Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Voorstraat 42
Noordwijk, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1887
- Address
- Voorstraat 42, 2201 HW Noordwijk
- Place
- Noordwijk
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.23389, 4.44878
- Monument number
- 511996
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
RAADHUIS in Neo-Hollandse Renaissance, in 1887 gebouwd naar een ontwerp van de architect Nicolaas Molenaar (1850-1930) door aannemer A.J. Overmeer. Het gebouw is in 1924 aan de noordwestgevel uitgebreid door aannemer K. de Bes.
Waarschijnlijk maakte Nicolaas Molenaar ook hiervoor het ontwerp dat stilistisch aansluit bij het oudere gedeelte.
De bovenlichten van de verdiepingvensters zijn in 1926 voorzien van gebrandschilderde ramen met wapens van de heren van Noordwijk van de twaalfde tot de negentiende eeuw en de verschillende burgemeesters van Noordwijk sinds 1841. De ramen werden vervaardigd door Atelier Bogtman uit Haarlem.
De naoorlogse uitbreiding van het gemeentehuis valt buiten de bescherming.
Het gemeentehuis staat op de hoek van de Voorstraat en de Zeestraat tegenover de Grote Kerk binnen het beschermde dorpsgezicht van Noordwijk-Binnen. De hoofdgevel met de oorspronkelijke hoofdentree grenst aan de Zeestraat.
Omschrijving
Pand van twee bouwlagen op een nagenoeg vierkante plattegrond met ronde hoektoren en rechthoekige aanbouw (1924) aan de noordwestzijde. Het afgeknotte schilddak en de steekkappen zijn gedekt met gesmoorde verglaasde muldenpannen. De hoektoren heeft een inzwenkende ronde voet en zeszijdige spits met leidekking, bekroond door een kleine lantaarn met koperen naaldspits en smeedijzeren windvaan. Ver overstekende houten gootlijst op klampen.
De gevels aan de Zeestraat en de Voorstraat worden gekenmerkt door risalieten met trapgevels en sierlijke smeedijzeren gevelankers. De iets uitgemetselde hoge plint van bruine baksteen is aan deze gevels voorzien van sierbanden en blokken in grijze zandsteen. Boven de plint zijn de gevels opgetrokken in rode baksteen en horizontaal geleed met cordonlijsten en speklagen van gele zandsteen. Behalve in de toren zijn de vensters uitgevoerd met kruiskozijn onder gemetselde rond- en korfbogen met zandstenen sierblokken. De boogvelden van de vensters in de trapgevels zijn in decoratief patroon gemetseld met driepasbogen in helrode baksteen. De trapgevels zijn afgedekt met natuurstenen platen. De bovenste trap is voorzien van een toppilaster op natuurstenen console, bekroond door een heraldische leeuw. In de geveltop een kloostervenster en spaarvelden onder gemetselde segmentbogen. Boven de verdiepingvensters zandstenen cartouches met wapens. De gevel aan de Zeeweg (zuidwest) telt drie vensterassen, waarvan de linker in een risaliet met trapgevel. In de middelste as op de begane grond de oorspronkelijke hoofdentree met paneeldeur onder vierruits bovenlicht met zandstenen kozijn. Rechts van de ingang een jaartalsteen met de vermelding van de eerste steenlegging door Mr. F.A. Graaf van Limburg Stirum van Noordwijk op 11 april 1887. In het boogveld boven de deur een zandstenen cartouche met het wapen van Noordwijk, geflankeerd door bladwerk. Tussen de twee rechter verdiepingvensters een zandstenen plaquette met de letters S.P.Q.N. In het dakschild boven deze gevel drie kleine dakkapelletjes met spits toelopende schilddakjes. De ronde hoektoren telt boven de twee bouwlagen een halve verdieping met eenvoudige rechthoekige vensters. De gevel aan de Voorstraat (zuidoost) telt vier vensterassen waarvan de rechter twee in een risaliet met trapgevel als aan de voorgevel. In de linker vensteras op de verdieping een dubbele deur naar een klein hardstenen balkonnetje met gietijzeren hek tussen hardstenen pijlers met sierbollen.
Boven het balkon een luifel. In de noordwestgevel van het oude gemeentehuis een traplicht van drie vensters en een eenvoudige dienstingang. De zuidwestgevel van de aanbouw uit 1924 telt drie vensterasssen en de noordwestgevel van deze vleugel is blind.
Interieur
Van het oorspronkelijke interieur resteert onder meer de hal met tochtpui en rondboog op hardstenen kolom en de bordestrap met houten balustrade in de stijl van de Neo-Hollandse Renaissance. In de raadszaal en de burgemeesterskamer op de verdieping onder meer een houten paneellambrisering.
Waardering
Het uit 1883 daterende, en in 1924 uitgebreide raadhuis van Noordwijk is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische waarde als representatief voorbeeld van de Neo-Hollandse Renaissance, een stroming die in de negentiende eeuw vaak werd toegepast bij overheidsgebouwen. Het is een vroeg voorbeeld uit het oeuvre van de architect N. Molenaar. Het pand is redelijk gaaf in hoofdvorm, detaillering en materiaalgebruik.
Het raadhuis heeft hoge stedenbouwkundige waarde vanwege de zeer beeldbepalende situering aan de Voorstraat binnen het beschermde dorpsgezicht van Noordwijk-Binnen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TOWN HALL in Neo-Dutch Renaissance, built in 1887 to a design by the architect Nicolaas Molenaar (1850-1930) by contractor A.J. Overmeer. The building was extended at the northwest facade in 1924 by contractor K. de Bes.
Nicolaas Molenaar probably also designed this extension, which is stylistically consistent with the older part.
The fanlights of the storey windows were provided in 1926 with stained-glass windows bearing the coats of arms of the lords of Noordwijk from the twelfth to the nineteenth century and the various mayors of Noordwijk since 1841. The windows were made by Atelier Bogtman from Haarlem.
The post-war extension of the town hall falls outside the protection.
The town hall stands on the corner of the Voorstraat and the Zeestraat opposite the Grote Kerk within the protected village scene of Noordwijk-Binnen. The main facade with the original main entrance is adjacent to the Zeestraat.
Description
Building of two storeys on an approximately square plan with round corner towers and rectangular annexe (1924) on the northwest side. The truncated hipped roof and roof projections are covered with dulled glazed pantiles. The corner tower has an inset round foot and six-sided spire with lead covering, crowned by a small lantern with copper needle spire and wrought-iron weathervane. Far overhanging wooden drip moulding on brackets.
The facades on the Zeestraat and the Voorstraat are characterised by risalits with stepped gables and elegant wrought-iron wall anchors. The slightly projecting high plinth of brown brick is provided on these facades with decorative bands and blocks in grey sandstone. Above the plinth the facades are built up in red brick and horizontally articulated with cordonlines and alternating courses of yellow sandstone. Except in the tower the windows are executed with cross windows beneath moulded round and basket-handle arches with sandstone decorative blocks. The arch fields of the windows in the stepped gables are laid in decorative pattern with three-lobed arches in bright-red brick. The stepped gables are covered with natural stone slabs. The topmost step is provided with a pilaster on natural stone consoles, crowned by a heraldic lion. In the gable top a cloister window and sparing fields beneath moulded segmental arches. Above the storey windows sandstone cartouches with coats of arms. The facade on the Zeeweg (southwest) has three window bays, of which the left in a risalit with stepped gable. In the middle bay on the ground floor the original main entrance with panelled door beneath four-pane fanlight with sandstone frame. To the right of the entrance a date stone with mention of the laying of the first stone by Mr. F.A. Count van Limburg Stirum of Noordwijk on 11 April 1887. In the arch field above the door a sandstone cartouche with the coat of arms of Noordwijk, flanked by foliage. Between the two right storey windows a sandstone plaque with the letters S.P.Q.N. In the roof shield above this facade three small roof-lights with pointed hipped roofs. The round corner tower has above the two storeys a half storey with simple rectangular windows. The facade on the Voorstraat (southeast) has four window bays of which the right two in a risalit with stepped gable as at the front facade. In the left window bay on the storey a double door to a small stone balcony with cast-iron railing between stone pillars with decorative finials.
Above the balcony a canopy. In the northwest facade of the old town hall a stairlight of three windows and a simple service entrance. The southwest facade of the annexe from 1924 has three window bays and the northwest facade of this wing is blank.
Interior
Of the original interior remains among other things the hall with entrance vestibule and round arch on stone column and the main staircase with wooden balustrade in the style of Neo-Dutch Renaissance. In the council chamber and the mayor's office on the storey among other things wooden panel wainscoting.
Valuation
The town hall of Noordwijk dating from 1883, and extended in 1924, is of general interest on account of its cultural and architectural-historical value as a representative example of Neo-Dutch Renaissance, a movement that was often applied in the nineteenth century to government buildings. It is an early example from the oeuvre of the architect N. Molenaar. The building is reasonably intact in main form, detailing and use of materials.
The town hall has high urban design value because of its very distinctive siting on the Voorstraat within the protected village scene of Noordwijk-Binnen.
Nearby in the register
- Poort, Voorstraat bij 42Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 55Woonhuisunder 1 mi
- Pomp, Voorstraat bij 54Straatmeubilairunder 1 mi
- Woonhuis, Voorstraat 49Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.