Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Achterweg 4
Onderdendam, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1850
- Address
- Achterweg 4, 9959 PD Onderdendam (Het Hogeland 20)
- Place
- Onderdendam
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.33508, 6.58784
- Monument number
- 510690
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public Library
5 historical maps cover this location, the earliest the 1825 map "V.1:1-5: V:1. Niederlande: Prov: 16. Groningen. 17. Drenthe" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
WINKELWONING, bestaande uit een bakkerswinkel met woongedeelte en aangebouwde SCHUUR, gebouwd rond 1850 in een sobere eclectische stijl. Oorspronkelijk behoorde bij het pand nog een tweede aangebouwde schuur, maar deze is reeds lang geleden afgebroken. Het interieur van het pand is de afgelopen decennia verbouwd, waarbij het bakkerijgedeelte is verdwenen. Het winkelgedeelte is daarentegen nog geheel in originele staat. Het winkelpand ligt in het beschermd dorpsgezicht Onderdendam.
Omschrijving
Deels onderkelderd, één bouwlaag hoge WINKELWONING en aangebouwde schuur opgemetseld van rode vormbaksteen. Winkelpand met woning op rechthoekige plattegrond wordt gedekt door een wolfdak met kleine aankapping achter van geglazuurde blauwzwarte platte Friese pannen; op het achterste dakschild oranje Hollandse pannen; op de hoeknokken een nieuw gemetselde schoorsteen met kap. Noord-, oost- en westgevel hebben een donker gevoegd trasraam en worden beëindigd door een kroonlijst; de vensters zijn verticaal, aan bovenzijde getoogd en worden beëindigd door strekken. De zuidgevel heeft een bakgoot op ijzeren beugels.
In de noordgevel, de voorgevel, bevindt zich de voordeur met daarnaast een omlijst winkelvenster; paneeldeur met vierruits venster heeft een rechthoekig bovenlicht met gietijzeren ornamenten, een niet-originele stoep en een houten omlijsting met een natuurstenen basement. Boven de voordeur zijn gevel en omlijsting doorgetrokken en worden beëindigd door een houten fronton; in het doorgetrokken geveldeel een venster met dubbele deur. Naast de voordeur een groot venster met driedelig bovenlicht en dezelfde omlijsting als de voordeur. Naast het winkelvenster twee verticale vensters; aan de andere kant van de voordeur drie verticale vensters en een keldervenster met diefijzers. De oostgevel heeft twee verticale vensters en twee zoldervensters beëindigd door strekken. De westgevel heeft een verticaal venster en twee dezelfde zoldervensters als de oostgevel. De achtergevel, zuidgevel, heeft een kleine uitbouw met twee niet-originele vensters en niet-originele terrasdeuren. Naast de uitbouw een klein vierkant venster.
Aan de achtergevel, ten zuiden van de uitbouw, is een SCHUUR aangebouwd. Schuur op rechthoekige plattegrond wordt gedekt door een schild-wolfdak van oranje Hollandse pannen; bakgoot op ijzeren beugels. In de oostgevel een dubbele opgeklampte schuurdeur beëindigd door een rollaag; aan weerszijden van de deur een zesruits segmentboogvenster met ijzeren roeden. In de zuidgevel, die gedeeltelijk is gewijzigd, drie van deze vensters. De westgevel is blind.
Het INTERIEUR van het winkelgedeelte is geheel oorspronkelijk. Op de vloer liggen tegels van Bremersteen en de wanden zijn betimmerd met hout; een originele houten toonbank; een vaste tweedelige kast beëindigd door spitsbogen; een etalage met twee tweedelige luiken. Naar de achterkamer een paneeldeur met venster met roedenverdeling en gekleurd glas en een omlijst, tweedelig venster met gebogen roedenverdeling en spitsboogvormig bovenlicht.
Waardering
Winkelwoning met aangebouwde schuur van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- als voorbeeld van een bakkerswinkel uit het midden van de 19de eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de sobere vormgeving en materiaalgebruik
- vanwege de tamelijk hoge mate van gaafheid van het exterieur en delen van het interieur
- vanwege de ligging in het beschermd dorpsgezicht Onderdendam
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SHOP DWELLING, consisting of a baker's shop with residential section and adjoining BARN, built around 1850 in a sober eclectic style. Originally the building also included a second adjoining barn, but this was demolished long ago. The interior of the building has been extensively altered in recent decades, with the bakery section removed. The shop section, by contrast, is still entirely in its original state. The shop building is located in the protected village conservation area Onderdendam.
Description
Partly cellaraged, single-storey SHOP DWELLING and adjoining barn constructed of red moulded brick. Shop dwelling with residence on rectangular plan is covered by a half-hipped roof with small abutting at the rear of glazed blue-black flat Frisian tiles; on the rear roof slope orange Dutch tiles; on the hip ridges a newly brick-laid chimney with cap. North, east and west gables have a dark-grouted travertine frame and are finished by a cornice; the windows are vertical, arched at the top and finished by stretches. The south gable has a rainwater gutter on iron brackets.
In the north gable, the front gable, is the front door with next to it a framed shop window; panelled door with four-pane window has a rectangular fanlight with cast-iron ornaments, a non-original step and a wooden frame with a natural stone basement. Above the front door the gable and frame are continued and finished by a wooden pediment; in the continued gable section a window with double door. Next to the front door a large window with three-part fanlight and the same frame as the front door. Next to the shop window two vertical windows; on the other side of the front door three vertical windows and a cellar window with security bars. The east gable has two vertical windows and two loft windows finished by stretches. The west gable has a vertical window and two of the same loft windows as the east gable. The rear gable, south gable, has a small extension with two non-original windows and non-original terrace doors. Next to the extension a small square window.
Attached to the rear gable, south of the extension, is a BARN. Barn on rectangular plan is covered by a shield half-hipped roof of orange Dutch tiles; rainwater gutter on iron brackets. In the east gable a double clamped barn door finished by a roller layer; on either side of the door a six-pane segmental-arched window with iron muntins. In the south gable, which is partly altered, three of these windows. The west gable is blank.
The INTERIOR of the shop section is entirely original. On the floor are Bremer tiles and the walls are fitted with wood; an original wooden counter; a fixed two-part cupboard finished by pointed arches; a display case with two two-part shutters. To the back room a panelled door with window with glazing bars and coloured glass and a framed, two-part window with curved glazing bars and pointed-arch fanlight.
Valuation
Shop dwelling with adjoining barn of general cultural and architectural historical importance:
- as an example of a baker's shop from the middle of the 19th century in the province of Groningen
- because of the sober design and use of materials
- because of the fairly high degree of integrity of the exterior and parts of the interior
- because of the location in the protected village conservation area Onderdendam
Nearby in the register
- Bestuursgebouw en onderdl, Bedumerweg 2Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Woonhuis, Uiterdijk 18Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Rodeweg 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Middelstumerweg 1Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.