructed in a Regional variant of the Amsterdam School style. The interior of the church is executed in a style related to Art Deco by wagonmaker A. Zandt together with his apprentice S. Lenstra. The organ that was originally placed above the pulpit and accessible via the sexton's house has been relocated to the gallery at the front of the church and replaced by a new organ from 1963 by the firm V.d. Berg & Wendt from Zwolle, which falls outside the protection. Over twenty years ago the steel-framed stained-glass windows were replaced by coloured glass in aluminium sashes and the entrance doors were renewed. In 1984 a new wooden floor was laid in the church. Otherwise the interior has been left entirely intact. Behind the sexton's house a freestanding shed was built in 1956 which falls outside the protection.
The church building is situated in the middle of the village on a path leading to the wierde.
Description
The partly cellared hall CHURCH with adjoining sexton's house is constructed in red sintered brick. The church section is terminated by a two-sided closed hipped roof with rectangular gutter against a straight rear gable, covered with brown glazed Gothic tiles. On the ridge end at the front (northeast) a hexagonal roof lantern with spire and weathervane, clad with slates; below the spire wooden ventilation grilles. In the roof plane of the southeast gable are a roof dormer with three-part window with stained glass, and a rendered chimney; in that of the northwest gable a roof dormer without stained glass (originally with stained glass). Both side gables of the church are articulated by six rendered buttresses with between them in each bay two vertical four-pane windows; only in the first bay from the front are there two horizontal four-pane windows. The two sides of the front gable have a mirror-image filling: a kinked six-pane window with a gable stone below it and a wooden door (not original), connected to each other by a plastered lintel; a low-placed window section with corner window, which is repeated once more above the lintel. On the left gable stone: "to the law and to testimony, Isa. 8:20", and on the right: "foundation stone laid 4 April 1932, soli deo gloria". In front of each door a tapered rendered step of three steps high, which is built in between rendered window boxes. All windows in the church section have aluminium sashes with coloured glass in them (originally steel with stained glass).
Against the straight rear gable the SEXTON'S HOUSE is built, consisting of a section under a steep gabled roof and a transversely placed extension with flat roof. The section with roof, which is covered with brown glazed Gothic tiles, has a rectangular gutter that runs across the gable and a rendered chimney in the middle of the ridge. Both in the north and southwest gable a composite H-window and a corner window; in the gable a H-window, two small two-pane windows and a door (renewed) leading to the flat roof of the extension; in the southeast gable a composite H-window, a small two-pane window and a projecting porch with wooden door with glazed lights above and rendered step in front. The adjoining flat section with rendered parapet and chimney has in the northwest gable two doors (renewed), both with a rendered step in front, a H-window and a small window; in the southwest gable a very small window and in the southeast gable a single and a composite H-window.
In the INTERIOR of the church are notably: the parabolic barrel vault clad with plasterboard and wooden roof trusses; the "wainscoting" of red brick; the wooden benches arranged in three rows with Art Deco motifs; the geometrically constructed platform pulpit and the cupboard with lectern, both of figured plywood and wood; the plywood-clad buttresses to which lamps with glass shades hang; the balloon lamps on the ceiling; the wooden stair to the gallery in the front porch. In the sexton's house noteworthy are: the beam ceiling with authentic lamp with three glass spheres in the consistory room.
Valuation
Reformed church with adjoining sexton's house of general importance for reasons of cultural-historical and architectural significance
- as a striking example of a Reformed church from the early 1930s
- for its striking expressive design
- for its fairly well-preserved interior with Art Deco motifs
- for its contemporary use of materials
- for the fairly high degree of preservation of the exterior
- for its image-defining location on the path to the wierde.
Nearby in the register
- Gemeentehuis, Langestraat 23Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Kerk, Kerkhofsweg 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Molen, Langestraat 28Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Woonhuis, Kerkhofsweg 17Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.