Rijksmonumentenregister · Netherlands
Schoolgebouw, Galgewater 1
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Galgewater 1, 2311 VZ Leiden
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16084, 4.48415
- Monument number
- 515118
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1929 naar ontwerp van de architecten L. van der Laan en J.A. van der Laan gebouwde R.K. Vakschool (Nijverheidsschool) voor Meisjes. Het met de brede voorgevel op het Galgewater georiënteerde SCHOOLGEBOUW is in stylistisch opzicht verwant aan de architectuur van de Delftse School. Het gebouw heeft voortdurend onderdak geboden aan een onderwijsinstelling en is anno 1995 in gebruik door het instituut voor volwassenenonderwijs Boerhaave. Ondanks een verbouwing in 1984 is zowel het exterieur als het interieur van het schoolgebouw in belangrijke mate in oorspronkelijke staat bewaard gebleven.
Zowel ex- als interieur vallen derhalve onder de bescherming van rijkswege. het gebouw maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht Leiden.
Omschrijving
Vanuit een onregelmatige plattegrond in schone baksteen opgetrokken schoolgebouw met souterrain en drie, respectievelijk vier bouwlagen onder een met geglazuurde bolle pannen gedekt, geknikt (voor) en gebroken (achter) zadeldak met dakruiter. Brede voorgevel met accenten van graniet en diepliggende stalen vensters. Gevelpartij links van de hoofdentree met een lage begane grond. Hierin drie rechtgesloten vensters tussen strek en granieten onderdorpel.
Tevens een deels beslagen deur met kruisraam en segmentboogvormige bovenzijde. Tussenverdieping met vier, driezijdige stalen erkers met koperen dek- en steunplaten links en één identieke erker rechts van de hoofdentree. In de bouwlaag hierboven, links van een loggia, drie rechtgesloten stalen vensters tussen verglaasde onderdorpel en strekse boog.
Terugliggende hoofdingang met diepe, verlopende granieten dagzijden, segmentboogvormige afsluiting en vleugeldeur met decoratieve raamijzers. Bovenlicht met radiaal weglopende roeden in het midden. Rechts van de entreepartij een venster als dat links ervan. Rechts van dit venster negen rondboogvensters met granieten onderdorpels boven een zelfde aantal souterrainvensters. Tussen de vensterbogen ronde, bakstenen gevelroosters. Boven de hoofdentree een rondboog loggia met ijzeren balkonhek op een natuurstenen console. Op de loggia komt een binnen een grote vensterpartij geplaatste deur uit. Dertien vensters rechts van de loggia, identiek aan de vensters hier links van. Een fries van zeventien identieke segmentboog vensters in de bovenste bouwlaag. Gevelafsluiting in de vorm van een fries van doorlopende, met pleister ingevulde spaarvelden onder een ver uitkragende houten gootlijst. Rechtsachter een kopgevel met twee rechtgesloten vensters en een tuit annex schoorsteen. Slechts voor een klein deel zichtbare oostelijke kopgevel eveneens voorzien van een kleine tuit.
De dwarse kap wordt bekroond door een zich verjongende, met koperen platen beklede onderbouw met balustrade en een rechthoekige lichtkoepel met roedenverdeling onder een met koper beklede spits. De achterzijde van het hoofdvolume bevat twee uitgebouwde trappenhuizen. De rechter is met de hal verbonden en heeft een smal, uitgebouwd stalen traplicht en staat onder een zadeldak. Het linker trappenhuis heeft afgesnoten hoeken en een tot onder de uitkragende rand van het platte dak doorlopend stalen traplicht. Rechts van het rechter trappenhuis een rondboog-poortdoorgang. Links ervan een entree. De vensters in het hoofdvolume zijn van staal, deels met rondboog, grotendeels rechtgesloten en voorzien van roedenverdeling. De vensters hebben onderdorpels met afzaat van keramisch materiaal (grès). Een lagere dwarsvleugel is voorzien van stalen rondboogvensters op de begane grond, grote rechtgesloten vensters met houten kozijnen op de verdieping en een plat dak. Deze vleugel is door middel van een lang, verdiepingloos tussenlid met doorlopende vensterpartij, verbonden met een klein gebouw met rechtgesloten stalen vensters met roedenverdeling en een fries van uitgemetselde bloktand onder de randen van het platte dak en het lessenaardak.
De school heeft een nog in redelijk oorspronkelijke staat verkerend interieur. Achter de toegangsdeur een ingangsportaal met een trap die voert naar een symmetrische hal met een vloer van gekleurde tegels. Muren deels van geglazuurde baksteen (onder) met "afgeronde" hoeken en deels gepleisterde baksteen (boven). De muren zijn voorzien van rondboog doorgangen en rondboog vensteropeningen, het plafond is een moderne variant van het cassettenplafond. De drie rondboogvensters in de hal hebben stalen kozijnen. Een ander venster heeft een oorspronkelijke invulling van gebrandschilderd glas-in-lood. Trappenhuis met aan de bordestrappen randen van gepolijste, zwarte natuursteen. De lichter gekleurde traptreden zijn eveneens van natuursteen. Vanaf het eerste bordes houten trapleuningen en betegelde muren. Een tweede trap leidt vanuit de hal naar een kantoorruimte en de docentenkamer. Een tweede trappenhuis aan het eind van de gang is voorzien van een hoog traplicht met roedenverdeling in de stalen ramen. In de gang op de eerste verdieping bevinden zich de klaslokalen, grotendeels nog met de oorspronkelijke vensters en deuren met eenvoudig glas-in- lood en een aaneengesloten reeks kastjes. Deze kastjes bevinden zich eveneens op de tweede verdieping, die tevens wordt gekenmerkt door een grote rondboog en nog een aantal glas-in-lood gangvensters. Op de zolder een kapconstructie samengesteld uit eenvoudige houten driehoekspanten.
Waardering
Het uit 1929 daterende schoolgebouw, in oorsprong bestemd voor nijverheidsonderwijs aan meisjes, is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde vanwege de karakteristieke Delftse School vormgeving en detaillering, waarbij ook moderne materialen als stalen ramen zijn gecombineerd met traditionele materialen. Het heeft tevens situationele en ensemblewaarde als markant en beeldbepalend onderdeel van een gesloten gevelwand in het beschermde stadsgezicht Leiden. Het gebouw is tevens van belang vanwege de herkenbaarheid en vanwege de gaafheid van ex- en interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
R.K. Vocational School (Industrial School) for Girls, built in 1929 to the design of architects L. van der Laan and J.A. van der Laan. The SCHOOL BUILDING, oriented with its broad front facade onto the Galgewater, is stylistically related to the architecture of the Delft School. The building has continuously housed an educational institution and in 1995 was in use by the Boerhaave institute for adult education. Despite alterations in 1984, both the exterior and interior of the school building have been preserved in their original state to a significant degree.
Both exterior and interior are therefore under the protection of the national government. The building is part of the protected townscape of Leiden.
Description
School building of fine brick constructed from an irregular floor plan with basement and three, respectively four storeys under a gabled roof, hipped at front and broken at rear, covered with glazed barrel tiles and topped with a roof turret. Broad front facade with granite accents and deeply set steel windows. Facade section to the left of the main entrance with a low ground floor. In this section three straight-headed windows between string course and granite underdorpel.
Also a partially glazed door with cross window and segmental arch above. Intermediate storey with four three-sided steel corner turrets with copper caps and support plates to the left and one identical turret to the right of the main entrance. In the storey above, to the left of a loggia, three straight-headed steel windows between glazed underdorpel and straight brickwork arch.
Recessed main entrance with deep, sloping granite reveals, segmental arch closure and double door with decorative window ironwork. Fanlight with radially arranged glazing bars in the centre. To the right of the entrance section a window matching that to its left. To the right of this window nine round-arch windows with granite underdorpels above an equal number of basement windows. Between the window arches round brick facade grilles. Above the main entrance a round-arch loggia with iron balcony railings on a natural stone console. A door set within a large window section opens onto the loggia. Thirteen windows to the right of the loggia, identical to the windows to its left. A frieze of seventeen identical segmental arch windows in the topmost storey. Facade closure in the form of a frieze of continuous, plaster-filled spandrels under a far-extending wooden eaves moulding. At the rear right a gable end with two straight-headed windows and a spout gable with chimney. Eastern gable end, only partly visible, likewise fitted with a small spout gable.
The transverse roof truss is crowned by a tapering structure clad in copper plates with balustrade and a rectangular lantern with glazing bars under a copper-clad spire. The rear of the main volume contains two projecting staircases. The right one is connected to the hall and has a narrow projecting steel stairlight and stands under a gabled roof. The left staircase has cut-off corners and a steel stairlight extending to below the projecting edge of the flat roof. To the right of the right staircase a round-arch gateway passage. To its left an entrance. The windows in the main volume are steel, partly round-arch, largely straight-headed and fitted with glazing bars. The windows have underdorpels with sills of ceramic material (stoneware). A lower transverse wing is fitted with steel round-arch windows on the ground floor, large straight-headed windows with wooden frames on the upper storey and a flat roof. This wing is connected by means of a long, single-storey linking section with continuous window section to a small building with straight-headed steel windows with glazing bars and a frieze of tooled blockwork under the edges of the flat roof and the catslide roof.
The school has an interior in still reasonably original condition. Behind the entrance door an entrance vestibule with a staircase leading to a symmetrical hall with a floor of coloured tiles. Walls partly of glazed brick (below) with "rounded" corners and partly of rendered brick (above). The walls are fitted with round-arch passages and round-arch window openings, the ceiling is a modern variant of the coffered ceiling. The three round-arch windows in the hall have steel frames. Another window has an original filling of stained lead glass. Stairwell with polished black natural stone edges to the flight landings. The lighter coloured stair treads are also of natural stone. From the first landing wooden handrails and tiled walls. A second staircase leads from the hall to an office space and the staff room. A second stairwell at the end of the corridor is fitted with a tall stairlight with glazing bars in the steel window frames. In the corridor on the first storey are the classrooms, largely still with the original windows and doors with simple lead glass and a continuous series of cupboards. These cupboards are also found on the second storey, which is likewise characterised by a large round-arch and a number of additional lead glass corridor windows. On the upper floor a roof truss structure composed of simple wooden triangular trusses.
Valuation
The school building dating from 1929, originally intended for industrial education for girls, is of general interest for reasons of cultural and architectural-historical value on account of its characteristic Delft School design and detailing, combining modern materials such as steel windows with traditional materials. It also has situational and ensemble value as a distinctive and image-defining component of a closed facade wall in the protected townscape of Leiden. The building is also of importance on account of its recognisability and the integrity of its exterior and interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Galgewater 8Woonhuisunder 1 mi
- Erfscheiding, Galgewater bij 8Erfscheidingunder 1 mi
- Woonhuis, Galgewater 10Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Galgewater 12Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.