Rijksmonumentenregister · Netherlands
Huis op het Loo
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850 - 1855
- Address
- Loseweg 168, Locatie: Loo, Het, 7315 HC Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.23244, 5.94901
- Monument number
- 514576
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1843 map "Netherlands, Belgium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande VILLA met LABORATORIUM annex GARAGE. Het pand, Huis op het Loo genaamd, is rond 1850 gebouwd in opdracht van koning Willem III als huisvesting voor pensionaires, meisjes die een muziekopleiding volgden in Apeldoorn en in ruil voor de huisvesting op Het Loo uitvoeringen gaven. Architect was wellicht de 'architect der Koninklijke Paleizen' Henri Camp (1821-1875), die in dezelfde periode in opdracht van Willem III het landhuis Bronbeek verbouwde. Rond 1910 zijn aan de linker- en achterzijde twee serres toegevoegd en zijn alle ramen gewijzigd van schuiframen (onder 6-ruits, boven 4-ruits) in stolpvensters. Voor de serres werd het oorspronkelijke muurwerk aangepast. In rechter voorkamer zijn voorzetwanden geplaatst met luikkasten en muurkasten. In de linkerkamer bevinden zich alleen luikkasten. In 1927 is rechts achter in de tuin een laboratorium annex garage gebouwd in opdracht van prof. J. Hüdig uit Wageningen en naar ontwerp van Dirk J.J. Vinke. Hüdig deed in het laboratorium onderzoek naar de aardappelziekte.
In de jaren '50 was het huis in gebruik als kazerne van de Koninklijke Marechaussee. In deze periode zijn onder meer vrijwel alle mantels van de stookplaatsen verwijderd. De voortuin is enkele jaren geleden met een meter ingekort en voorzien van een niet oorspronkelijk spijlenhek.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op vierkante grondslag en telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde Hollandse pan gedekt afgeplat schilddak. Het dak bevat een drietal rookkanalen. De gevels hebben een gepleisterde plint en worden afgesloten met een hoofdgestel met een bakgoot achter de kroonlijst. De voorzijde van het pand is onderkelderd.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft op de begane grond in het midden de hoofdentree met een paneeldeur met twee glaspanelen achter gietijzeren deurroosters. Boven het kalf een enkelruits bovenlicht. De entree wordt omlijst door een houten pilasterstelling, bekroond met een hoofdgestel. Links en rechts op de begane grond twee 2-ruits stolpvensters met enkelruits bovenlicht. De verdieping heeft vijf 2-ruits stolpvensters. Het dakvlak heeft in het midden een gemetselde dakkapel onder een steekkap met 2-ruits stolpvenster. Boven het venster een doorvoer voor een vlaggestok.
De LINKER ZIJGEVEL bevat rechts een rechthoekige serre op bakstenen borstwering. Het voor- en achtervlak hebben beide gedeelde enkelruits onderramen en een gedeeld bovenlicht bezet met meerkleurig glas-in-lood. Het linker zijvlak heeft in het midden enkelruits schuifdeuren en ter weerszijden enkelruits vensters. Voorts vier bovenlichten bezet met meerkleurig glas-in-lood. Links naast de erker heeft de gevel twee 2-ruits stolpvensters met enkelruits bovenlichten. Boven de erker een balkon, waarvan de balustrade is verwijderd en opgeslagen in de garage, toegankelijk via enkelruits schuifdeuren. In het midden heeft de verdieping een 2-ruits stolpvenster en links een blindvenster.
De ACHTERGEVEL was in oorsprong symmetrisch ingedeeld. Nu bevindt zich rechts op de begane grond een houten rechthoekige serre. De twee zijvlakken hebben gedeelde enkelruits onderramen en bovenlichten bezet met meerkleurig glas-in-lood. Het achtervlak heeft in het midden een paneeldeur met enkelruits glaspaneel. Ter weerszijden een enkelruits venster. Voorts drie bovenlichten bezet met meerkleurig glas-in-lood. De gevel heeft in het midden een deurpartij met paneeldeur met twee glaspanelen achter gietijzeren deurroosters en een bovenlicht bezet met meerkleurig glas-in-lood. Ter weerszijden twee kleine enkelruits vensters. Geheel links een 4-ruits stolpvenster met 2-ruits bovenlicht. De verdieping heeft drie 2-ruits stolpvensters. Links van het middelste venster een klein enkelruits venster en rechts een klein blindvenster.
De RECHTER ZIJGEVEL bevat rechts een ingehakte deurpartij met enkelruits glaspaneel en enkelruits bovenlicht. Links van het midden in 1939 ingehakte enkelruits schuifdeuren met ene enkelruits bovenlicht en links een 2-ruits stolpvenster met enkelruits bovenlicht. De verdieping heeft rechts een ingehakt en links een origineel 2-ruits stolpvenster.
Het INTERIEUR heeft een, in aanleg symmetrische indeling met een middengang van voor naar achter en ter weerszijden aan de voorzijde twee grote kamers. Kamers en gang hebben stucplafonds met midden- en hoekornamenten, mogelijk afkomstig van het atelier Silberling & Zoon te Amsterdam-Sloterdijk. Twee vertrekken hebben nog een stookplaats met natuurstenen mantel. De vensters hebben binnenluiken. De bijkeuken heeft nog oorspronkelijke kasten en een pomp, uitwaterend op een terrazzo gootsteen. De haldeur heeft een glaspaneel met geslepen bloemmotieven.
Rechts achter in de tuin staat een in 1927 gebouwde éénlaags garage annex berging. In oorsprong was dit gebouw ingericht als laboratorium met donkere kamer voor het onderzoek naar de aardappelziekte door dokter Joost Hüdig.
Waardering
VILLA met invloeden van het neoclassicisme uit ca. 1850.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrij gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een stadsvilla met ornamentiek beïnvloed door het neoclassicisme. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de bebouwing langs de Loseweg, waar het pand behoort tot de omstreeks 1850 gangbare villatypen, welke samen met de latere typen en stijlen zeer goed de ontwikkeling van de villabouw weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Loseweg. De Loseweg bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen. Aan de westzijde van de Loseweg grenst de landschappelijk waardevolle Paleistuin van Het Loo.
- Van cultuurhistorische waarde als onderdeel van de oorspronkelijke bebouwing in de nabijheid van paleis Het Loo.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached VILLA with LABORATORY annex GARAGE. The property, called Huis op het Loo, was built around 1850 by order of King Willem III as accommodation for boarders, girls who were receiving music training in Apeldoorn and who, in exchange for accommodation at Het Loo, gave performances. The architect was possibly the 'architect of the Royal Palaces' Henri Camp (1821-1875), who in the same period remodelled the country house Bronbeek by order of Willem III. Around 1910, two conservatories were added to the left and rear sides and all windows were changed from sash windows (lower 6-pane, upper 4-pane) to casement windows. For the conservatories the original masonry was adapted. In the right front room partition walls have been placed with cupboards with shutters and wall cupboards. In the left room there are only cupboards with shutters. In 1927 a laboratory annex garage was built at the rear right in the garden by order of Prof. J. Hüdig from Wageningen and designed by Dirk J.J. Vinke. Hüdig conducted research into potato blight in the laboratory.
In the 1950s the house was used as a barracks for the Koninklijke Marechaussee. In this period, among other things, virtually all mantels of the fireplaces were removed. The front garden was shortened by a metre several years ago and provided with a non-original railing fence.
Description
The property, built in English bond with brick, is erected on a square ground plan and has two storeys under a hipped roof covered with nibbed Dutch pantiles. The roof contains three flue pipes. The facades have a plastered plinth and are finished with a cornice with a roof gutter behind the cornice. The front of the property is cellaraged.
The symmetrically arranged FRONT FACADE has on the ground floor in the centre the main entrance with a panelled door with two glass panes behind cast-iron door grilles. Above the calf a single-pane fanlight. The entrance is framed by a wooden pilaster arrangement, crowned with a cornice. Left and right on the ground floor two 2-pane casement windows with single-pane fanlight. The first floor has five 2-pane casement windows. The roof plane has in the centre a brick dormer under a pitched roof with 2-pane casement window. Above the window a passage for a flagpole.
The LEFT SIDE FACADE contains on the right a rectangular conservatory on a brick parapet. The front and rear planes both have divided single-pane lower windows and a shared fanlight set with multi-coloured stained glass. The left side plane has in the centre single-pane sliding doors and on either side single-pane windows. Furthermore four fanlights set with multi-coloured stained glass. To the left of the bay window the facade has two 2-pane casement windows with single-pane fanlights. Above the bay window a balcony, of which the balustrade has been removed and stored in the garage, accessible via single-pane sliding doors. In the middle the first floor has a 2-pane casement window and on the left a blind window.
The REAR FACADE was originally arranged symmetrically. Now there is on the right on the ground floor a wooden rectangular conservatory. The two side planes have divided single-pane lower windows and fanlights set with multi-coloured stained glass. The rear plane has in the centre a panelled door with single-pane glass panel. On either side a single-pane window. Furthermore three fanlights set with multi-coloured stained glass. The facade has in the centre a door section with panelled door with two glass panes behind cast-iron door grilles and a fanlight set with multi-coloured stained glass. On either side two small single-pane windows. Far left a 4-pane casement window with 2-pane fanlight. The first floor has three 2-pane casement windows. To the left of the middle window a small single-pane window and to the right a small blind window.
The RIGHT SIDE FACADE contains on the right a recessed door section with single-pane glass panel and single-pane fanlight. Left of the middle in 1939 recessed single-pane sliding doors with a single-pane fanlight and on the left a 2-pane casement window with single-pane fanlight. The first floor has on the right a recessed and on the left an original 2-pane casement window.
The INTERIOR has a symmetrically arranged layout with a central corridor running front to back and on either side at the front two large rooms. Rooms and corridor have stucco ceilings with centre and corner ornaments, possibly from the studio Silberling & Zoon in Amsterdam-Sloterdijk. Two rooms still have a fireplace with natural stone mantel. The windows have internal shutters. The scullery still has original cupboards and a pump, draining to a terrazzo sink. The hall door has a glass panel with cut flower motifs.
At the rear right in the garden stands a single-storey garage annex storage building built in 1927. Originally this building was fitted out as a laboratory with a darkroom for the investigation of potato blight by doctor Joost Hüdig.
Valuation
VILLA with influences of neoclassicism from around 1850.
- Of architectural-historical value as a well and fairly well-preserved example of a town villa with ornaments influenced by neoclassicism. There is an ensemble value as part of the built environment along the Loseweg, where the property belongs to the villa types common around 1850, which together with the later types and styles very well represent the development of villa construction.
- Of urban planning value due to its location on the Loseweg. The Loseweg still has a stock of historic houses preserved in fairly good condition, which together with the many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape. On the west side of the Loseweg the landscapely valuable Paleistuin of Het Loo borders the property.
- Of cultural-historical value as part of the original built environment in the vicinity of the palace Het Loo.
Nearby in the register
- WittensteijnWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Loseweg 142Woonhuisunder 1 mi
- Schuur(M), Loseweg bij 292Boerderijunder 1 mi
- Smederij, Loseweg bij 292Nijverheidunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.