Rijksmonumentenregister · Netherlands
Het Wapen van Voorschoten
Voorschoten, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Horeca
- Function
- Hotel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898
- Address
- Voorstraat 16, 2251 BN Voorschoten (and others)
- Place
- Voorschoten
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.12443, 4.44572
- Monument number
- 515017
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "Chromo lithographische kaart 's Gravenhage en omstreken : Leiden, Delft, de Katwijken, Hazerswoude, Bergschenhoek, 's Gravezande enz." (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Binnen het beschermde dorpsgezicht staat in de gesloten noordelijke gevelwand van de met lindebomen beplante Voorstraat het HOTEL-CAFÉ-RESTAURANT 'Het Wapen van Voorschoten'. Het neemt door zijn omvang en door de uit de gevelwand uitspringende veranda een bijzondere positie in binnen het beschermde dorpsgezicht van de Voorstraat.
Reeds in de 17de eeuw was ter plaatse van het huidige pand een herberg gevestigd, waar ondermeer bijeenkomsten van het openbaar bestuur werden gehouden. Het huidige pand is tot stand gekomen na een brand in 1898, waaraan een stichtingsteen rechts van de entreedeur herinnert. De voorgevel is traditioneel vormgegeven in Overgangsarchitectuur met elementen uit de Neorenaissance, waarbij qua stijl aansluiting is gezocht met het aangrenzende Ambachtshuis (monumentnummer 38024). Het 'Wapen' bestaat behalve uit een gelagkamer uit een voormalig koetshuis, een vergader- en gelagruimte en op de verdieping de hotelkamers. Het koetshuis (linker tuitgevelgedeelte) is in 1995 verbouwd tot bistro, waarbij (opnieuw) koetsdeuren zijn aangebracht.
Het interieur heeft diverse verbouwingen ondergaan, waarbij de oorspronkelijke indeling grotendeels gehandhaafd is. De gelagruimte is voorzien van een daklicht met glas-in-lood. Het is verlevendigd met het wapenschildje van Voorschoten, zoals dat ook voorkomt in de raampartij aan de achterzijde.
Omschrijving
De samengestelde tweelaagse hoofdmassa op een rechthoekig grondvlak wordt gedekt door twee gekoppelde omgaande schilddaken en steekkappen met gesmoorde kruispannen, die een mansardeafdekking hebben met dakleer. Aan de voorzijde zijn twee aangekapte dakkapellen met drieruits klepramen aangebracht en aan de achterzijde twee rechthoekige dakkapellen. De éénlaags uitbouw aan de achterzijde heeft een plat dak.
De voorgevel aan de Voorstraat is boven een hardstenen plint opgetrokken uit fijn gevoegde rode baksteen (kruisverband) met segmentbogen boven deuren en vensters. De spaarvelden zijn, evenals een fries onder de houten gootlijst, voorzien van decoratief siermetselwerk. Pleisterwerk is gebruikt voor de spekbanden en de aanzet- en sluitstenen van de segmentbogen. Vrijwel alle vensters bezitten originele (T-)schuiframen, die evenals de deuren voorzien zijn een geometrische achtruits roedenverdeling in het bovenlicht.
De symmetrisch opgezette voorgevel bestaat uit een langgerekt middendeel van zes venstereenheden, geflankeerd door tuitgevels met schouderstukken van twee venstereenheden breed. Het middendeel, waarvan de rechter helft iets uitspringend is, is een langsgevel, welke beëindigd wordt door houten gootlijst.
Over de volle breedte van het middendeel is een houten veranda met balkon geplaatst. De beide tuitgevels hebben hoeklisenen en worden onder een gepleisterde gevelafdekking afgesloten door een uitkragend gemetseld, getrapt klimmend fries. De gevelbekroning bestaat uit hoek- en middenpinakels met onder de middenpinakel een sieranker. Het linkerdeel van het middendeel bestaat uit een teakhouten beglaasde dubbele entreedeur met segmentbogig bovenlicht, die toegang geeft tot de gelagkamer en geflankeerd wordt door vensters.
Het rechter, risalerende deel, heeft links een teakhouten dubbele deur met smeedijzeren beslagwerk en zij- en bovenlichten, welke leidt naar het trappenhuis. Rechts van de entreedeur bevindt zich op een sokkel een zandstenen schilddragende leeuw (XVII). Rechts daarvan bevindt zich een samengestelde vensterpartij met zij- en bovenlichten.
De uit hout opgetrokken veranda is toegankelijk middels één traptrede en heeft een tegelvloer van geel/zwarte tegels in dambordpatroon. De op hardstenen poeren rustende stijlen zijn uitgevoerd met decoratief snijwerk (kapelletjes), waarbij de schoren, de met zink belegde schuine overkapping van het balkon dragen. De open ruimte tussen de schoren is gevuld met een decoratieve opengewerkte constructie. De kopse einden van de balustrade zijn boven een houten borstwering afgesloten door in houten sponningen gevatte glaspanelen.
De balustrade van het balkon op de verdieping heeft tussen de gesneden penanten dwarsstijlen met een geometrisch patroon. Op de verdieping bevinden zich in het linker en in het rechter deel een dubbele balkondeur met bovenlicht. Op de begane grond van de beide symmetrisch ingedeelde tuitgevels worden, respectievelijk links en rechts, twee deuren en twee vensters gedekt door een gepleisterde latei, die gekoppeld wordt door een segmentboog. Op de verdieping bevinden zich twee vensters, waarvan de linker voorzien is van een hijsbalk. Op de zolderverdieping is één venster. De deels gepleisterde achtergevel (zijde Schoolstraat) heeft op de verdieping verspreid over de gevel enkele schuiframen. Links bevindt zich een kleine, uit de bouwtijd stammende tweelaags uitbouw onder een plat dak. De hiervoor geplaatste éénlaagse uitbouw is opgetrokken uit rode baksteen (kettingverband met diepliggende voeg) en heeft een per bouwdeel, in hoogte iets verspringende, ver uitstekende houten bakgoot. Er onder bevindt zich een hoge kantstaand gemetseld fries, dat tevens fungeert als gevelafdekking van de venster- en deurpartijen. De hoofdgevel is een symmetrisch ingedeelde langsgevel, waar in het midden een dubbele beglaasde deur met schuingeplaatste handgrepen, geflankeerd wordt een grote glasruit met vierruits bovenlicht, voorzien van glas-in-lood met gemeentelijke wapenschildjes. Voor de vensters zijn gemetselde bloembakken geplaatst. Links van de hoofdgevel staat een iets terugliggend deel, bestaande uit een winkelruit met drieruits bovenlicht en een ijzeren arm voor een uithangbord. Links ervan bevindt zich een rondbogige poort. De gevel wordt aan de linker zijde beëindigd door een hoge gemetselde schoorsteen met uitkragend siermetselwerk in de top.
Interieur Vermeldenswaardig zijn verder ondermeer het trappenhuis met decoratieve gekleurde tegelvloer en het stucplafond met cirkelmotieven in de gelagruimte. De verdieping is ingedeeld met hotelkamers, waarvan één kamer nog een zwart marmeren schouw heeft. De overige kamers zijn vereenvoudigd.
Waardering
Het hotel/café/restaurant "Het Wapen van Voorschoten" is van algemeen cultuurhistorisch belang als karakteristieke uitdrukking van een ontwikkeling in horeca. Het is daarbij een goed herkenbaar en representatief voorbeeld van een dorpsherberg uit het eind van de 19de en het begin van de 20ste eeuw.
Het is van algemeen architectuurhistorisch belang vanwege de kenmerkende typologie met bijzonder rijk uitgevoerde veranda en als voorbeeld van een in Overgangsarchitectuur opgetrokken dorpsherberg uit het eind van de 19de eeuw. Het pand is uitwendig vrijwel gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering.
Er is sprake van stedenbouwkundige- en ensemblewaarde vanwege de beeldbepalende situering in een gesloten historische gevelwand binnen het beschermd dorpsgezicht aan de Voorstraat en als representatief en één van de meeste monumentale onderdelen binnen deze bebouwing.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Within the protected village view stands in the closed northern facade wall of the linden-tree-planted Voorstraat the HOTEL-CAFÉ-RESTAURANT 'Het Wapen van Voorschoten'. Through its scale and through the veranda projecting from the facade wall it occupies a special position within the protected village view of the Voorstraat.
Already in the 17th century an inn was established at the location of the present building, where among other things meetings of the public administration were held. The present building was created following a fire in 1898, which a foundation stone to the right of the entrance door commemorates. The front facade is traditionally designed in Transitional architecture with elements from the Neo-Renaissance, whereby in terms of style connection was sought with the adjacent Ambachtshuis (monument number 38024). The 'Wapen' consists apart from a bar room of a former coach house, a meeting and bar room and on the upper storey the hotel rooms. The coach house (left spout gable section) was converted into a bistro in 1995, whereby (again) coach doors were installed.
The interior has undergone various renovations, whereby the original layout has been largely maintained. The bar room is provided with a roof light with leaded glass. It is enlivened with the coat of arms escutcheon of Voorschoten, as also occurs in the window arrangement on the rear side.
Description
The composite two-storey main mass on a rectangular floor plan is covered by two coupled surrounding hipped roofs and roof lights with suppressed cross pantiles, which have a mansard covering with roof covering. At the front two adjoining roof dormers with three-light casement windows are installed and at the rear two rectangular roof dormers. The single-storey extension at the rear has a flat roof.
The front facade on the Voorstraat is above a hard stone plinth built from finely jointed red brick (English bond) with segmental arches above doors and windows. The spandrels are, as well as a frieze under the wooden gutter line, provided with decorative ornamental brickwork. Plasterwork is used for the spandrel bands and the abutment and closing stones of the segmental arches. Virtually all windows possess original (T-)sash windows, which like the doors are provided with a geometric cross-railed glazing bar division in the fanlight.
The symmetrically arranged front facade consists of an elongated central section of six window units, flanked by spout gables with shoulder pieces of two window units wide. The central section, of which the right half projects slightly, is a long side facade, which is terminated by a wooden gutter line.
Over the full width of the central section a wooden veranda with balcony is placed. Both spout gables have corner listel and are terminated under a plastered facade covering by a projecting stepped climbing frieze in brickwork. The facade crown consists of corner and central pinacles with an ornamental wall anchor below the central pinacle. The left part of the central section consists of a teak wooden glazed double entrance door with segmental arch fanlight, which gives access to the bar room and is flanked by windows.
The right, projecting part has on the left a teak wooden double door with wrought iron hardware and side and fanlights, which leads to the stairwell. To the right of the entrance door there is on a plinth a sandstone shield-bearing lion (XVII). To the right of this is a composite window arrangement with side and fanlights.
The veranda built of wood is accessible by means of one step and has a tile floor of yellow/black tiles in checkerboard pattern. The posts resting on hard stone pedestals are executed with decorative carving (small chapels), whereby the braces, the zinc-covered sloping cover of the balcony are borne. The open space between the braces is filled with a decorative open-work construction. The end faces of the balustrade are above a wooden breast rail terminated by glass panels set in wooden rebates.
The balcony balustrade on the upper storey has between the carved pendants cross-posts with a geometric pattern. On the upper storey are in the left and in the right part a double balcony door with fanlight. On the ground floor of both symmetrically arranged spout gables, respectively left and right, two doors and two windows are covered by a plastered lintel, which is coupled by a segmental arch. On the upper storey are two windows, of which the left is provided with a hoist beam. On the attic storey is one window. The partly plastered rear facade (Schoolstraat side) has on the upper storey scattered across the facade some sash windows. On the left is a small two-storey extension dating from the construction period under a flat roof. The single-storey extension placed in front of this is built from red brick (chain bond with recessed joint) and has per building section, in height slightly offset, far projecting wooden gutter. Below this is a high edge-standing bricked frieze, which also functions as facade covering of the window and door arrangements. The main facade is a symmetrically arranged long side facade, where in the middle a double glazed door with angled handles, is flanked by a large glass pane with four-light fanlight, provided with leaded glass with municipal coat of arms escutcheons. In front of the windows are placed bricked flower boxes. To the left of the main facade stands a slightly recessed section, consisting of a shop window with three-light fanlight and an iron arm for a sign bracket. To the left of this is a round-arched gateway. The facade is terminated on the left side by a high bricked chimney with projecting ornamental brickwork at the top.
Interior Noteworthy are furthermore among other things the stairwell with decorative coloured tile floor and the stucco ceiling with circular motifs in the bar room. The upper storey is arranged with hotel rooms, of which one room still has a black marble fireplace. The remaining rooms are simplified.
Valuation
The hotel/café/restaurant "Het Wapen van Voorschoten" is of general cultural-historical importance as a characteristic expression of a development in hospitality. It is thereby a clearly recognizable and representative example of a village inn from the end of the 19th and the beginning of the 20th century.
It is of general architectural-historical importance because of the characteristic typology with particularly richly executed veranda and as an example of a village inn built in Transitional architecture from the end of the 19th century. The building is externally virtually intact in main form, material use and detailing.
There is urban planning and ensemble value because of the visually defining situation in a closed historical facade wall within the protected village view on the Voorstraat and as representative and one of the most monumental components within this building.
Nearby in the register
- Woonhuis, Voorstraat 12Woonhuisunder 1 mi
- Straatmeubilair, VoorstraatStraatmeubilairunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Voorstraat 12Werk-woonhuisunder 1 mi
- Boerderij, Voorstraat 31Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.