Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Weinterp 46
Wijnjewoude, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1878
- Address
- Weinterp 46, 9241 HE Wijnjewoude (Opsterland 21)
- Place
- Wijnjewoude
- Municipality
- Opsterland
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.04355, 6.17699
- Monument number
- 513187
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De PASTORIE van de Nederlandse hervormde gemeente vh. Duurswoude-Wijnjeterp is thans een woonhuis. Het pand ligt op een ruim gedeeltelijk omgracht erf waarop aan de voorzijde twee solitaire kastanjes aan weerszijden van het huis staan terwijl op het achtererf o.m. een boomgaard is. De pastorie ligt op enige afstand schuin tegenover de kerk. De pastorie is in 1878 gebouwd in opdracht van de beide kerkvoogdijen; daaraan herinneren twee gedenkstenen in het portiek, volgens welke de eerste steenlegging plaatsvond op 2 april 1878. De pastorie is volgens de neo-classicistische principes gebouwd, kenmerkend voor de 19de-eeuwse pastorieën en rentenierswoningen: een eenvoudige symmetrische structuur en verlevendigd met eclectische detaillering in pleisterwerk.
In de jaren 1969 en 1978 is het woonhuis inwendig verbouwd. In 1992 is het exterieur hersteld.
Een bruggetje over de erfscheidingssloot en het koethuis, thans garage, achter het huis zijn van ondergeschikt belang voor bescherming van rijkswege, evenals de noordgevel die ingrijpend is gewijzigd door aanbouwen en de plaatsing van een kajuit. De eerste aanbouw betreft de vervanging in steen van een houten schuurtje in 1939, naar ontwerp van en door B.A. van der Bos te Duurswoude. In 1982/1983 is de garage daar aangebouwd.
Omschrijving
De pastorie heeft een vrijwel vierkante plattegrond en bestaat uit één bouwlaag onder een afgeknot schilddak met zwart geglazuurde friese gegolfde pannen; op de hoeken staan vier gemetselde schoorstenen. De gevels zijn opgetrokken in bruine handvorm bakstenen in kruisverband met snijvoegen, op een gepleisterde plint en afgesloten door een gevellijst met spiegelvlakken. De gevel- en gootlijst worden in de middentravee onderbroken door de doorgemetselde kajuit. De voorgevel en de eerste raamtravee van de zijgevels zijn het meest uitbundig gedetailleerd. De gevel- en gootlijst zijn niet omgaand; na de eerste travee van de zijgevels is er een eenvoudige bakgoot op klossen. De zuidgevel is vijf traveeën breed; de middentravee is geaccentueerd door een doorgemetseld kajuit. De voorgevel is geleed door hoeklisenen en lisenen aan weerszijden van de ingang met gepleisterde spiegelvlakken. Op de lisenebeëindigingen zijn conseles, die de gootlijst dragen. De zesruits getoogde vensters hebben imitatie glas-in-lood bovenlichten en een gepleisterde geprofileerde wenkbrauwboog met een kuif; de lekdorpels zijn door een gepleisterde band onderling verbonden. De getoogde opening in de middentravee, met wenkbrauwboog en kuif, leidt tot een inpandig portiek met gepleisterde wanden met aan beide zijden een gedenksteen ter herinnering aan de eerste steenlegging; een dubbele toegangsdeur met middenstijl, gietijzeren roosters met gekroonde kopjes in het middenveld en tweeruits bovenlicht. Boven de toegang is een houten balkonnetje op consoles; dubbele, getoogde balkondeuren onder een wenkbrauwboog met een cilindervormige middenversiering die doorloopt over de gevellijst. De kajuit heeft hoeklisenen, die de logische voortzetting zijn van de lisenen aan weerszijden van het portiek. De hoeklisenen hebben een gepleisterd basement en spiegelvlakken. De kajuit is recht afgesloten met een smalle gevellijst met op de hoeken gepaarde consoles voor de gootlijst. Op de gootlijst acroteria en een middenbekroning. De kajuit heeft een zinken schilddak met een zeer flauwe helling.
De westgevel is geheel gepleisterd. De eerste raamtravee heeft een plint en wordt afgesloten door een gevel- en gootlijst. Hierin een zesruitsvenster onder wenkbrauwboog met kuif. Links ervan nog twee zesruitsvensters onder wenkbrauwbogen met kuif. De eerste raamtravee van de oostgevel heeft een plint en wordt afgesloten door een gevel- en gootlijst. Hierin een zesruitsvenster onder wenkbrauwboog met kuif. Rechts een hoger geplaatst schuifraam, waaronder een provisiekelderraam met diefijzers en nog een zesruitsvenster onder wenkbrauwboog met kuif. De noordgevel is ingrijpend gewijzigd door een aangebouwde keuken met een toegevoegde garage. Aan de noord-westzijde is een getoogd zesruitsvenster onder wenkbrauwboog met kuif. In het dakvlak een grote, moderne kajuit.
Het interieur van de vm. pastorie is structureel nog herkenbaar: een middengang met gepleisterde bogen en aan weerszijden kamers waarin onder meer natuurstenen schoorsteenmantels.
Waardering
De pastorie van 1878 is van cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- vanwege de redelijke mate van belang als uitdrukking van een kerkhistorische ontwikkeling,
- vanwege de redelijke mate van esthetische kwaliteit van het ontwerp,
- vanwege de redelijke mate van belang van de ornamentiek,
- vanwege de redelijke mate van architectonische gaafheid van het exterieur,
- vanwege de redelijke mate van structurele gaafheid van het interieur en van de interieuronderdelen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The PARSONAGE of the Dutch Reformed congregation formerly Duurswoude-Wijnjeterp is now a dwelling house. The building stands on a spacious partly moated plot on which two solitary chestnut trees stand on either side of the house at the front, while at the rear there is amongst other things an orchard. The parsonage is situated at some distance diagonally opposite the church. The parsonage was built in 1878 on the orders of both church vestries; two commemorative stones in the portico recall this, according to which the laying of the first stone took place on 2 April 1878. The parsonage was built according to neo-classical principles, characteristic of 19th-century parsonages and annuitant dwellings: a simple symmetrical structure enlivened with eclectic detailing in plasterwork.
In the years 1969 and 1978 the dwelling house was internally renovated. In 1992 the exterior was restored.
A small bridge over the plot boundary ditch and the cow house, now garage, behind the house are of minor importance for national monument protection, as is the north gable which has been substantially altered by extensions and the installation of a turret. The first extension concerns the replacement in masonry of a wooden shed in 1939, designed by and executed by B.A. van der Bos of Duurswoude. In 1982/1983 the garage was built onto it.
Description
The parsonage has an almost square ground plan and consists of one storey beneath a truncated hipped roof with black glazed Frisian wavy tiles; four brick chimneys stand on the corners. The facades are built up in brown handmade bricks in cross bond with cut joints, on a plastered plinth and finished with a cornice with mirror panels. The gable and gutter cornice are interrupted in the centre bay by the through-built turret. The front facade and the first window bay of the side facades are the most lavishly detailed. The gable and gutter cornice are not continuous; after the first bay of the side facades there is a simple box gutter on corbels. The south facade is five bays wide; the centre bay is accentuated by a through-built turret. The front facade is divided by corner pilasters and pilasters on either side of the entrance with plastered mirror panels. On the pilaster endings are corbels which support the gutter cornice. The six-pane arched windows have imitation leaded-glass fanlights and a plastered moulded eyebrow arch with a pediment; the sills are connected to each other by a plastered band. The arched opening in the centre bay, with eyebrow arch and pediment, leads to an internal portico with plastered walls with a commemorative stone on both sides commemorating the laying of the first stone; a double entrance door with central mullion, cast-iron grilles with crowned heads in the central panel and two-pane fanlight. Above the entrance is a wooden small balcony on corbels; double arched balcony doors beneath an eyebrow arch with a cylindrical central ornament that continues over the gable cornice. The turret has corner pilasters which are the logical continuation of the pilasters on either side of the portico. The corner pilasters have a plastered basement and mirror panels. The turret is straight-ended with a narrow gable cornice with paired corbels on the corners for the gutter cornice. On the gutter cornice acroteria and a central crowning. The turret has a zinc hipped roof with a very shallow pitch.
The west facade is entirely plastered. The first window bay has a plinth and is finished with a gable and gutter cornice. In it a six-pane window beneath an eyebrow arch with pediment. To the left of it two more six-pane windows beneath eyebrow arches with pediment. The first window bay of the east facade has a plinth and is finished with a gable and gutter cornice. In it a six-pane window beneath an eyebrow arch with pediment. To the right a higher-positioned sash window, below it a provision cellar window with anti-theft bars and another six-pane window beneath an eyebrow arch with pediment. The north facade has been substantially altered by an attached kitchen with an added garage. On the north-west side is an arched six-pane window beneath an eyebrow arch with pediment. In the roof plane a large modern turret.
The interior of the former parsonage is structurally still recognizable: a central corridor with plastered arches and rooms on either side in which amongst other things natural stone fireplace surrounds.
Valuation
The parsonage of 1878 is of cultural-historical and architectural-historical significance:
- for its reasonable degree of significance as an expression of an ecclesiastical-historical development,
- for its reasonable degree of aesthetic quality of the design,
- for its reasonable degree of significance of the ornamentation,
- for its reasonable degree of architectural integrity of the exterior,
- for its reasonable degree of structural integrity of the interior and of the interior components.
Nearby in the register
- Kerk, Tsjerkereed 2Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Binnenwei 22Kerk en kerkonderdeel2 mi
- Boerderij, Himrikerpaed 4Boerderij2 mi
- Kerkelijke dienstwoning, Bij Breeberchspaed 1 Wijnjewoude (Opsterland 21)Kerkelijke dienstwoning2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.