Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Pancratiuskerk
Hoogeloon, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1924
- Address
- Hoofdstraat 52, 5528 AK Hoogeloon (Bladel 30)
- Place
- Hoogeloon
- Municipality
- Bladel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.39677, 5.26850
- Monument number
- 514903
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "Kaart ten behoeve der manoeuvres van de 3e divisie infanterie in 1897 : (in 2 bladen) op de schaal van 1:50.000" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De ST. PANCRATIUSKERK is ontworpen door architect J.H.H. van Groenendael en gebouwd in 1924. De stijl is sobere Neo-Gotiek.
Deze kerk te Hoogeloon diende ter vervanging van de parochiekerk uit de vijftiende eeuw, waarvan alleen de onder Rijksbescherming staande toren resteert. Het interieur is bij een restauratie rond 1960 grijs geschilderd, vloeren en meubilering werden toen ook gewijzigd.
Omschrijving.
De driebeukige kruiskoepelkerk bezit een blinde travee met portaal en orgelgalerij, vervolgens twee schiptraveeën en het transept van twee traveeën breed. Na de viering met een koepel op pendentieven volgen twee traveeën en een koor met vijftwaalfde sluiting. Tussen koor en transept bevinden zich zijkapellen. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen met eenvoudig siermetselwerk en geleed door pilasters en steunberen met versnijdingen en afzaat met driehoekige bekroning. Afdeklijsten zijn uitgevoerd in beton. Op de zadel-, tent- en lessenaardaken, alsmede op het uivormige koepeldak met bol, kruis en windvaan, liggen leien in Maasdekking. De ingang bevindt zich aan de straatzijde en bestaat uit getoogde vleugeldeuren met ijzeren sierbeslag. Het keperboogvormige portaal is voorzien van siermetselwerk. Boven de ingang bevindt zich een driehoekig tegeltableau. Het is een afbeelding van Christus met de symbolen van de vier evangelisten, voorzien van aureool en naam. Boven het portaal is een groot spitsboograam met baksteen vorktracering. Aan weerskanten bevinden zich vooruitspringende delen waarin zich spleetvensters bevinden, en rechts ook twee spitsbogige galmgaten.
De voorgevel wordt afgesloten door een tuitgevel met klimmend spitsboogfries. De zijgevels hebben zowel in de zij- als lichtbeuken spitsboogramen met baksteen vorktracering. Het transept heeft hoeklisenen, in het midden een breed spitsboograam en in de tuitgevel een ovaal staand raam. De vorktracering in de spitsboogramen van de koepel is uitgevoerd in ijzer. De daken en de koepel zijn voorzien van dakkapellen met schilddak en bolpiron. Onder de daklijsten bevindt zich een dubbele brede band siermetselwerk. De noordelijke zijkapel heeft een schilddak. Daarachter bevindt zich de sacristie, een ruimte met een tentdak en een platgedekte aanbouw met paneeldeur.
De kapel aan de zuidzijde heeft een kegelvormig dak met bolpiron. De aangebouwde bijsacristie heeft kruisvensters en een plat dak.
Het inwendige rust op pijlers met spitsbogen. Alle gewelven, ook die van de koepel, zijn uitgevoerd als gemetselde kruisribgewelven.
In het koor en in de rondgesloten zijkapel bevinden zich figuratieve glas-in-lood ramen. Orgel met Hoofdwerk en Positief, in 1871 gemaakt door de Gebr. Gradussen. Orgelkas, gemaakt door anonieme maker in tweede kwart van de 19e eeuw. Het marmeren en koperen hoogaltaar en een communiebank uit de bouwtijd.
Waardering.
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden, het materialiseert door zijn markante verschijning de dominante plaats van de religie in de dorpse samenleving, en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de kruiskoepelkerk.
Het gebouw heeft architectuurhistorisch belang door de stijl en de detaillering en is tevens van belang als voorbeeld van het oeuvre van de architect Van Groenendael, die hier een compromis schept tussen neogotische en meer eigentijdse haast expressionistische baksteenvormen. Het is een betrekkelijk late toepassing van neogotiek. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering en het silhouet, onlosmakelijk verbonden met de ontwikkeling van de streek. Het is van belang vanwege de bouwtechnische en typologische zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The ST. PANCRATIUSKERK was designed by architect J.H.H. van Groenendael and built in 1924. The style is austere Neo-Gothic.
This church in Hoogeloon served as a replacement for the parish church from the fifteenth century, of which only the tower, which is under national monument protection, remains. The interior was painted grey during a restoration around 1960, and the floors and furnishings were also altered at that time.
Description.
The three-aisled cross-domed church has a blind bay with portal and organ gallery, followed by two nave bays and the transept of two bays wide. After the crossing with a dome on pendentives, two bays follow and a choir with five-twelfth closure. Between choir and transept are side chapels. The facades are built of machine-made brick with simple decorative brickwork and articulated by pilasters and buttresses with mitred joints and sloping base with triangular coping. Coping strips are executed in concrete. On the saddle, tent and sloping roofs, as well as on the egg-shaped dome roof with ball, cross and weather vane, slates are laid in Maas bond. The entrance is situated on the street side and consists of arched double doors with ornamental iron fittings. The basket-arch portal is fitted with decorative brickwork. Above the entrance is a triangular tile tableau. It is a depiction of Christ with the symbols of the four evangelists, provided with halo and name. Above the portal is a large pointed-arch window with brick fork tracery. On either side are protruding sections containing slit windows, and on the right also two pointed-arch sound holes.
The front facade is terminated by a spout gavel with climbing pointed-arch frieze. The side facades have pointed-arch windows with brick fork tracery in both the side and light aisles. The transept has corner pilasters, in the centre a broad pointed-arch window and in the spout gable an oval standing window. The fork tracery in the pointed-arch windows of the dome is executed in iron. The roofs and dome are provided with dormer windows with hipped roofs and cresting. Beneath the roof edges is a double wide band of decorative brickwork. The northern side chapel has a hipped roof. Behind it is the sacristy, a room with a tent roof and a flat-topped extension with panelled door.
The chapel on the south side has a conical roof with cresting. The adjoining ancillary sacristy has cross windows and a flat roof.
The interior rests on piers with pointed arches. All vaults, including those of the dome, are executed as masoned cross-ribbed vaults.
In the choir and in the closed-off side chapel are figurative stained-glass windows. Organ with Hauptwerk and Positiv, made in 1871 by the Gebr. Gradussen. Organ case, made by anonymous maker in the second quarter of the 19th century. The marble and brass high altar and a communion rail from the building period.
Valuation.
The church is of general importance. The building has cultural-historical importance as a particular expression of the development of Catholicism in the south, it materialises through its striking appearance the dominant place of religion in village society, and is also important as an example of the typological development of the cross-domed church.
The building has architectural-historical importance through its style and detailing and is also important as an example of the oeuvre of architect Van Groenendael, who here creates a compromise between neo-gothic and more contemporary almost expressionistic brick forms. It is a relatively late application of neo-gothic. It has ensemble values because of its particular situation and silhouette, inseparably connected with the development of the region. It is important because of its rare constructional and typological nature.
Nearby in the register
- Boerderij, Hoofdstraat 42Boerderijunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Torenstraat 9Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Archeologie, Oude TorenArcheologieunder 1 mi
- Boerderij, Hoofdstraat 59Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.