Rijksmonumentenregister · Netherlands
Handel en kantoor, Nieuwe Rijn 82
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Handel en kantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1891
- Address
- Nieuwe Rijn 82, 2312 JK Leiden (and others)
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15646, 4.49704
- Monument number
- 515099
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige BIERHANDEL met BOVENWONING en PAKHUIS in de bouwstijl van de Hollandse neorenaissance uit 1894. Het pand is ontworpen door W.C. Mulder. In het pand bevond zich oorspronkelijk op de begane grond een agentschap van de Zuidhollandsche Bierbrouwerij. Een deel van het pand is nog een tijd lang in gebruik geweest als limonadefabriek van de familie Weijermans. Een naambordje op de rondboog boven de ingang herinnert hier aan.
Het pand staat in een gevelwand aan de noordkant van de Nieuwe Rijn, in het beschermd stadsgezicht.
Omschrijving
Het op samengestelde plattegrond opgetrokken pand bestaat uit verschillende volumes die achter en boven elkaar gebouwd zijn. Vóór bevindt zich het agentschap van de Zuidhollandsche Bierbrouwerij, met daarboven twee woonlagen onder een samengesteld schilddak met antracietgrijze bouletpannen en twee grote gemetselde schoorstenen.
Daarachter een hoog volume onder schilddak met een koeltoren en opslagruimte.
Tussen de woning en het volume met de koeltoren een ‘achterhuis’ met op de verdieping een lichthof.
De voorgevel is boven een hardstenen plint in rode baksteen opgetrokken over drie bouwlagen. De gevel telt drie vensterassen. De middelste vensteras wordt bekroond door een trapgevel, die door de kroonlijst steekt.
Rechtgesloten vensters met tweeruits bovenlichten op de eerste en tweede verdieping. Hardstenen waterdorpels onder de vensters, blokjes in rode verblendsteen aan weerszijden en segmentbogen in rode verblendsteen erboven.
Siermetselwerk in de boogtrommels. Een hardstenen geprofileerde waterlijst tussen de begane grond en eerste verdieping. Een kroonlijst met een gemetseld fries en tandlijsten sluit de gevel af. Speklagen ter hoogte van de waterdorpels en bovenlichten.
Zandstenen aanzetstenen en ornamenten.
De centraal in de gevel geplaatste ingang van de voormalige winkel wordt omvat door een halve cirkel van zandsteen, met daarin de inscriptie: "P.J. Weijermans, Agent der Zuidhollandsche Bierbrouwerij". In deze lijst een dubbele houten paneeldeur met glas en zijlichten gevat in een geklonken ijzeren boog en kolommen. De oorspronkelijke lantaarn is nog bovenaan de middenstijl bevestigd. Links van deze ingang vroeger een venster met houten roeden boven de plint, thans een paneeldeur. Rechts de deur naar de bovenwoning: een rechtgesloten houten paneeldeur met glas en sierijzers onder een segmentboog. Een hardstenen brievenbusje tussen de twee deuren.
De geveltop komt voort uit twee met zandsteen geornamenteerde kraagstukken op de tweede verdieping. Nog twee geornamenteerde kraagstukken op de uiteinden van het fries. Halverwege de geveltop een cordonlijstje met een rijk geornamenteerde penant.
Interieur
Op de begane grond zijn in de ruimte achter de dubbele deur onder meer drie ijskasten, de gepleisterde troggewelven en het kantoortje bewaard gebleven. De wanden van het kantoortje, linksvoor in de ruimte, bestaan uit een gepleisterde borstwering met glas-in-lood vensters daarboven. In de ijskasten rechts werden ijsstaven gebruikt om het bier en de frisdrank te koelen. Een geklonken ijzeren kolom van U-balken en een U-balk ondersteunen de eerste verdieping. In een hoge ruimte achterin werd de frisdrank tot de jaren zeventig van de twintigste eeuw geproduceerd. Eén van de muren van de hoge ruimtes is een oudere gevel van een pakhuis. Via een gangetje onder een gepleisterd tongewelf langs de hoge ruimte is de opslagruimte van het voorhuis verbonden met de opslagruimte achter. De achtergevel bestaat uit de blinde gevel van de hoge ruimte en de achtergevel van de aanbouw van de achterste opslagruimte.
De pakzolders op de verdiepingen achter het woongedeelte worden gekenmerkt door zware houten balkenvloeren verbonden door een houten trap en een goederenlift.
In het woongedeelte zijn de geprofileerde deurposten en paneeldeuren nog grotendeels bewaard. De tussenwand van de kamer-en-suite bestaat uit ingebouwde kasten met paneeldeuren waartussen twee schuifdeuren met panelen en glas. In beide kamers stucplafonds. In het trappenhuis nog een houten trapleuning met gietijzeren balusters en een plat glazen dak als afsluiting.
Houten kapspanten op zolder.
Waardering
De voormalige bierhandel met opslagruimten en bovenwoning uit 1894 zijn van algemeen belang vanwege architectuur- en cultuurhistorische en industrieel-archeologische waarde, als kenmerkend voorbeeld van een laat negentiende-eeuws bedrijfsgebouw ten behoeve van de levensmiddelen voorziening met neorenaissancistische detaillering. Het pand heeft ensemblewaarde als beeldbepalend onderdeel van de noordelijke bebouwing aan de Nieuwe Rijn.
Het exterieur is gaaf en ook delen van het interieur zijn gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former BEER MERCHANT with RESIDENTIAL QUARTERS ABOVE and WAREHOUSE in the building style of Dutch neo-Renaissance from 1894. The building was designed by W.C. Mulder. Originally the building housed an agency of the Zuidhollandsche Bierbrouwerij on the ground floor. Part of the building was used for some time as a soft drinks factory by the Weijermans family. A nameplate on the round arch above the entrance commemorates this.
The building stands in a facade wall on the northern side of the Nieuwe Rijn, within the protected townscape.
Description
The building built on a composite floor plan consists of different volumes which are built behind and above each other. In front is the agency of the Zuidhollandsche Bierbrouwerij, with two residential storeys above it under a composite hipped roof with anthracite-grey round tiles and two large masonry chimneys.
Behind it a tall volume under hipped roof with a cooling tower and storage space.
Between the residence and the volume with the cooling tower a 'rear section' with a light shaft on the floor.
The front facade is built above a hardstone plinth in red brick over three storeys. The facade has three window bays. The central window bay is crowned by a stepped gable, which extends through the cornice.
Right-angled windows with two-light fanlights on the first and second floors. Hardstone water sills below the windows, blocks in red facing brick on both sides and segmental arches in red facing brick above.
Decorative masonry in the arch drums. A hardstone moulded drip moulding between the ground floor and first floor. A cornice with a masonry frieze and dentil courses closes off the facade. Horizontal brick courses at the level of the water sills and fanlights.
Sandstone ashlar stones and ornaments.
The entrance of the former shop, positioned centrally in the facade, is framed by a semi-circle of sandstone, with the inscription: "P.J. Weijermans, Agent of the Zuidhollandsche Bierbrouwerij". In this frame a double wooden panel door with glass and side lights set in a riveted iron arch and columns. The original lantern is still attached at the top of the central mullion. To the left of this entrance formerly a window with wooden glazing bars above the plinth, now a panel door. To the right the door to the residential quarters above: a right-angled wooden panel door with glass and decorative ironwork below a segmental arch. A hardstone letter box between the two doors.
The facade gable is formed by two sandstone-ornamented corbels on the second floor. Two more ornamented corbels on the ends of the frieze. Halfway up the facade gable a cornice line with richly ornamented pendant.
Interior
On the ground floor, in the space behind the double door, among other things three ice boxes, the plastered trough vaults and the office have been preserved. The walls of the office, front left in the space, consist of a plastered breast wall with leaded glass windows above. In the ice boxes on the right, ice bars were used to cool the beer and soft drinks. A riveted iron column of U-beams and a U-beam support the first floor. In a tall room at the rear soft drinks were produced until the nineteen-seventies. One of the walls of the tall rooms is an older facade of a warehouse. Via a small corridor under a plastered barrel vault along the tall room the storage space of the front section is connected to the storage space behind. The rear facade consists of the blind facade of the tall room and the rear facade of the extension of the rear-most storage room.
The storage lofts on the floors behind the residential section are characterized by heavy wooden beam floors connected by a wooden staircase and a goods lift.
In the residential section the moulded door frames and panel doors are largely preserved. The partition wall of the interconnected rooms consists of built-in cupboards with panel doors between which two sliding doors with panels and glass. Stucco ceilings in both rooms. In the stairwell a wooden stair rail with cast-iron balusters and a flat glazed roof as closure.
Wooden roof trusses in the attic.
Valuation
The former beer merchant with storage spaces and residential quarters from 1894 are of general importance due to architectural and cultural-historical and industrial-archaeological value, as a characteristic example of a late nineteenth-century commercial building for food supply provision with neo-Renaissance detailing. The building has ensemble value as an image-determining component of the northern built-up area on the Nieuwe Rijn.
The exterior is well preserved and parts of the interior have also been well preserved.
Nearby in the register
- Woonhuis, Nieuwe Rijn 81Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwe Rijn 80Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwe Rijn 78Woonhuisunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Nieuwe Rijn 77Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.