Rijksmonumentenregister · Netherlands
Postkantoor, Damplein 5
Edam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Postkantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1884 - 1888
- Address
- Damplein 5, 1135 BK Edam (Edam-Volendam 27) (and others)
- Place
- Edam
- Municipality
- Edam-Volendam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.51216, 5.04901
- Monument number
- 511030
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUtrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
POSTKANTOOR met WONINGEN, gebouwd in de periode 1884-1888 naar het ontwerp van rijksbouwmeester C.H. Peters in neo-renaissancistische bouwtrant, beeldbepalend gesitueerd aan het Damplein en de Hoogstraat in het beschermde stadsgezicht van Edam.
Omschrijving
Postkantoor met woningen aan de zuidoostzijde en op de verdieping, opgetrokken op onregelmatige U-vormige plattegrond, bestaande uit een volume aan de noordzijde van twee bouwlagen en een zolderverdieping onder zadeldak met de noklijn evenwijdig aan het Damplein. Aan de oostzijde bevindt zich een toren van vier lagen onder hoog opgaand tentdak met aan de noordoostzijde een ingangspartij en daarboven een houten loggia. De oostzijde van het object heeft twee bouwlagen en een zolderverdieping onder zadeldak met de noklijn evenwijdig aan de Hoogstraat. Aan de zuidoostzijde bevindt zich een uitbouw van een bouwlaag onder zadeldak met de noklijn evenwijdig aan de Hoogstraat en de zuidwestzijde bestaat uit een (niet originele) uitbouw van een bouwlaag onder plat dak. De gevels zijn opgetrokken in rode baksteen op uitgemetselde plint met ventilatieopeningen en met speklagen van zandsteen. De in geprofileerde gevelomlijsting gevatte (blinde) vensters en deuren worden afgesloten door segmentbogen met zandstenen aanzet- en boogstenen. De boogtrommels bevatten mozaïekwerk van gekleurde baksteen en zandsteen met motief. De gootlijsten worden ondersteund door een gemetselde lijst op gemetselde consoles. De dakranden van de topgevels met schouders zijn bedekt met oranje bakstenen. De dakvlakken zijn bedekt met zwarte opnieuw verbeterde Hollandse pannen, de daken van de toren en de dakkapellen met zwarte leien. De dakkapellen bevinden zich aan de noord- en oostzijde en worden afgedekt door steekkappen met gebogen voorzijde, bekroond door een zinken piron. De hemelwaterafvoeren hebben een sierlijke verzamelbak. De gevels aan het Damplein en de Hoogstraat zijn rijker uitgevoerd: er is gebruik gemaakt van natuursteen in plint, speklagen, boogtrommels en ter ondersteuning van de schouders van de topgevels. De grote sierankers zijn uitgevoerd in plantmotieven. De achtergevel (Z) bevat geen natuursteen. Geglazuurde baksteen is verwerkt in plint en dorpels; de boogtrommels bevatten baksteenmozaiek. Het bordes met balustrade voor de ingangspartij is niet origineel.
De voorgevel (N) is vijf vensterassen breed. Op de begane grond bevindt zich geheel rechts een houten paneeldeur, bereikbaar via hardstenen treden. Het bovenlicht bestaat uit drie rondboogvensters in stenen omlijsting op hardstenen doorlopende dorpel binnen de geprofileerde gevelomlijsting. De overige vensterassen op eerste en tweede bouwlaag bevatten T-schuifvensters.
In de noordgevel van de ingangspartij op de noordoosthoek zijn twee paneeldeuren geplaatst, bereikbaar via hardstenen treden. De bovenlichten zijn uitgevoerd als eerder beschreven. De open houten loggia heeft een balusterbalustrade op de met hardsteen afgewerkte rand. Het lessenaarsdak wordt gedragen door gesneden schoren. De oostzijde is gevuld met gesneden houtwerk. De loggia is bereikbaar via openslaande deuren vanaf de westzijde.
De toren aan de oostzijde wordt horizontaal geleed, naast speklagen, door hardstenen banden. Op de eerste bouwlaag bevinden zich in de oostgevel drie kleine vensters, waarvan een blind, in driehoekformatie. Op de tweede bouwlaag bevinden zich in de oostgevel twee smalle vensters naast elkaar in het midden, in de noordgevel twee rechthoekige vensters. Op de derde laag bevinden zich in de oost- en noordgevel een motief van drie smalle boogopeningen met in de middelste een venster. Op de vierde bouwlaag bevindt zich aan alle zijden een motief van verdiept liggend vierkant gevelvlak met natuurstenen sieromlijsting onder vijf smalle rondbogen met in de middelste een venster. Het tentdak wordt bekroond door windvaan op met zink afgewerkte punt.
Het volume aan de oostzijde, links van de toren, wordt aan de zuidoostzijde afgesloten door een schuin uitgemetselde schoorsteen, voorzien van speklagen. Naast en boven de toegangsdeur, met rechte bovendorpel, bevinden zich vijf kleine vensters. Onder de dakrand is een dubbel venster onder segmentboog geplaatst. Aan de linkerzijde bevindt zich op elke bouwlaag een T-schuifvenster.
De uitbouw, met T-schuifvenster in de oostgevel, heeft een aangebouwde stenen schutting met poort langs de Hoogstraat. In de zuidgevel van de uitbouw zijn op de begane grond openslaande deuren onder bovenlicht geplaatst, geflankeerd door smalle schuifvensters; in de topgevel bevinden zich drie rondbogen boven dorpel van geglazuurde bakstenen, waarvan de middelste hogere rondboog een venster bevat. Boven de rondbogen zijn sierankers geplaatst. De topgevel van het hogere volume aan de oostzijde bevat vijf rondbogen. In de westgevel van de uitbouw is een deur geplaatst onder getoogd bovenlicht van zes ramen in gesneden kozijn en bereikbaar via hardstenen treden. De achtergevel (Z) van het oost-west georiënteerde volume telt een bouwlaag dat vier vensterassen breed is. In drie assen is een T-schuifvenster geplaatst. Tegen de linker vensteras is een uitbouw geplaatst. Aan het dakvlak zijn een dakkapel en schoorsteen toegevoegd.
De linker zijgevel (W) grenst aan de voormalige boterhal, opgenomen in het register van rijksmonumenten onder monumentnummer 14296.
Waardering
Het neo-renaissancistische postkantoor met bijbehorende toren en woningen is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorisch waarde als gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een overheidsgebouw uit het laatste kwart van de 19de eeuw, beeldbepalend gesitueerd aan het Damplein en de Hoogstraat in het beschermde stadsgezicht van Edam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
POST OFFICE with DWELLINGS, built in the period 1884-1888 to the design of state architect C.H. Peters in neo-Renaissance style, a dominant feature situated at the Damplein and the Hoogstraat in the protected townscape of Edam.
Description
Post office with dwellings on the south-east side and on the upper storey, erected on an irregular U-shaped ground plan, consisting of a volume on the north side of two storeys and an attic storey under a gabled roof with the ridge line parallel to the Damplein. On the east side there is a tower of four storeys under a high-pitched hipped roof with an entrance section on the north-east side and above it a wooden loggia. The east side of the object has two storeys and an attic storey under a gabled roof with the ridge line parallel to the Hoogstraat. On the south-east side there is an extension of one storey under a gabled roof with the ridge line parallel to the Hoogstraat and the south-west side consists of a (non-original) extension of one storey under a flat roof. The facades are built in red brick on a raised plinth with ventilation openings and with horizontal stone bands. The (blind) windows and doors set in moulded facade framing are closed by segmental arches with sandstone springer and voussoir stones. The arch rings contain mosaic work of coloured brick and sandstone with decorative motif. The gutter lines are supported by a masonry moulding on masonry corbels. The roof edges of the gabled ends with shoulders are covered with orange brick. The roof surfaces are covered with black improved Dutch tiles, the roofs of the tower and roof dormers with black slate. The roof dormers are located on the north and east sides and are covered by hipped dormers with curved front, crowned by a zinc finial. The rainwater pipes have an ornamental collection box. The facades facing the Damplein and the Hoogstraat are more richly executed: natural stone has been used in the plinth, horizontal bands, arch rings and in support of the shoulders of the gable ends. The large ornamental wall anchors are executed with plant motifs. The rear facade (S) contains no natural stone. Glazed brick is used in plinth and sills; the arch rings contain brick mosaic. The platform with balustrade for the entrance section is not original.
The front facade (N) is five window bays wide. On the ground floor there is entirely on the right a wooden panel door, accessible via hard stone steps. The fanlight consists of three segmental arch windows in stone framing on a hard stone continuous sill within the moulded facade framing. The remaining window bays on the first and second storeys contain T-sash windows.
In the north facade of the entrance section on the north-east corner two panel doors are placed, accessible via hard stone steps. The fanlights are executed as described above. The open wooden loggia has a baluster balustrade on the edge finished with hard stone. The lean-to roof is supported by carved brackets. The east side is filled with carved woodwork. The loggia is accessible via French doors from the west side.
The tower on the east side is horizontally articulated, apart from horizontal bands, by hard stone bands. On the first storey there are three small windows in the east facade, one of which is blind, in triangular formation. On the second storey there are two narrow windows next to each other in the middle in the east facade, two rectangular windows in the north facade. On the third storey there are three narrow arched openings in the east and north facade with a window in the middle one. On the fourth storey there is on all sides a motif of recessed square facade area with natural stone ornamental framing under five narrow segmental arches with a window in the middle one. The hipped roof is crowned by a weather vane on a zinc-finished apex.
The volume on the east side, to the left of the tower, is closed on the south-east side by an obliquely laid chimney stack, fitted with horizontal stone bands. Next to and above the entrance door, with straight top sill, there are five small windows. Below the roof edge a double window under segmental arch is placed. On the left side there is a T-sash window on each storey.
The extension, with T-sash window in the east facade, has an attached stone wall with gate along the Hoogstraat. In the south facade of the extension there are French doors under fanlight on the ground floor, flanked by narrow sash windows; in the gable end there are three segmental arches above sill of glazed brick, the middle higher segmental arch containing a window. Above the arches are ornamental wall anchors placed. The gable end of the higher volume on the east side contains five segmental arches. In the west facade of the extension a door is placed under arched fanlight of six panes in carved frame and accessible via hard stone steps. The rear facade (S) of the east-west oriented volume has one storey that is four window bays wide. In three bays a T-sash window is placed. Against the left window bay an extension is placed. A roof dormer and chimney stack are added to the roof surface.
The left side facade (W) borders on the former butter hall, entered in the register of national monuments under monument number 14296.
Valuation
The neo-Renaissance post office with its associated tower and dwellings is of general importance due to its cultural and architectural historical value as a well-preserved example of a government building from the last quarter of the 19th century, a dominant feature situated at the Damplein and the Hoogstraat in the protected townscape of Edam.
Nearby in the register
- Handel en kantoor, Damplein bij 5Handel en kantoorunder 1 mi
- Woonhuis, Hoogstraat 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoogstraat 14Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hoogstraat 10Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.