Rijksmonumentenregister · Netherlands
Paviljoen Lieberg
Laren, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Gezondheidszorg
- Function
- Kliniek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1929 - 1930
- Address
- Leemzeulder 29, 1251 AM Laren
- Place
- Laren
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.26617, 5.21965
- Part of complex
- 511240
- Monument number
- 511241
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1900 map "Kaart ten behoeve der oefeningen in de legerplaats bij Laren : (tevens garnizoenskaart)" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
PAVILJOEN 'Lieberg', hoofdonderdeel van het voormalige sanatorium Juliana-oord te Laren. Het paviljoen is het middelste van de drie paviljoens en wordt geflankeerd door paviljoen Braamberg aan de westzijde en paviljoen Aalberg aan de oostzijde. Paviljoen Lieberg werd voltooid in 1930 en is gebouwd in Interbellum-architectuur. Oorspronkelijk waren de ziekenzalen hoog: de houten kapconstructie van het dak was zichtbaar. Thans (1996) zijn er verlaagde plafonds aangebracht.
Omschrijving
Vrijstaand pand, bestaande uit een risalerende tweelagige middenpartij geflankeerd door twee eenlagige vleugels onder een samengesteld gebroken schilddak met rode Hollandse pannen. De noklijn van de vleugels is oost-westgericht, de noklijn van de middenpartij noord-zuid. De oorspronkelijke houten kapconstructie is nog intact. Het pand is opgetrokken in gele baksteen in kettingverband boven een plint in bruin-grauwe baksteen. Het metselwerk is afgewerkt met diepliggende platte lintvoegen en hoogliggende platte stootvoegen. De gevel wordt afgesloten door een rondomlopende, getrapte houten bakgoot op houten klampen.
De symmetrisch ingedeelde voorgevel (Z) heeft een breedte van zeventien vensterassen, verdeeld in zeven bij de vleugels en drie bij de risalerende middenpartij. De middenpartij bevat op de begane grond in het midden de entree, bestaande uit een rondboogvormige houten voordeur met glas-in-lood boven- en zijlichten, omlijst door een rondboog in bruin-grauwe baksteen. Links van de voordeur bevindt zich in de plint een hardstenen brievenbus, rechts een hardstenen gedenksteen met de tekst "EERSTE STEEN GELEGD DOOR LIESJE THOMASSEN 5 OCT. 1929". Aan weerszijden van de entree bevindt zich een eenlagige erker op trapeziumvormig grondplan met spiegelruiten op de lange en schuine zijden. De erkers worden horizontaal afgesloten, waarboven een liggend bovenlicht is aangebracht. Op de eerste verdieping van de middenpartij bevinden zich drie vensters, elk met een houten drielichts-kozijn. De middenpartij wordt afgesloten door een gebroken schilddak met wolfseind. In het voordakschild bevindt zich een kleine rechthoekige dakkapel met tweelichts-venster en plat dak. Op de zuidelijke nokhoek is een ontluchtingslantaarn met vlaggestok geplaatst. De vleugels aan weerszijden van de middenpartij hebben een breedte van zeven vensterassen, waarvan de buitenste as een zesruits-schuifvenster met drieruits-bovenlicht bevat. De overige vensterassen bevatten alle een manshoog schuifvenster, waardoor de bedden naar buiten konden worden gereden. Deze circa twee meter hoge vensters reiken tot aan de grond en bevatten twee boven elkaar geplaatste schuivende delen en een vast bovenlicht, alle met zesruits-roedenverdeling. De vleugels worden afgesloten door een ingestoken gebroken schilddak, voorzien van een opgetilde ontluchtingskap gedekt met leipannen.
De linkerzijgevel (W), de westelijke kopgevel van de linkervleugel, heeft twee in bruine baksteen opgetrokken pijlers die de hoeken van het dak ondersteunen. De gevel is teruggerooid en bevat een pui met drie staande vensters (in oorsprong met twee horizontaal geplaatste roeden) en twee stolpende terrasdeuren met glaspanelen en twee horizontaal geplaatste roeden.
De rechterzijgevel (O) is identiek, doch gespiegeld, aan de linkerzijgevel.
De achtergevel (N) heeft een sterk risalerende middenpartij ter breedte van drie vensterassen, afgesloten boven de tweede bouwlaag door een wolfseind met bakstenen schoorsteen op de nok. De middenpartij heeft op de begane grond in het midden een rechthoekige houten deur met hooggeplaatst zijlicht ter rechterzijde. Aan weerszijde van de middenas bevindt zich een groot venster met afwisselende kozijn-indeling. Op de verdieping bevinden zich twee vensters met drielichts-kozijnen aan weerszijden van drie hoge staande trappenhuisvensters met glas-in-lood, gescheiden door muurdammen. De achtergevel van de vleugels hebben elk vier schuifvensters met roedenverdeling. In de hoeken tussen vleugels en middenpartij bevindt zich een eenlagige uitbouw op rechthoekige plattegrond, afgesloten door een plat dak. De noordgevels van de uitbouwen bevatten enkele vensterassen met roedenvensters en enkele rechthoekige houten deuren met zijramen en bovenlichten.
Waardering
Paviljoen 'Lieberg' is van algemeen belang als hoofdonderdeel van het voormalig sanatorium Juliana-oord te Laren. Daarnaast is het paviljoen van belang uit typologisch en architectuur-historisch oogpunt als gaaf bewaard voorbeeld van een sanatoriumgebouw (ziekenboeg) in Interbellum-architectuur met gave kapconstructie en bijzondere vensters.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PAVILION 'Lieberg', principal component of the former sanatorium Juliana-oord in Laren. The pavilion is the middle one of the three pavilions and is flanked by pavilion Braamberg on the west side and pavilion Aalberg on the east side. Pavilion Lieberg was completed in 1930 and is built in Interbellum architecture. Originally the hospital wards had high ceilings: the wooden roof truss structure of the roof was visible. Currently (1996) lowered ceilings have been installed.
Description
Detached building, consisting of a projecting two-storey central section flanked by two single-storey wings under a composite broken hipped roof with red Dutch tiles. The ridge line of the wings is oriented east-west, the ridge line of the central section north-south. The original wooden roof truss structure is still intact. The building is constructed in yellow brick in header-and-stretcher bond above a plinth in brown-grey brick. The brickwork is finished with deeply recessed flat horizontal joints and raised flat vertical joints. The facade is finished with a surrounding stepped wooden guttering on wooden cleats.
The symmetrically laid out front facade (S) has a width of seventeen window bays, divided into seven at the wings and three at the projecting central section. The central section contains on the ground floor in the middle the entrance, consisting of a rounded-arch wooden front door with leaded-glass fanlight and side lights, framed by a rounded arch in brown-grey brick. To the left of the front door is located in the plinth a stone letterbox, to the right a stone memorial stone with the text "FIRST STONE LAID BY LIESJE THOMASSEN 5 OCT. 1929". On either side of the entrance is a single-storey oriel window on a trapezoidal plan with mirror panes on the long and slanted sides. The oriels are finished horizontally, above which a horizontal fanlight is installed. On the first floor of the central section are three windows, each with a wooden three-light window frame. The central section is finished with a broken hipped roof with half-hipped end. In the front roof section is a small rectangular roof dormer with two-light window and flat roof. On the southern ridge corner a ventilation lantern with flagstaff is placed. The wings on either side of the central section have a width of seven window bays, of which the outermost bay contains a six-pane sash window with three-pane fanlight. The remaining window bays each contain a man-height sash window, through which beds could be moved outside. These approximately two-metre-high windows extend to the ground and contain two sliding sections placed one above the other and a fixed fanlight, all with six-pane glazing bars. The wings are finished with an inset broken hipped roof, fitted with a lifted ventilation hood covered with slate tiles.
The left side facade (W), the western gable end of the left wing, has two piers constructed in brown brick which support the roof corners. The facade is set back and contains a window wall with three tall windows (originally with two horizontally placed glazing bars) and two gable-end terrace doors with glass panels and two horizontally placed glazing bars.
The right side facade (E) is identical, but mirrored, to the left side facade.
The rear facade (N) has a strongly projecting central section the width of three window bays, finished above the second storey by a half-hipped end with brick chimney on the ridge. The central section has on the ground floor in the middle a rectangular wooden door with high-placed side light on the right side. On either side of the central bay is a large window with alternating window-frame configuration. On the floor above are two windows with three-light frames on either side of three tall stairwell windows with leaded glass, separated by wall piers. The rear facades of the wings each have four sash windows with glazing bars. In the corners between wings and central section is a single-storey extension on rectangular plan, finished with a flat roof. The north facades of the extensions contain several window bays with glazing-bar windows and several rectangular wooden doors with side windows and fanlights.
Valuation
Pavilion 'Lieberg' is of general importance as a principal component of the former sanatorium Juliana-oord in Laren. Furthermore, the pavilion is of importance from a typological and architectural-historical perspective as a well-preserved example of a sanatorium building (hospital ward) in Interbellum architecture with intact roof truss structure and distinctive windows.
Nearby in the register
- Terraspartij, Leemzeulder bij 27Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Paviljoen AalbergGezondheidszorgunder 1 mi
- Juliana-oordGezondheidszorgunder 1 mi
- CradalisWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.