Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Heegderweg 56
Uddel, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850 - 1900
- Address
- Heegderweg 56, 3888 MD Uddel (Apeldoorn 25)
- Place
- Uddel
- Municipality
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.26370, 5.79801
- Monument number
- 514591
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Netherlands, Belgium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Vrijstaande JACHTOPZIENERSWONING met voormalig BAKHUISJE en WATERPUT, gelegen aan de zuidzijde van de Heegderweg te Uddel, in het westelijk deel van en behorend tot het Kroondomein. Het pand is vermoedelijk in het laatste kwart van de vorige eeuw gebouwd als boerderij. In dit geval als zogenaamde kerkboerderij, een boerderij waarvan de opbrengsten ten goede kwamen aan de kerk, die haar in eigendom had. Rond 1903 is het woongedeelte van de boerderij gesloopt om plaats te maken voor een onderkomen, waar koningin Wilhelmina onder meer haar thee kon gebruiken. Tot voor de jaren '70 (20e eeuw) was het pand inwendig nog steeds gesplitst: het voorste gedeelte was bestemd voor het koninklijk huis, het achterste gedeelte - de voormalige deel van de boerderij - was de jachtopzienerswoning. Tegenwoordig is het gehele pand als zodanig in gebruik.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op T-vormige grondslag met een achterhuis van één bouwlaag en een dwarsgeplaatste voorhuis van twee bouwlagen. Het achterhuis heeft een afgewolfd zadeldak, het voorhuis een schilddak; beide gedekt met gesmoord opnieuw verbeterde Hollandse pannen. Het pand is met de achtergevel gekeerd naar de weg. De tweede bouwlaag van het voorhuis is gepleisterd en bevat deels gesneden schijnvakwerk. De houten bakgoot langs dit gedeelte rust op gesneden korbeelstellen. De gevelopeningen worden ontlast door een anderhalf steens strek.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat in het midden een drielicht met rijk gesneden stijlen. Links de voormalige hoofdentree tot het voorhuis met een paneeldeur met twee glaspanelen achter een smeedijzeren deurrooster en een 2-ruits bovenlicht. Rechts een 6-ruits schuifvenster. De verdieping heeft in het midden twee gekoppelde en links en rechts een enkel 4-ruits stolpvenster met 2-ruits bovenlicht. Het middelste deel van de gevel eindigt in een topgevel met steekkap. De top is voorzien van een betimmering. Het ver overstekende dak rust hier deels op een gesneden schijnspant en deels op gesneden korbeelstellen. De geprofileerde windeveer eindigt in een gevelmakelaar ondersteund door drie gezaagde eenden en voorzien van een windvaan met hert. De topgevel heeft twee vensters met een 3-ruits roedeverdeling aan de bovenzijde.
De LINKER ZIJGEVEL bevat op de begane grond links een 6-ruits schuifvenster en rechts een klein enkelruits venster achter en tralie. De verdieping heeft links een 4-ruits stolpraam met 2-ruits bovenlicht. De linker zijgevel van het achterhuis bevat rechts een 6-ruits schuifvenster met luiken en links een klein liggend enkelruits venster.
De ACHTERGEVEL bevat in het midden een pui ter plaatse van de voormalige deeldeuren. De getoogde opening heeft hardstenen aanzet- en sluitstenen en duimblokken. De opening wordt aan beide zijden geflankeerd door een klein halfrond afgesloten gietijzeren venster. Geheel rechts bevindt zich een getoogde loopdeur. Boven de deeldeur is een hertegewei aangebracht met daaronder een klein blind schild, geverfd in een rode kleur. Een dergelijke versiering komt bij alle jachtopzienerswoningen voor en aan het aantal zijtakken van het gewei is de positie van de bewoner af te lezen.
De LINKER ZIJGEVEL van het voorhuis bevat op de begane grond een 6-ruits schuifvenster. Het achterhuis heeft links de huidige hoofdentree (vroeger de entree tot de woning in de voormalige deel), bestaande uit een niet oorspronkelijke deur met zijlicht links bestaande uit een 6-ruits schuifvenster. Rechts een 4-ruits stolpvenster. Boven de entree een opbouw met gewijzigd venster.
Het INTERIEUR bevat op de begane grond een stucplafond met rond middenornament. De kamer op de verdieping - de ruimte waar de thee door Wilhelmina werd genuttigd - heeft een stucplafond met rijke midden- en hoekornamenten die linten en eikebladeren en eikels bevatten. In deze kamer bevindt zich ook een stookplaats met een mantel van groen geglazuurde tegels in een koperen frame en met een zwart marmeren dekblad. De stookplaats heeft een insluithaard van `Hestia'.
Links naast het pand bevindt zich een voormalig bakhuisje op rechthoekige grondslag onder een met gesmoord Hollandse pannen gedekt zadeldak. Links heeft het huisje een kleine aanbouw onder een lessenaarsdak. De voorgevel, van de weg afgekeerd, bevat een deur, de linker zijgevel een getoogd 9-ruits gietijzeren venster. Voor het bakhuisje bevindt zich de oorspronkelijke waterput.
Waardering
Jachtopzienerswoning met voormalig bakhuisje en waterput.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en - vooral wat betreft het exterieur - gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een jachtopzienerswoning. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer het vakwerk en de gesneden onderdelen, maar ook het rijke stucplafond in de voormalige koninklijke `suite'.
- Van landschappelijke waarde door de situering in het Kroondomein, met nog rudimenten van de voormalige functies, zoals de situering met de achterzijde naar de weg (boerderijfunctie) en de grote tuin met uitzicht op de bossen aan de voorzijde (koninklijke pleisterplaatsfunctie).
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming en daarmee samenhangende verschijningsvorm. Het pand is oorspronkelijk gebouwd als kerkboerderij, daarna heeft het de functie gekregen van koninklijke pleisterplaats en jachtopzienerswoning. Tevens van belang als periodieke verblijfplaats van koningin Wilhelmina.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Detached HUNTING KEEPER'S DWELLING with former BAKERY HOUSE and WATER WELL, located on the south side of the Heegderweg in Uddel, in the western part of and belonging to the Crown Domain. The building is presumably constructed in the last quarter of the previous century as a farmhouse. In this case as a so-called church farmhouse, a farmhouse whose yields accrued to the church, which owned it. Around 1903 the residential part of the farmhouse was demolished to make way for an accommodation where Queen Wilhelmina could, among other things, take her tea. Until the 1970s (20th century) the building was internally still divided: the front part was intended for the royal household, the rear part - the former part of the farmhouse - was the hunting keeper's dwelling. Nowadays the entire building is used as such.
Description
The building, laid in running bond brickwork, is constructed on a T-shaped foundation with a single-storey rear wing and a transversely placed two-storey front wing. The rear wing has a half-hipped gabled roof, the front wing a hipped roof; both covered with closely laid re-improved Dutch tiles. The building is oriented with its rear facade towards the road. The second storey of the front wing is plastered and contains partly carved blind framework. The wooden guttering along this section rests on carved corbels. The wall openings are relieved by a brick course of one and a half bricks.
The symmetrically arranged FRONT FACADE contains in the middle a three-light with richly carved mullions. On the left the former main entrance to the front wing with a panelled door with two glass panels behind a wrought iron door grille and a 2-pane fanlight. On the right a 6-pane sash window. The upper storey has in the middle two coupled casement windows and on the left and right a single 4-pane casement window with 2-pane fanlight. The central part of the facade terminates in a stepped gable with catslide roof. The apex is furnished with a timber lining. The far-projecting roof rests here partly on a carved blind spandrel and partly on carved corbels. The profiled wind brace terminates in a gable ornament supported by three sawn ducks and furnished with a weather vane with a stag. The stepped gable has two windows with a 3-pane glazing bar division at the top.
The LEFT SIDE FACADE contains on the ground floor on the left a 6-pane sash window and on the right a small single-pane window behind a lattice. The upper storey has on the left a 4-pane casement window with 2-pane fanlight. The left side facade of the rear wing contains on the right a 6-pane sash window with shutters and on the left a small low-set single-pane window.
The REAR FACADE contains in the middle a window at the location of the former split doors. The arched opening has ashlar corner and lintel stones and small block stones. The opening is flanked on both sides by a small semi-circular enclosed cast iron window. At the far right is an arched passage door. Above the split door is a stag's antlers affixed with below it a small blind shield, painted in a red colour. Such decoration occurs on all hunting keeper's dwellings and from the number of side branches of the antlers the position of the occupant can be determined.
The LEFT SIDE FACADE of the front wing contains on the ground floor a 6-pane sash window. The rear wing has on the left the current main entrance (formerly the entrance to the dwelling in the former part), consisting of a non-original door with a side light on the left consisting of a 6-pane sash window. On the right a 4-pane casement window. Above the entrance a structure with altered window.
The INTERIOR contains on the ground floor a stucco ceiling with circular central ornament. The room on the upper storey - the space where tea was taken by Wilhelmina - has a stucco ceiling with rich central and corner ornaments containing ribbons and oak leaves and acorns. In this room there is also a fireplace with a mantelpiece of green glazed tiles in a copper frame and with a black marble top slab. The fireplace has an insert hearth of 'Hestia'.
On the left next to the building is a former bakery house on a rectangular foundation under a gabled roof covered with closely laid Dutch tiles. On the left it has a small extension under a catslide roof. The front facade, facing away from the road, contains a door, the left side facade an arched 9-pane cast iron window. In front of the bakery house is the original water well.
Assessment
Hunting keeper's dwelling with former bakery house and water well.
- Of architectural historical value as a well and - particularly as regards the exterior - well-preserved example of a hunting keeper's dwelling. The building stands out by high-quality aesthetic qualities, such as the use of materials and the rich ornamentation. Characteristic are, among others, the framework and the carved components, but also the rich stucco ceiling in the former royal 'suite'.
- Of landscape value due to its situation in the Crown Domain, with still remnants of the former functions, such as the orientation with the rear side towards the road (farmhouse function) and the large garden with views of the forests on the front side (royal lodge function).
- Of cultural historical value due to the designation and the resulting appearance. The building was originally constructed as a church farmhouse, subsequently it was given the function of royal lodge and hunting keeper's dwelling. Also of importance as a periodic residence of Queen Wilhelmina.
Nearby in the register
- Archeologie, Uddeler HeegdeArcheologieunder 1 mi
- Kerk en kerkonderdeel, Garderenseweg 29Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, Garderenseweg bij 65 Uddel (Apeldoorn 25)Boerderij1 mi
- Archeologie, UddelerveldArcheologie1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.