Rijksmonumentenregister · Netherlands
Heilig Hartschool
Leiden, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Lusthoflaan 2, 2316 JA Leiden (and others)
- Place
- Leiden
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.16348, 4.50458
- Monument number
- 515076
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "30 's Gravenhage" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het SCHOOLGEBOUW van de rooms-katholieke "Heilig Hartschool" is gebouwd in 1924 in opdracht van de Leidse katholieke gemeenschap (bouwpastoor A. Leusen).
De bouwmeesters waren de Leidse architecten Leo van der Laan (1864-1942) en diens zoon Jan van der Laan (1896-1966). De school is opgetrokken in een zakelijk-expressionistische bouwstijl. Het symmetrisch opgezette schoolgebouw is voorzien van twee vleugels, die elk zeven lokalen tellen. De vleugel voor de jongens was die aan de Os en Paardenlaan, een vrijwel identieke meisjesvleugel had de entree aan de Lusthoflaan. Het tussen deze vleugels ingklemde, op de Herensingel gerichte gymnastieklokaal werd zowel door de meisjes als de jongens gebruikt. In 1966 gingen de meisjes- en de jongensschool samen en werd de seksescheiding binnen de school opgeheven. Wijzigingen aan het exterieur hebben het oorspronkelijke karakter van het gebouw niet noemenswaardig aangetast. Ook het schoolinterieur is voor een belangrijk deel nog in oorspronkelijke staat bewaard gebleven. Kenmerkend hierin zijn onder meer de geglazuurde (verglaasde) baksteen, tegelvloeren (gangen) en glas-in-lood ramen.
Omschrijving
U-vormig, in grotendeels gele baksteen opgetrokken gebouw met één en twee bouwlagen onder platte daken met uitkragende gootlijsten. De gevels hebben een hoog trasraam van gesinterde klinkers en worden verlevendigd door uitgemetselde banden, decoratieve steensverbanden en accenten van beton en zwart geglazuurde baksteen. Alle gevelopeningen zijn rechtgesloten.
Symmetrisch vooraanzicht (Herensingel) met in het midden het lagere, risalerende volume van het gymnastieklokaal. Verspringend trasraam en licht risalerende hoektraveeën. Hoektraveeën met per travee drie gekoppelde, staande vensters met stalen ramen tussen gemetselde penanten, betonnen onderdorpels en een over de gehele breedte van de gevel doorgetrokken betonnen latei. In het midden een vensterpartij met vijf gekoppelde vensters met stalen ramen, waaronder een gevelsteen met de datum 22 april 1922. Gevelbeëindiging in de vorm van een brede, tussen betonnen randen met attiek verhogingen geklemde bakstenen lijst. Terugliggende, hoger opgaande hoekparijen met drie vensters op de begane grond en een groot samengesteld venster met roedenverdeling op de verdieping. Gevel van de linker vleugel (Lusthoflaan) met granieten trap en dubbele deur in het portiek van een hoog opgaande ingangsrisaliet met licht verspringend metselwerk in de hoeken. Portiekingang afgesloten door een betonnen latei.
Tussen de iets uitkragende latei en een eveneens uitkragende betonnen band staan vijf smalle lichtopeningen. Hoog in de gevel twee metalen vlaggestokhouders. Hiertussen twee drieruits vensters met aan weerszijden banden van uitgemetselde, deels donkere baksteen, die doorgetrokken zijn over de gevels van de hoeklokalen en terugkomen in de kopgevels aan de achterzijde van het gebouw. De vensters staan onder een latei, die de bovenste gevelgeleding markeert. De risaliet wordt beëindigd door betonnen dekplaten. Rechts van de risaliet op de begane grond een venster onder rollaag. Op de verdieping een gebeeldhouwd Christusfiguur in hoog-reliëf. Links van de risaliet per bouwlaag drie grote, samengestelde vensters voor de klaslokalen, als de verdiepingsvensters aan de Herensingel. De gevel van de rechter vleugel (Os en Paardelaan) is spiegelbeeldig identiek aan die van de linker vleugel en eveneens voorzien van een gebeeldhouwde figuur.
De kopgevels van de vleugels zijn eveneens identiek. Op de begane grond is het metselwerk vernieuwd en is de gevel blind.
Op de verdieping bevindt zich een gevelopening in het lagere geveldeel.
De naar de binnenplaats gerichte delen van de vleugels zijn iets minder hoog opgaand en niet identiek. De achterzijde van het gymnastiekgedeelte is symmetrisch. De gevel is voorzien van een hoog in de gevel geplaatste deur onder latei en een reeks van vijf zesruits-vensters op de verdieping. Tegen de hoeken van de hoger opgaande delen aan weerszijden zijn schoorstenen geplaatst. De gevel van de meisjesvleugel heeft een risaliet met per bouwlaag vier, in spaarvelden geplaatste vensters. In de gevelpartij hier links van één venster per bouwlaag. In de gevelpartij rechts van de risaliet drie identieke vensters, twee deuren en een hoog in de eerste bouwlaag geplaatst, liggend venster. De gevel van de jongensvleugel is enigszins vergelijkbaar, maar heeft een breder risaliet. Tegen het smalle terugliggende deel van deze gevel tussen risaliet en gymzaal is een modern aanbouwtje geplaatst.
Het interieur van de school is nog voor een deel in oorspronkelijke staat.
De lagere delen van de muren bestaan uit schone baksteen met decoratieve steensverbanden, accenten van zwart en geel geglazuurde baksteen en plinten van hardsteen. De hogere muurdelen zijn vlak en gestuct. De vloeren zijn bedekt met zwarte, grijze en witte, in geometrische patronen uitgevoerde tegels. In de gangen ijzeren kapstokken. Klaslokalen met ramen in de tussen geprofileerde posten staande paneeldeuren.
Trappenhuizen met granieten trappen en houten leuningen, die met bronzen ringen aan de muren zijn bevestigd. De fraai vormgegeven ijzeren hekken rondom de trappen staan op hardstenen dekplaten tussen gemetselde borstweringen met uitkragende, eveneens hardstenen dekplaten. Onder de trappen kraanloze fonteintjes met zinken bak, houten ommanteling, geglazuurde steen en keramische reliëfs. De bovenramen van de vensters in de trappenhuizen zijn voorzien van kleurrijk, geometrisch glas-in-lood.
Waardering
Het uit 1924 daterende gebouw van de voormalige H. Hartschool is van algemeen belang wegens cultuurhistorische waarde als een representatief voorbeeld van een vroeg twintigste-eeuws onderwijsgebouw op Katholieke grondslag waarbij het principe van de sekse-scheiding was toegepast, en wegens architectuurhistorische waarde vanwege de voor de bouwperiode karakteristieke zakelijk-expressionistische vormgeving en in- en uitwendig grotendeels gaaf bewaarde detaillering. Het heeft tevens situationele waarde als markant en beeldbepalend onderdeel van de bebouwing aan de buitenrand van de voormalige stadssingel.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SCHOOLBUILDING of the Roman Catholic "Heilig Hartschool" was built in 1924 on behalf of the Leiden Catholic community (building pastor A. Leusen).
The master builders were the Leiden architects Leo van der Laan (1864-1942) and his son Jan van der Laan (1896-1966). The school was constructed in a business-like expressionistic architectural style. The symmetrically designed school building is provided with two wings, each containing seven classrooms. The wing for boys was the one at the Os and Paardenlaan, an almost identical girls' wing had the entrance at the Lusthoflaan. The gymnasium classroom wedged between these wings, facing the Herensingel, was used by both girls and boys. In 1966 the girls' and boys' school merged and sex segregation within the school was abolished. Alterations to the exterior have not significantly affected the original character of the building. The school interior too has been preserved in its original state to a considerable extent. Characteristic features include the glazed brick, tiled floors (corridors) and stained glass windows.
Description
U-shaped building constructed largely in yellow brick with one and two storeys under flat roofs with projecting gutter lines. The facades are enlivened by a high mortar joint of sintered bricks and are lively due to projecting mortar courses, decorative brick bonds and accents of concrete and black glazed brick. All facade openings are straight-headed.
Symmetrical front elevation (Herensingel) with in the centre the lower, slightly projecting volume of the gymnasium classroom. Stepped mortar joint and slightly projecting corner bays. Corner bays with per bay three coupled, upright windows with steel frames between mortared pilasters, concrete sills and a concrete lintel drawn across the full width of the facade. In the centre a window arrangement with five coupled windows with steel frames, beneath which a facade stone with the date 22 April 1922. Facade termination in the form of a broad brick cornice compressed between concrete edges with attic projections. Recessed, higher-rising corner sections with three windows on the ground floor and a large composite window with glazing bars on the upper storey. Facade of the left wing (Lusthoflaan) with granite steps and double door in the porch of a high-rising entrance projection with slightly stepped brickwork at the corners. Porch entrance closed off by a concrete lintel.
Between the slightly projecting lintel and an equally projecting concrete band stand five narrow light openings. High in the facade two metal flagstaff holders. Between these two three-light windows with projecting mortar courses on both sides, some dark brick, which are continued across the facades of the corner classrooms and reappear in the gable walls at the rear of the building. The windows stand beneath a lintel marking the upper facade articulation. The projection is terminated by concrete coping slabs. To the right of the projection on the ground floor a window beneath a rolling course. On the upper storey a sculptured Christ figure in high relief. To the left of the projection per storey three large, composite windows for the classrooms, like the upper storey windows at the Herensingel. The facade of the right wing (Os and Paardenlaan) is mirror-image identical to that of the left wing and likewise provided with a sculptured figure.
The gable walls of the wings are likewise identical. On the ground floor the brickwork has been renewed and the facade is blank.
On the upper storey there is a facade opening in the lower facade section.
The parts of the wings facing the courtyard are slightly lower and not identical. The rear of the gymnasium section is symmetrical. The facade is provided with a door placed high in the facade beneath a lintel and a series of five six-light windows on the upper storey. Chimneys are placed against the corners of the higher-rising sections on both sides. The facade of the girls' wing has a projection with per storey four windows placed in spandrels. In the facade section to the left of this one window per storey. In the facade section to the right of the projection three identical windows, two doors and a window placed high in the first storey, lying horizontally. The facade of the boys' wing is somewhat comparable, but has a broader projection. Against the narrow recessed part of this facade between projection and gymnasium a modern small annex has been placed.
The interior of the school is still partly in its original state.
The lower parts of the walls consist of clean brick with decorative brick bonds, accents of black and yellow glazed brick and hardstone plinths. The upper wall sections are flat and plastered. The floors are covered with black, grey and white tiles executed in geometric patterns. Iron coat racks in the corridors. Classrooms with windows in panel doors standing between profiled posts.
Stairwells with granite stairs and wooden railings, which are fastened to the walls with bronze rings. The finely designed iron railings around the stairs stand on hardstone coping slabs between mortared balustrades with projecting, likewise hardstone coping slabs. Beneath the stairs fountains without taps with zinc bowls, wooden casing, glazed stone and ceramic reliefs. The fanlights of the windows in the stairwells are provided with colourful, geometric stained glass.
Assessment
The building of the former H. Hartschool dating from 1924 is of general importance for its cultural-historical value as a representative example of an early twentieth-century educational building on Catholic principles wherein the principle of sex segregation was applied, and for its architectural-historical value owing to the business-like expressionistic design characteristic of the building period and the largely intact detailing preserved both externally and internally. It also has situational value as a striking and visually defining component of the built environment on the outer edge of the former city canal ring.
Nearby in the register
- Kapel(F1), Haven 64Kapelunder 1 mi
- Brug, Herensingel bij 53Brugunder 1 mi
- Pastorie(F), Herensingel 3Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Haven 100Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.