Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Herengracht 34 A
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- Herengracht 34 A, 2312 LD Leiden (and others)
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15740, 4.49908
- Monument number
- 515110
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1895 gebouwd HERENHUIS. De rijk versierde voorgevel van het pand is gebouwd in de stijl van de Neo-Hollandse Renaissance, een bouwstijl die kenmerkend is voor de periode waarin het huis is gebouwd. Het huis kreeg een functie als kantoor na de bouw van het ernaast staande, ca. 1925 gebouwde fabriekspand (Herengracht 36;38). Tegenwoordig (dd. 1996) heeft het huis een functie als woonruimte voor studenten. Het met de voorgevel op de gracht georiënteerde pand maakt deel uit van een gesloten gevelwand en sluit in stylistisch opzicht aan bij het minder hoog opgaande linker buurpand. De laat negentiende eeuwse stoep met erfscheiding aan de voorzijde van het huis valt eveneens onder de bescherming van rijkswege.
Het huis maakt deel uit van het beschermde stadsgezicht Leiden.
Omschrijving
Oorspronkelijk vanuit een rechthoekige plattegrond opgetrokken, vijf traveeën breed pand met drie bouwlagen onder een met bitumineus materiaal gedekt, afgeknot schilddak. De gevels zijn opgetrokken in baksteen met accenten en details van natuursteen en wit geschilderd pleisterwerk en kunststeen. Alle gevelopeningen zijn rechtgesloten. De symmetrische, van speklagen voorzien voorgevel is een zogenaamde Vlaamse gevel. Het heeft een hardstenen plint, die is verbonden met de eveneens hardstenen onderdorpel van de venster op de parterre. De entreepartij bevat een rijk bewerkte negentiende eeuwse paneeldeur met onder meer een aedicula-achtige versiering rondom een rondboog-deurraam met decoratief smeedwerk. De deur staat onder een zwaar, geprofileerd kalf en een gedeeld bovenlicht. Boven een geprofileerde, met de consoles verbonden latei staan twee gekoppelde rondbogen met sluit- en aanzetstenen. Aan weerszijden van de entree twee vensters met schuiframen met geprofileerde wisseldorpels, gedeeld bovenlichten onder geprofileerde kroonlijsten en keperbogen met aanzet-, boog- en sluitstenen. Tussen de eerste en de tweede bouwlaag een geprofileerde cordonlijst. In het midden van de eerste verdieping een erker die rust op rijkelijk gedetailleerde kunststenen consoles en een wit geschilderde houten onderbouw met panelen heeft. De consoles zijn verbonden met een hardstenen plint met diamantkoppen. De erker wordt beëindigd door een met zinken schaliën gedekt en uitkragend, afgeknot schilddakje. Tussen de plint en het kapje een invulling van tussen stijlen staande ramen en bovenlichten. De hoekpenanten van de erker zijn gecanneleerd. De vensters aan weerszijden in deze bouwlaag zijn identiek aan die op de parterre en bezitten hardstenen onderdorpels. Alleen de bogen zijn hier korfbogen met twee segmentboogjes in de boogtrommels. Ook tussen de eerste en de tweede verdieping een geprofileerde cordonlijst.
De middelste travee van de derde bouwlaag bevat openslaande deuren onder een gedeeld bovenlicht. Hiervóór bevindt zich het plat van de erker, dat is voorzien van een smeedijzeren balkonbalustrade met bolbekroning op de getordeerde hoekbalusters en een geprofileerde handlijst. De middentravee staat tussen rijkelijk versierde pilasters, met onder meer Ionische kapiteeltjes, die de middentravee accentueren. De vensters aan weerszijden zijn als die in de andere bouwlagen.
De vensters en de openslaande deuren staan hier echter onder hanekammen, die eveneens worden geaccentueerd door aanzet- boog- en sluitstenen. De rechte geveldelen worden beëindigd door aan een dunne cordonlijst bevestigde consoles met guttae, die geprofileerde gootlijsten ondersteunen en waartussen een vlechtwerk van baksteen staat. De lucarne is voorzien van een rechtgesloten tweeruits-venster met bakstenen penant. Het venster staat tussen de verkropte delen van de gootlijst. De verkroppingen en de hoeklisenen van de lucarne rusten op een met diamantkoppen, voluten en consoles versierde kraagstukken.
De kunststenen vleugelstukken zijn voorzien van voluten en dragen pironen. Het entablement is voorzien van een geprofileerde kroonlijst met pironen op de schouders en de met vleugelstukken versierde hals wordt bekroond door een driehoekig fronton met obelisk.
Aan weerszijden van de lucarne een houten dakkapel met zinken koepeldakje, met zink beklede onderbouw en een rechtgesloten venster. De rechter zijgevel is aan het oog onttrokken.
Van de linker zijgevel is slechts een klein deel zichtbaar, boven de kap van het buurpand. Uit het dakschild hierboven steken twee oorspronkelijke, rechthoekige schoorstenen met decoratief metselwerk in gele baksteen en een in de jaren negentig toegevoegde dakkapel.
De sober vormgegeven achtergevel is op de begane grond voorzien van vier gevelopeningen met moderne invulling onder licht getoogde strekken. De twee verdiepingen bevatten vijf, rechtgesloten T-vensters onder licht getoogde strekken. De gevel is gepleisterd tot aan de onderdorpels van de vensters op de eerste verdieping. De gevel wordt beëindigd door een uitgemetselde rand en een geprofileerde gootlijst. Uit het dakschild steekt een eenvoudige rechthoekige erker. Vóór het huis bevindt zich een smalle stoep met een erfscheiding in de vorm van smeedijzeren? hekken, die zijn bevestigd aan met neo- renaissance motieven versierde hardstenen stoeppalen. Het interieur bevat op begane grond niveau nog een aantal oorspronkelijike onderdelen. De vloer van het tochtportaal is bedekt met marmeren platen, de vloer van de hal met marmeren tegels. De portaal- en gangwanden en de wanden onder de handlijsten aan het trappenhuis zijn eveneens bekleed met marmer. De wand van het ingangsportaal is versierd met in stucwerk uitgevoerde hoog-reliëfs met spelende putti in een ovale lijst. Het plafond is hier eveneens versierd met stucwerk. De steektrappen hebben aan de aanzet en aan de bordessen gesneden trappalen met bolbekroning, leuningen met geprofileerde handlijsten en gietijzeren spijlen. De vensters in het trappenhuis zijn voorzien van glas-in-lood.
In enkele vertrekken van het huis bevinden zich nog de negentiende stucplafonds.
Waardering
Het herenhuis is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als karakteristiek voorbeeld van woningbouw voor welgestelden uit de betreffende bouwperiode en als goede representant van de destijds in zwang zijnde Neo-Hollandse renaissance.
Het huis heeft tevens esthetische kwaliteiten in hoofdlijn en in de details, die het ontwerp verlevendigen en de onderdelen accentueren.
Vanwege de situering in een gesloten gevelwand en als representatief onderdeel van de bebouwing daaraan en de samenhang hiermee is er tevens sprake van stedenbouwkundige en ensemblewaarde.
Het pand is ook van belang vanwege de herkenbaarheid en vanwege de gaafheid van het exterieur en delen van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
A gentleman's house built in 1895. The richly decorated front facade of the property was built in the style of Neo-Dutch Renaissance, an architectural style characteristic of the period in which the house was built. The house acquired a function as an office after the construction of the adjacent factory building built around 1925 (Herengracht 36;38). Nowadays (as of 1996) the house serves as residential space for students. The property, with its front facade facing the canal, forms part of a closed facade wall and stylistically aligns with the slightly lower-rising left-hand neighbouring property. The late nineteenth-century stoep with plot division at the front of the house likewise falls under national monument protection.
The house forms part of the protected townscape of Leiden.
Description
Originally built from a rectangular ground plan, a property five bays wide with three storeys under a hipped roof clad with bituminous material. The facades are constructed in brick with accents and details of natural stone and white painted plasterwork and artificial stone. All facade openings are straight-headed. The symmetrical front facade, furnished with alternating courses of brick, is a so-called Flemish gable. It has a hardstone plinth, which is connected to the likewise hardstone sill of the window on the ground floor. The entrance section contains a richly worked nineteenth-century panelled door with, among other things, an aedicula-like decoration around a round-arched door window with decorative wrought ironwork. The door stands beneath a heavy, profiled beam and a divided fanlight. Above a profiled lintel, connected with the consoles, stand two coupled round arches with springer and closing stones. On either side of the entrance two windows with sash windows with profiled replacement sills, divided fanlights beneath profiled cornices and splayed arches with springer, arch and closing stones. Between the ground floor and the first floor a profiled cordon moulding. In the centre of the first floor an oriel which rests on richly detailed artificial stone consoles and a white painted wooden base with panels. The consoles are connected to a hardstone plinth with diamond-headed studs. The oriel is terminated by a small hipped roof clad with zinc shingles and projecting. Between the plinth and the small roof an infill of windows and fanlights set between mullions. The corner pilasters of the oriel are fluted. The windows on either side in this storey are identical to those on the ground floor and possess hardstone sills. Only the arches here are segmental arches with two segmental arches in the arch barrels. Also between the first and second floor a profiled cordon moulding.
The middle bay of the third storey contains French doors beneath a divided fanlight. In front of this lies the flat of the oriel, which is furnished with a wrought iron balcony balustrade with ball-topped finial on the twisted corner balusters and a profiled handrail. The middle bay stands between richly decorated pilasters, featuring among other things Ionic capitals, which accentuate the middle bay. The windows on either side are as those in the other storeys.
The windows and French doors here however stand beneath cock's-comb ornaments, which are likewise accentuated by springer, arch and closing stones. The straight facade sections are terminated by consoles attached to a thin cordon moulding with guttae, which support profiled gutter mouldings and between which stands brickwork forming a lattice pattern. The lucarne is furnished with a straight-headed two-pane window with brick pilaster. The window stands between the broken-out sections of the gutter moulding. The broken-out sections and the corner fillets of the lucarne rest on corbels decorated with diamond-headed studs, volutes and consoles.
The artificial stone wing pieces are furnished with volutes and bear crockets. The entablature is furnished with a profiled cornice with crockets on the shoulders and the neck decorated with wing pieces is crowned by a triangular pediment with obelisk.
On either side of the lucarne a wooden roof dormer with zinc cupola roof, zinc-clad base and a straight-headed window. The right side facade is obscured from view.
Of the left side facade only a small section is visible, above the roof of the neighbouring property. From the roof slating above this project two original rectangular chimneys with decorative brickwork in yellow brick and a roof dormer added in the nineteen-nineties.
The soberly designed rear facade is provided on the ground floor with four facade openings with modern infill beneath lightly arched stretches. The two upper floors contain five straight-headed T-windows beneath lightly arched stretches. The facade is plastered up to the sills of the windows on the first floor. The facade is terminated by an uncovered edge and a profiled gutter moulding. A simple rectangular oriel projects from the roof slating. In front of the house is a narrow stoep with a plot division in the form of wrought iron fences, which are fixed to hardstone bollards decorated with neo-renaissance motifs. The interior contains on ground floor level a number of original components. The floor of the draught lobby is covered with marble slabs, the floor of the hall with marble tiles. The lobby and corridor walls and the walls beneath the handrails at the staircase are likewise clad in marble. The wall of the entrance lobby is decorated with high-reliefs executed in stucco featuring playing putti in an oval frame. The ceiling here is likewise decorated with stucco. The flights of stairs have carved balusters with ball-topped finials at the base and landings, handrails with profiled handrails and cast-iron balusters. The windows in the stairwell are furnished with leaded glass.
In some rooms of the house there remain nineteenth-century stucco ceilings.
Valuation
The gentleman's house is of general importance because of its cultural and architectural historical value as a characteristic example of residential construction for the well-to-do from the relevant building period and as a good representative of the Neo-Dutch Renaissance that was in vogue at the time.
The house also possesses aesthetic qualities in its main lines and in the details, which enliven the design and accentuate the components.
Because of its location within a closed facade wall and as a representative component of the construction thereon and the coherence therewith, there is furthermore a matter of townplanning and ensemble value.
The property is also of importance because of its recognisability and because of the integrity of its exterior and parts of its interior.
Nearby in the register
- Woonhuis, Herengracht 28 AWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 40Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 26Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 37Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.