Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Hoofdstraat W 72
Winsum, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1933 - 1934
- Address
- Hoofdstraat W 72, 9951 AC Winsum (Het Hogeland 20)
- Place
- Winsum
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32718, 6.51582
- Monument number
- 510833
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige KANTOORWONING in 1933 ontworpen door architect A.R. Wittop Koning in opdracht van notaris jhr. mr. S.M.S. de Ranitz. Het pand dat is opgetrokken in een aan de Delftse School verwante stijl, werd gebouwd op de fundamenten van het huis van de grootvader van De Ranitz met materialen die bij de afbraak waren vrijgekomen. Het huis heeft dan ook nog de oude kelder van het vorige huis, die onder het hele pand doorloopt. Wittop Koning liet het KOETSHUIS van het oude huis staan en integreerde het met zijn eigen ontwerp. In 1947 werd een deel van het koetshuis bij het woonhuis getrokken. In 1954 voegde Wittop Koning een erker met balkon toe aan de voorzijde van het huis. Het pand ligt op een zeer ruime, omgrachte kavel grond met diepe tuin met hoge bomen aan de Hoofdstraat-Winsum. De oprit naar de woning wordt gemarkeerd door een ijzeren TOEGANGSHEK, daterend uit de tijd van het oude huis. Het 19de-eeuwse hek bestaat uit twee grote, gegroefde ijzeren pijlers en één kleine, drie beweegbare hekken met ijzeren regels en stijlen en twee ijzeren vleugelstukken. Naast het pand ligt het voormalige, monumentale notariskantoor (nu gemeentehuis) gebouwd voor de vader van jhr. mr. S.M.S. de Ranitz.
Omschrijving
Twee bouwlagen hoge KANTOORWONING, opgetrokken op een L-vormige plattegrond. Het pand is gebouwd in rode baksteen op een trasraam van gesinterde klinkers. Het samengestelde zadel-schilddak is gedekt met een bruin geglazuurde Friese golfpan, heeft één gemetselde schoorsteen op de nok en wordt omlijst door een rechthoekige goot op houten klossen, afgezet met zink. De oost- en zuidzijde van het pand hebben een asymmetrische topgevel met een decoratieve rollaag langs de dakrand. Verticale glas-in-lood vensters met met zink bekleedde onderdorpels onder een rollaag van gesinterde steen geleden de gevels.
De hoofdentree bevindt zich aan de noordzijde en bestaat uit een rondboogvormige deur met een glas-in-lood bovenlicht in keperboogvorm onder een gesinterde keperboogrollaag. Een gemetselde stoep van twee treden met aan weerszijden een muurtje van gesinterde baksteen vormt de toegang. Behalve de entree bevinden zich in deze gevel vijf glas-in-lood vensters met een gesinterde rollaag, drie in de grond verzonken keldervensters met horizontale diefijzers en een klein venster bovenin de gevel. Op het dakvlak van de noordgevel twee houten dakkapellen, een enkelvoudige en een samengestelde, met openslaande glas-in-lood ramen.
De oostzijde heeft twee tweezijdige, spiegelbeeldig geplaatste erkers, waarvan die aan de rechterzijde doorloopt op de verdieping en eindigt in een balkon met houten borstwering. De andere erker, een latere toevoeging (1954), is één bouwlaag hoog met bovenop een gemetseld balkon, dat via een glasdeur te bereiken is. In elke zijde van beide erkers een venster, eveneens op de verdieping van de rechter. Tussen beide erkers in bevindt zich een glasdeur onder een rollaag.
De topgevels aan de oost- en zuidkant zijn identiek van indeling: beneden een glas-in-lood venster met een smal tweeruits venster onder het kalf, erboven een tweeruits venster en in de top een venster met een driehoekig venster erop, dat de top vult.
Aan de westzijde een glasdeur, twee tweeruits- en twee eenruits vensters. In het dakvlak erboven een enkele en een dubbele houten dakkapel.
Het oude KOETSHUIS is vastgebouwd aan de west- en noordgevel en is opgetrokken in een rood-bruine baksteen onder een schilddak gedekt met een grijze Hollandse pan. Op de nok twee houten pirons en een gemetselde schoorsteen. Rond het dak een bakgoot op ijzeren klampen. In de westgevel van het koetshuis een houten deur met twee gietijzeren getoogde vensters met roedenverdeling en een staand, tweedelig glas-in-lood venster. In de zuidgevel een glasdeur, een tweeruits venster en een smal glas-in-lood venster dat meteen in de muur is aangebracht. In de oostgevel dubbele opgeklampte garagedeuren onder een liggende ellipsboog en een staand venster. De noordgevel is blind.
In het INTERIEUR waarvan de indeling grotendeels ongewijzigd is gebleven, evenals het kleurgebruik (met name in de studeerkamer (rood)) zijn vermeldenswaard: de betegelde vloeren van de hal en keuken; de balkenplafonds van de kamers op de begane grond; de paneeldeuren en suitedeuren met origineel hang-en sluitwerk, en de vensterbanken van Belgisch hardsteen.
Waardering
Kantoorwoning en toegangshek van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van een grote kantoorwoning uit 1933
- als goede representant van het werk van architect Wittop Koning
- vanwege het sobere, zeer verzorgde materiaalgebruik
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur en grote delen van het interieur
- vanwege de bijzonder ruime en fraaie ligging op een omgracht terrein aan de Hoofdstraat-West
- vanwege de ruimtelijk-visuele en historisch gezien, functionele relatie met het ernaast gelegen huidige gemeentehuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former OFFICE DWELLING designed in 1933 by architect A.R. Wittop Koning on commission of notary jhr. mr. S.M.S. de Ranitz. The building, erected in a style related to the Delft School, was built on the foundations of the house of De Ranitz's grandfather using materials that were salvaged from the demolition. The house therefore still has the old cellar of the previous house, which runs beneath the entire building. Wittop Koning left the COACH HOUSE of the old house standing and integrated it with his own design. In 1947 part of the coach house was attached to the residential building. In 1954 Wittop Koning added a bay window with balcony to the front of the house. The building is situated on a very spacious, moated plot of land with a deep garden with tall trees on Hoofdstraat-Winsum. The drive to the dwelling is marked by an iron ACCESS GATE, dating from the time of the old house. The 19th-century gate consists of two large, fluted iron pillars and one small one, three moveable gates with iron bars and stiles and two iron wing sections. Next to the building is the former, monumental notary's office (now town hall) built for the father of jhr. mr. S.M.S. de Ranitz.
Description
Two-storey OFFICE DWELLING, erected on an L-shaped ground plan. The building is constructed in red brick on a stone base of sintered clinker bricks. The composite saddle hipped roof is covered with brown glazed Frisian pantiles, has one masonry chimney on the ridge and is framed by a rectangular gutter on wooden blocks, edged with zinc. The east and south sides of the building have an asymmetrical gable with a decorative roll moulding along the roof edge. Vertical leaded glass windows with zinc-clad sills beneath a roll moulding of sintered brick articulate the facades.
The main entrance is located on the north side and consists of a round-arched door with a leaded glass fanlight in a basketweave arch beneath a sintered basketweave roll moulding. A masonry step of two treads with on either side a wall of sintered brick forms the access. Besides the entrance, this facade contains five leaded glass windows with a sintered roll moulding, three basement windows set into the ground with horizontal iron rods and a small window at the top of the facade. On the roof plane of the north facade two wooden roof dormers, a simple one and a composite one, with casement leaded glass windows.
The east side has two two-sided, mirror-image bay windows, the one on the right side continuing on the upper storey and ending in a balcony with wooden balustrade. The other bay window, a later addition (1954), is one storey high with a masonry balcony on top, which can be accessed via a glass door. On each side of both bay windows a window, likewise on the upper storey of the right one. Between both bay windows is a glass door beneath a roll moulding.
The gables on the east and south sides are identical in arrangement: below a leaded glass window with a narrow two-pane window below the calf, above it a two-pane window and at the top a window with a triangular window on top of it, filling the apex.
On the west side a glass door, two two-pane and two single-pane windows. In the roof plane above it a single and a double wooden roof dormer.
The old COACH HOUSE is built against the west and north facades and is constructed in red-brown brick beneath a hipped roof covered with grey Dutch pantiles. On the ridge two wooden roof spires and a masonry chimney. Around the roof a brick gutter on iron clamps. In the west facade of the coach house a wooden door with two cast-iron arched windows with glazing bars and a tall two-part leaded glass window. In the south facade a glass door, a two-pane window and a narrow leaded glass window set directly in the wall. In the east facade double clamped garage doors beneath a recumbent elliptical arch and a tall window. The north facade is blank.
In the INTERIOR, of which the layout has remained largely unchanged, as well as the colour scheme (notably in the study, red) the following are noteworthy: the tiled floors of the hall and kitchen; the beam ceilings of the rooms on the ground floor; the panel doors and suite doors with original hinges and locks, and the window sills of Belgian hard stone.
Assessment
Office dwelling and access gate of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of a large office dwelling from 1933
- as a good representative of the work of architect Wittop Koning
- because of the restrained, carefully considered use of materials
- because of the high degree of integrity of the exterior and large parts of the interior
- because of the particularly spacious and fine setting on a moated site on Hoofdstraat-West
- because of the spatial-visual and historically, functional relationship with the adjacent present-day town hall.
Nearby in the register
- Woonhuis, Hoofdstraat W 70Woonhuisunder 1 mi
- Toegangshek, Hoofdstraat W bij 70Erfscheidingunder 1 mi
- Kasteel, buitenplaats, Schilligehamsterweg 1Kasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Boerderij, Bellingeweer 23Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.