Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kaaspakhuis, Galamaleane 6
Akkrum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Kaaspakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929
- Address
- Galamaleane 6, 8491 BB Akkrum (Heerenveen 21)
- Place
- Akkrum
- Municipality
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.04904, 5.84115
- Monument number
- 514880
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1922 map "Bl. 8 Heerenveen, 1922" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het PAKHUIS, annex kantoor van de kaashandel Van Woerden, is een pakhuis in een reeks die de firma aan deze straat bouwde achter het woonhuis van de familie Van Woerden aan de huidige Kanadeeskestrjitte 30. Het pakhuis is in 1929 gebouwd onder een sobere baksteenarchitectuur, in de detaillering benvloed door het expressionisme. Architect en uitvoerder zijn niet bekend.
In het pakhuis zijn bijzondere onderdelen aanwezig zoals de GEDO-weegbrug, fabrikaat van de firma Meijer en Kuntzel te Amsterdam, geleverd door de firma Pyttersen in Sneek en de kaaskarren van het fabrikaat EVLI.
Drie opeenvolgende pakhuizen zijn geschakeld door een tussenlid die elk wegens geringe architectonische kwaliteit niet van rijkswege zijn beschermd. Het pakhuis Galemaleane 4 dateert van omstreeks 1929 en werd gewijzigd in 1940. De architectonische kwaliteit van ex- en interieur wettigt echter geen bescherming van rijkswege.
Omschrijving
De plattegrond van het pakhuis heeft globaal de vorm van een winkelhaak: een rechthoekig gedeelte parallel aan de straat en een gedeelte haaks daarop, aansluitend bij de noorder zijgevel. Het gebouw bestaat uit drie bouwlagen, opgetrokken in bruine baksteen in staand verband, onder een plat dak dat door een gemetselde borstwering aan het oog wordt onttrokken. De ruimte tussen dak en plafond ventileert middels ventilatie-sleuven in het metselwerk. Alle lichtopeningen hebben een afzaat van platte baksteen.
De voorgevel wordt verticaal geleed door halfsteens naar voren springende muurvlakken, in traveeën van verschillende breedte. Op de gevel de geschilderde opschriften: VAN WOERDEN'S KAASEXPORT en GROOTHANDEL in een contemporain lettertype. In de eerste bouwlaag beslaan de kozijnen de volle breedte tussen de gevel-geledingen, van links naar rechts: een dubbele deur van de expeditie met bovenlichten; een tweede dubbele deur van de expeditie met vier bovenlichten; een groot lichtkozijn van een kantoor met bovenlichten met glas-in-lood en zijlichten; een halfronde gesloten toegangsdeur. De kozijnen van de expeditie staan onder lateien. De deuren hebben bovenramen die door een horizontale roedeverdeling in tweeën zijn verdeeld. In de tweede en derde bouwlaag zijn verticale, enkelruits-vensters met één zijde van het kozijn tegen de muurdammen geplaatst. Het muurvlak boven de toegang is blind, maar wordt versierd door een buitenlantaarn met gekleurd glas-in-lood aan een vrijhangende houten balk met stangen. De bovenzijde van de borstwering is afgedekt met een keramische afdekking met 'flenzen'.
De noordelijke zijgevel heeft in de eerste bouwlaag twee tweelichts H-vensters en een bovenlicht en op de tweede en derde bouwlaag verticale, enkelruits-vensters. In de zuidelijke zijgevel zit een sprong. In de krimpmuur bevinden zich smalle ramen; in de zuidgevel voor het bouwlichaam aan de straatzijde over drie bouwlagen kleine vierkante ramen; in het bouwlichaam haaks op de gevel verticale, enkelruits vensters. In de achtergevel zijn over de drie bouwlagen negen verticale, enkelruits vensters verdeeld.
De indeling van het INTERIEUR van het pakhuis en de inrichting zijn vrijwel geheel oorspronkelijk. Zowel indeling als interieuronderdelen zijn van belang, onder meer: de weegbrug, lift en kaasstellingen. De indeling van de begane grond bestaat uit een gang, toiletruimte, kantoor en expeditieruimte. Op de verdiepingen is opslag. De voordeur, waarop een emaille bordje met opschrift 'kantoor', geeft toegang tot de gang met aan de rechterzijde het kantoor en achterin de toiletruimte. De gang en hal hebben een geel betegelde lambrizering en een zwart betegelde vloer. De expeditieruimte wordt van het pakhuis gescheiden door een houten schuifdeur met twaalf bovenruitjes. In de expeditieruimte bevindt zich een GEDO-weegbrug (max. 500 kg), een transportbaan voor de kaaskarren met gietijzeren vloerplaatjes en een goederenlift voor het verticaal transport. De overspanning van de houten verdiepingsvloeren tussen de buitenmuren wordt opgevangen door stalen I-balken op stalen kolommen; de diameter van de kolommen wordt per bouwlaag geringer. De inrichting van het pakhuis bestaat uit houten kaasstellingen aan weerszijden van een middenpad met vloerluiken. De plafonds zijn met hout beschoten. De lichtopeningen in de buitenmuren hebben binnenluiken met eterniet-panelen en diefijzers. De oorspronkelijke beglazing hiervan bestond uit draadglas. Op de eerste verdieping is een ruimte afgezonderd door een bakstenen muur.
Waardering
Het pakhuis, annex kantoor, van de kaashandel Van Woerden, in 1929 gebouwd onder een sobere baksteenarchitectuur en in de detaillering benvloed door het expressionisme, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, namelijk de internationale kaashandel die na de opkomst van de zuivelfabrieken een enorme vlucht had genomen,
- vanwege de sobere en doelmatige architectuur waar in de detaillering de invloed van de het baksteenexpressionisme herkenbaar is,
- als essentieel onderdeel van een complex dat verder van lokaal belang is,
- vanwege de zeer hoge mate van gaafheid van het exterieur, interieur en interieuronderdelen,
- vanwege de zeer hoge mate van zeldzaamheid van een geheel oorspronkelijk pakhuis op provinciaal niveau.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The WAREHOUSE, annex office of the cheese trade Van Woerden, is a warehouse in a series that the firm built on this street behind the residential house of the Van Woerden family at the current Kanadeeskestrjitte 30. The warehouse was built in 1929 under a sober brick architecture, influenced in its detailing by expressionism. Architect and contractor are not known.
The warehouse contains special components such as the GEDO weighbridge, manufactured by the firm Meijer and Kuntzel in Amsterdam, supplied by the firm Pyttersen in Sneek and the cheese trolleys of EVLI manufacture.
Three successive warehouses are connected by intermediate sections which, each due to minor architectural quality, have not been protected by the state. The warehouse Galemaleane 4 dates from around 1929 and was modified in 1940. The architectural quality of exterior and interior does not, however, justify state protection.
Description
The floor plan of the warehouse has roughly the shape of an L: a rectangular section parallel to the street and a section at right angles to it, adjoining the northern side facade. The building consists of three storeys, built in brown brick in running bond, under a flat roof concealed from view by a masonry parapet. The space between roof and ceiling is ventilated by means of ventilation slots in the masonry. All light openings have a banding of flat brick.
The front facade is articulated vertically by half-brick projecting wall planes, in bays of varying width. On the facade the painted inscriptions: VAN WOERDEN'S KAASEXPORT and GROOTHANDEL in a contemporary typeface. On the first storey the frames span the full width between the facade articulations, from left to right: a double door of the dispatch area with fanlights; a second double door of the dispatch area with four fanlights; a large window frame of an office with fanlights with leaded glass and side lights; a semi-circular closed entrance door. The dispatch frames stand under lintels. The doors have transoms which are divided into two parts by a horizontal glazing bar arrangement. On the second and third storeys are vertical, single-pane windows with one side of the frame against the wall piers. The wall plane above the entrance is blank, but is decorated by an exterior lantern with coloured leaded glass on a freely-hanging wooden beam with rods. The top of the parapet is covered with a ceramic capping with 'flanges'.
The northern side facade has on the first storey two two-light H-windows and a fanlight and on the second and third storeys vertical, single-pane windows. The southern side facade has a step. In the shrinkage wall are narrow windows; in the south facade for the building element on the street side over three storeys small square windows; in the building element at right angles to the facade vertical, single-pane windows. In the rear facade over the three storeys nine vertical, single-pane windows are distributed.
The layout of the INTERIOR of the warehouse and its furnishings are virtually entirely original. Both layout and interior components are of importance, including in particular: the weighbridge, lift and cheese racks. The layout of the ground floor consists of a corridor, toilet facility, office and dispatch area. On the upper floors is storage. The front door, on which an enamelled plaque inscribed 'office', gives access to the corridor with the office on the right side and the toilet facility at the rear. The corridor and hall have a yellow tiled wainscoting and a black tiled floor. The dispatch area is separated from the warehouse by a wooden sliding door with twelve upper panes. In the dispatch area there is a GEDO weighbridge (max. 500 kg), a conveyor track for the cheese trolleys with cast-iron floor plates and a goods lift for vertical transport. The span of the wooden floor joists between the outer walls is supported by steel I-beams on steel columns; the diameter of the columns decreases per storey. The furnishing of the warehouse consists of wooden cheese racks on either side of a central aisle with floor hatches. The ceilings are boarded with wood. The light openings in the outer walls have internal shutters with asbestos cement panels and security bars. The original glazing of these consisted of wired glass. On the first floor is a space separated off by a brick wall.
Valuation
The warehouse, annex office, of the cheese trade Van Woerden, built in 1929 under a sober brick architecture and influenced in its detailing by expressionism, is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as a distinctive expression of a socio-economic development, namely the international cheese trade which underwent enormous expansion following the rise of dairy factories,
- because of the sober and functional architecture in which the influence of brick expressionism is recognisable in the detailing,
- as an essential component of a complex which is otherwise of local importance,
- because of the very high degree of integrity of the exterior, interior and interior components,
- because of the very high degree of rarity of an entirely original warehouse at provincial level.
Nearby in the register
- Kerk, Buorren 1Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Werk-woonhuis, Heechein 4Werk-woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Dringelstrjitte 3Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Kerk, Om'e toer 6Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.