Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(K), Van Sytzamawei 31
Driezum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Dienstwoning
- Function
- Pastorie(K)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1877
- Address
- Van Sytzamawei 31, 9114 RV Driezum (Dantumadiel 21)
- Place
- Driezum
- Municipality
- Dantumadiel
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.29893, 6.05030
- Monument number
- 512861
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De PASTORIE van het type dwarshuis, met Eclectische elementen, is volgens een gevelsteen in 1877 gebouwd en staat aan de noordzijde van de Sytzamaweg, het hoofdlint van het dorp Driesum. De pastorie staat midden op een ruim vierkant perceel en is met de voorgevel op de weg georiënteerd. De SIERTUIN -met onder meer een klein houten TUINHUIS, een slingerend padenbeloop, een bollend gazon en een monumentale bruine beuk en rhododendrons-stamt uit de jaren twintig. Waarschijnlijk is in dezelfde periode is dak verhoogd en mogelijk ook de frontale dakkapel gewijzigd of vernieuwd. Rechts van de pastorie vormt een laan met eiken de perceelgrens; vroeger liep deze waarschijnlijk naar een -voormalige- achterliggende moestuin. Aan de voorzijde loopt een sloot langs de weg, met dam en een smeedijzeren hek. De huidige noord- en westgrens van het perceel wordt gemarkeerd door een rij geknotte bomen. De pastorie en de tuininrichting hebben gezamenlijk een sterke beeldbepalende functie in het dorp. Een oostelijk aan de pastorie gebouwde houten garage, waarschijnlijk uit de periode van de tuinaanleg, valt buiten de bescherming van rijkswege wegens te geringe monumentale waarde.
Omschrijving
De pastorie is in één bouwlaag opgetrokken in bruine bakstenen op een grijs gepleisterde plint en een vierkante plattegrond, met aan de noordwestzijde een uitbouw. Het schilddak is afgeknot, met kroonlijst; de uitbouw staat onder lessenaardak. Voor- en zijschilden van de pastorie zijn gedekt met zwarte Lucas IJsbrandspannen, het achterschild en de uitbouw met zwarte platte Friese pannen; gemetselde schoorstenen met afdekplaat op de vier nokhoeken. Er zijn drie dakkapellen, alle vanaf de goot: in het westelijk dakschild een dakkapel onder plat dak, met twee H-vensters aan weerszijden van een dubbel venster met bovenlichten; een dakkapel in het noordelijk dakschild heeft een driehoekig front met bakstenen lijst en hoekpilasters, waarop pironnen; licht getoogd zesruits-venster.
Een gelijkvormige dakkapel in het voorste, zuidelijke dakschild bevat het jaartal 1877 in een gepleisterd driehoekig veld; dubbele balkondeuren onder korfboogvormig bovenlicht met geglazuurde bakstenen rollaag. Aan de bovenzijde van de gevels is onder de gootlijst een rondom doorlopend gepleisterd fries, waarop gemetselde gootconsoles. De gevels bevatten hoekpilasters van gepleisterde kunststenen blokken. De symmetrisch ingedeelde voorgevel heeft vier licht getoogde H-vensters, met meerruits bovenlichten onder getoogde strek en met natuurstenen lekdorpels. De vensters zijn voorzien van deelbare persiennes. De dubbele voordeur met licht getoogd bovenlicht waarin een decoratieve ijzeren tracering, staat in een middenrisaliet, gevormd door pilasters van kunststenen blokken. Boven de voordeur een houten balkon met decoratief giet- en smeedijzerwerk in de balustrade. Het balkon steunt op slanke gecanneleerde gietijzeren kolommen. In de linkerzijgevel drie getoogde vensters waarvan het voorste met persiennes en meerruits bovenlicht; de twee achterste vensters, met dubbel bovenlicht, zijn korter; eronder twee getoogde keldervensters. De rechterzijgevel wordt ter hoogte van de uitbouw oversneden door een garage; in het resterende deel centraal een tweede voordeur met bovenlicht met sobere ijzeren tracering. Links een H-venster, als in de voorgevel, met persiennes. Rechts naast de deur een rondboogvenster onder strek, met bakstenen lekdorpel. Een gepleisterde gedenkplaat links van de deur bevat de tekst "16/5 1877 Is door DJV van Sytzama kerkvoogd der H.V. van Driesum van dit gebouw de eerste steen gelegd. Mede kerkvoogd G.J. Hoek". In de achtergevel rechts twee getoogde vensters onder strek, met dubbel bovenlicht en kunststenen lekdorpel; links daarvan een -vernieuwde- deur. De uitbouw heeft meerdere vensters waaronder aan de westzijde twee ijzeren roosvensters en aan de noordzijde een halfrond ijzeren venster. De interne PLATTEGROND is vrijwel oorspronkelijk; een L-vormige gang deelt het huis in vier hoofdruimtes in. Het INTERIEUR is grotendeels gemoderniseerd; overgebleven oorspronkelijke INTERIEURONDERDELEN zijn de vensterbanken, de houten schoorsteenmantels in de twee zitkamers; stucwerk in het plafond in de oostelijke zitkamer; glas-in-lood bovenlichten in het trapportaal met geometrisch motief.
Het TUINHUISJE is opgebouwd uit gepotdekselde planken op vierkante plattegrond, onder een tentdak gedekt met asbest platen; dubbele deur met meerruits zijlichten; enkele vensters, waarvan één met luik.
Het giet- en smeedijzeren TOEGANGSHEK is decoratief afgewerkt, met ananas/denne-appels op de pijlers.
Waardering
De pastorie te Driesum uit 1877 is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een pastoriewoning uit de tweede helft van de 19de eeuw;
- vanwege de evenwichtige architectonische detaillering in sobere Eclecticistische trant;
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur;
- vanwege de gave en evenwichtige erfinrichting en siertuin uit de jaren twintig;
- vanwege de beeldbepalende betekenis voor het aanzien van het bebouwingslint van Driesum.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The PARSONAGE of the transverse-house type, with Eclectic elements, was built in 1877 according to a foundation stone on the façade and stands on the north side of the Sytzamaweg, the main street of the village of Driesum. The parsonage stands in the middle of a spacious square plot and is oriented with its front façade towards the road. The ORNAMENTAL GARDEN - featuring among other things a small wooden GARDEN HOUSE, a winding path layout, a curved lawn and a monumental brown beech and rhododendrons - dates from the nineteen-twenties. It is likely that in the same period the roof was raised and possibly the front roof dormer was also altered or renewed. To the right of the parsonage, an avenue of oaks forms the plot boundary; formerly this probably led to a - former - vegetable garden at the rear. At the front, a ditch runs along the road, with a dam and a wrought-iron gate. The current north and west boundaries of the plot are marked by a row of pollarded trees. The parsonage and the garden layout together have a strong defining visual function in the village. A wooden garage built to the east of the parsonage, probably from the period of the garden layout, falls outside national monument protection due to insufficient architectural heritage value.
Description
The parsonage is built in a single storey in brown brickwork on a grey plastered plinth and a square plan, with an extension on the north-west side. The hipped roof is truncated, with a cornice; the extension stands under a catslide roof. The front and side roofs of the parsonage are covered with black Lucas IJsbrand tiles, the rear roof and the extension with black flat Frisian tiles; brick chimneys with cover plates on the four ridge ends. There are three roof dormers, all from the eaves: in the westerly roof a flat-roofed dormer with two H-windows on either side of a double window with fanlights; a dormer in the northerly roof has a triangular front with brick edging and corner pilasters, topped with finials; slightly arched six-pane window.
An identical dormer in the front, southerly roof contains the date 1877 in a plastered triangular field; double balcony doors under a basket-arch fanlight with glazed brick roll moulding. On the upper part of the façades, below the eaves moulding, is a plastered frieze running all round, with brick gutter brackets. The façades contain corner pilasters of plastered artificial stone blocks. The symmetrically arranged front façade has four slightly arched H-windows, with multi-pane fanlights under arched stretch moulding and with natural stone drip edges. The windows are fitted with adjustable shutters. The double front door with slightly arched fanlight containing decorative iron tracery stands in a central projection, formed by pilasters of artificial stone blocks. Above the front door a wooden balcony with decorative cast and wrought-iron work in the balustrade. The balcony is supported on slender fluted cast-iron columns. In the left side façade three arched windows, the front one with shutters and a multi-pane fanlight; the two rear windows, with double fanlights, are shorter; below them two arched basement windows. The right side façade is intersected at the height of the extension by a garage; in the remaining part a second front door with fanlight with sober iron tracery is centrally placed. To the left an H-window, as in the front façade, with shutters. To the right beside the door a round-arch window under stretch moulding, with brick drip edge. A plastered commemorative plaque to the left of the door contains the text "16/5 1877 The first stone of this building was laid by DJV van Sytzama churchwarden of the H.V. of Driesum. Co-churchwarden G.J. Hoek". In the rear façade to the right two arched windows under stretch moulding, with double fanlights and artificial stone drip edge; to the left of these a - renewed - door. The extension has several windows including on the west side two iron grille windows and on the north side a semi-circular iron window. The internal PLAN is virtually original; an L-shaped corridor divides the house into four main spaces. The INTERIOR is largely modernised; surviving original INTERIOR COMPONENTS are the window sills, the wooden chimneypieces in the two sitting rooms; stucco work in the ceiling in the eastern sitting room; leaded-glass fanlights in the stairwell with geometric motif.
The GARDEN HOUSE is constructed from slate-tile cladding planks on a square plan, under a ridge tent roof covered with asbestos sheets; double door with multi-pane side lights; single windows, one of which with shutter.
The cast and wrought-iron ENTRANCE GATE is decoratively finished, with pineapples/pine cones on the pillars.
Valuation
The parsonage at Driesum from 1877 is of general cultural-historical and architectural-historical significance:
- as an example of a parsonage dwelling from the second half of the 19th century;
- because of the well-balanced architectural detailing in sober Eclecticist manner;
- because of the high degree of integrity of the exterior;
- because of the well-preserved and well-balanced garden layout and ornamental garden from the nineteen-twenties;
- because of its defining visual significance for the appearance of the built-up street of Driesum.
Nearby in the register
- Kerk, Van Sytzamawei 8Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Dienstwoning, Tsjerkestrjitte 2Dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij, Eastwâld 3Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Foarwei 6Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.