Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kapelstreek 223
Sloten, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933
- Address
- Kapelstreek 223, 8556 XJ Sloten (De Fryske Marren 21)
- Place
- Sloten
- Municipality
- De Fryske Marren
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.89555, 5.64467
- Monument number
- 513658
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Stanford LibrariesUtrecht University Library
2 historical maps cover this location, the earliest the 1937 map "North west Europe 1:250,000" (Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De R.K. KERK H. Fredericus te Sloten is gelegen aan de noordzijde van het stadje, op het uiterste puntje van de Kapelstreek op het voormalige Harinxma bastion. De as van de kerk is oost-west gericht.
De kerk is gebouwd in 1933, in de stijl van de Delftse School, naar een ontwerp van A. Witteveen en staat op de plaats van de gesloopte waterstaatskerk H. Fredericus uit 1918. Het gebouw omvat een middenschip met abside, een lager portaal en een toren. De sacristie ligt, evenals de toren, aan de zuidzijde van het middenschip en is tevens verbonden met de pastorie. Vanuit het middenschip loopt aan de oostzijde een gang naar de pastorie. De bestuurskamer bevindt zich aan de oostzijde, tussen schip en pastorie. Evenwijdig aan de zuidgevel van het schip bevindt zich een gang met kastruimtes voor liturgische voorwerpen en liturgische kleding. Gang, pastorie, kerk en sacristie omsluiten tezamen een binnenplaats.
De pastorie is dusdanig verbouwd dat er weinig meer resteert van het oorspronkelijke gebouw uit 1933, dat ook was ontworpen door A. Witteveen. De pastorie valt derhalve buiten de bescherming van rijkswege wegens te geringe ouderdom.
De kerk is opgetrokken in donkerrode baksteen en wordt gedekt door zadeldaken met een antracietkleurige verbeterde Hollandse pan. Het middenschip en de abside vallen onder het zelfde dak, de entree met daarboven gelegen koor vallen onder een lager dak. De vierkante toren wordt eveneens gedekt door een zadeldak in de top De hoofdingang wordt gevormd door dubbele houten deuren gevat in een getrapte spitsboog met een gemetseld timpaan; ervoor een bordes met bakstenen treden. Rechts van de deur is een steen ter herinnering aan de stichting van de kerk. Boven de hoofdingang vormt een puntig ovalen glas-in-lood-venster een lichtbron voor het koor. Op de geveltop staat een bakstenen kruis. In de zijgevels van het portaal zitten twee lancetvormige vensters met glas-in-lood.
De achterliggende topgevel van het middenschip is blind en heeft aanzetstenen en een gemetselde opstand bij de nok. Het middenschip heeft vier traveeën met per travee aan weerszijden drie lancetvensters met glas-in-lood. Op de stramienen bevinden zich gemetselde steunberen. De zijgevels van de abside zijn voorzien van drie hoge lancetvensters met glas-in-lood. De achtergevel heeft drie dergelijke vensters: één hoge, geflankeerd door twee lagere. De TOREN, die tegen de zuidzijde van het middenschip staat, heeft aan de zijde van de Kapelstreek een lancetvormig venster met afzaat en glas-in-lood inzet. Aan pastoriezijde bevindt zich een toegangsdeur. Halverwege de toren zit in iedere zijde een klein lancetvormig venster met daarboven de lancetvormige galmgaten, twee aan elke zijde. Onder het zadeldak met aanzetstenen en gemetselde opstanden bij de nok, bevindt zich aan iedere zijde van de toren een wijzerplaat. Centraal op de nok staat een smeedijzeren Latijns kruis.
De drie klokken zijn van na de Tweede Wereldoorlog, één uit 1948 en twee uit 1961; zij vallen wegens te geringe ouderdom buiten de bescherming van rijkswege.
Het INTERIEUR wordt gekenmerkt door schoon metselwerk, uitgevoerd in gele baksteen op een plint van donkerrode baksteen. Het geheel wordt overdekt door een spits tongewelf met ziend houten spant; zachtboardlijkende panelen (insulite platen) in het houten gewelf van schip, priesterskoor en zangkoor. Op elk paneel is boven de muurplaat een goudgele figuratie aangebracht. De vloer is geplaveid met gele, blauwe, rode en donkerbruine tegels.
Naast het portaal ligt aan torenzijde de doopkapel. Het koperen doopvont met deksel staat op een gemetselde voet. Een klein glas-in-loodraam zit in de zijgevel. Aan de andere zijde van het portaal bevindt zich de trap naar het koor met orgel. Het koor heeft een spitsboog ter plaatse van de scheiding tussen middenschip en portaal. In het koor, met houten balkon met dichte panelen, staat een pijporgel dat wegens te geringe monumentale waarde buiten de bescherming van rijkswege valt. Aan weerszijden van de toegangsdeur hangen keramische wijwatervontjes; tegen de zijwanden zijn fresco's aangebracht, die de kruiswegstatie verbeelden en zijn vervaardigd in 1933 door Jaap Ydema uit Blauwhuis.
In de zuidelijke zijwand, van links naar rechts, een toegangsdeur naar de klokkentoren, de biechtstoelen en de gang. In de abside zit een doorgang naar de sacristie. Deze staat in verbinding met de gang en heeft eenzelfde tegelvloer als de kerk. Alle houten deuren in de kerk hebben een smal rechthoekig glas-in-lood raam.
Voor de triomfboog van de abside is in de jaren '70 een liturgisch centrum aangebracht. De triomfboog is uitgevoerd als een spitsboog met in de rollaag groen geglazuurde bakstenen in zigzag motief. Links naast de abside het Maria-altaar met in een lancetvormige nis een Mariabeeld. Rechts de gemetselde preekstoel met in de rollaag onder het beukenhouten blad groen geglazuurde bakstenen en in het front vier donkerbruin geglazuurde bakstenen. In een lancetnis achter de preekstoel staat een beeld van St. Jozef.
In de abside staat het zwart marmeren hoogaltaar met koperen tabernakel. Maria-altaar en Hoogaltaar met tabernakel zijn vervaardigd door het atelier Brom te Utrecht. De beelden van Maria, Jozef en Heilige Fredericus zijn afkomstig uit de gesloopte Fredericuskerk. De houten kerkbanken zijn origineel.
Waardering
De R.K. kerk H. Fredericus te Sloten is van algemeen architectuurhistorisch en cultuurhistorisch belang:
- vanwege de plaats die het object inneemt binnen het oeuvre van de architect;
- vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege de bijzondere betekenis van het object voor het aanzien van de stad.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The R.C. CHURCH H. Fredericus in Sloten is located on the north side of the town, on the extreme point of the Kapelstreek on the former Harinxma bastion. The axis of the church is oriented east-west.
The church was built in 1933, in the style of the Delft School, to a design by A. Witteveen and stands on the site of the demolished water authority church H. Fredericus from 1918. The building comprises a nave with apse, a lower porch and a tower. The sacristy is located, like the tower, on the south side of the nave and is also connected to the rectory. From the nave, a corridor on the east side leads to the rectory. The meeting room is located on the east side, between nave and rectory. Parallel to the south gable of the nave is a corridor with storage rooms for liturgical objects and liturgical vestments. Corridor, rectory, church and sacristy together enclose an internal courtyard.
The rectory has been so extensively renovated that little remains of the original 1933 building, which was also designed by A. Witteveen. The rectory therefore falls outside national monument protection due to its recent date.
The church is built of dark-red brick and is covered by gabled roofs with an anthracite-coloured improved Dutch tile. The nave and apse fall under the same roof, the entrance with the choir above it fall under a lower roof. The square tower is also covered by a gabled roof at the top. The main entrance is formed by double wooden doors set in a stepped pointed arch with a moulded tympanum; in front of it a platform with brick steps. To the right of the door is a stone commemorating the foundation of the church. Above the main entrance, a pointed oval leaded glass window forms a light source for the choir. On the gable top stands a brick cross. In the side gables of the porch are two lancet-shaped windows with leaded glass.
The rear gable top of the nave is blind and has setting stones and a moulded projection at the ridge. The nave has four bays with three lancet windows with leaded glass on each side per bay. Moulded buttresses are located on the string courses. The side gables of the apse are provided with three tall lancet windows with leaded glass. The rear gable has three such windows: one tall, flanked by two lower ones. The TOWER, which stands against the south side of the nave, has a lancet-shaped window with springer and leaded glass inlay on the side of the Kapelstreek. On the rectory side is an access door. Halfway up the tower, there is a small lancet-shaped window in each side with above it the lancet-shaped sound holes, two on each side. Below the gabled roof with setting stones and moulded projections at the ridge, there is a clock face on each side of the tower. Centrally on the ridge stands a wrought-iron Latin cross.
The three bells are from after the Second World War, one from 1948 and two from 1961; they fall outside national monument protection due to their recent date.
The INTERIOR is characterized by fine brickwork, executed in yellow brick on a plinth of dark-red brick. The whole is covered by a pointed barrel vault with visible wooden truss; softboard-like panels (insulite boards) in the wooden vault of nave, priest's choir and singing choir. On each panel above the wall plate is a golden-yellow figuration. The floor is paved with yellow, blue, red and dark-brown tiles.
Next to the porch, on the tower side, lies the baptismal chapel. The copper baptismal font with cover stands on a moulded base. A small leaded glass window is in the side gable. On the other side of the porch is the stair to the choir with organ. The choir has a pointed arch at the junction between nave and porch. In the choir, with wooden gallery with solid panels, stands a pipe organ which falls outside national monument protection due to insufficient monumental value. On either side of the access door hang ceramic holy water stoups; against the side walls are frescoes depicting the stations of the cross, created in 1933 by Jaap Ydema from Blauwhuis.
In the southern side wall, from left to right, an access door to the bell tower, the confessionals and the corridor. In the apse is a passage to the sacristy. This is connected to the corridor and has the same tile floor as the church. All wooden doors in the church have a narrow rectangular leaded glass window.
In front of the triumphal arch of the apse, a liturgical centre was installed in the 1970s. The triumphal arch is executed as a pointed arch with green glazed brick in a zigzag pattern in the roll. To the left of the apse the Mary altar with a Mary figure in a lancet-shaped niche. To the right the moulded pulpit with green glazed brick in the roll under the beech wood leaf and four dark-brown glazed brick in the front. In a lancet niche behind the pulpit stands a figure of St. Joseph.
In the apse stands the black marble high altar with copper tabernacle. Mary altar and High altar with tabernacle were made by the Brom studio in Utrecht. The figures of Mary, Joseph and St. Fredericus come from the demolished Fredericus church. The wooden church pews are original.
Valuation
The R.C. church H. Fredericus in Sloten is of general architectural-historical and cultural-historical significance:
- because of the position the object occupies within the architect's oeuvre;
- because of the high aesthetic quality of the design;
- because of the special significance of the object for the appearance of the town.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Lindengracht tegenover 6Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Lindengracht 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Lindengracht 11Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Lindengracht 13Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.