Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Boterdiep Wz 50
Zuidwolde, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908
- Address
- Boterdiep Wz 50, 9785 AL Zuidwolde (Het Hogeland 20)
- Place
- Zuidwolde
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.26019, 6.59131
- Monument number
- 510683
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 4 Groningen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
KERK van het zaalkerktype, in 1908 gebouwd als gereformeerde kerk waarschijnlijk naar een ontwerp van architect Y. van der Veen. Het exterieur vertoont kenmerken van de Overgangsstijl, het interieur kenmerken van de Art Déco. Aan de zuidzijde van de kerk bevindt zich een lage aanbouw met plat dak, waarvan het eerste deel in de jaren twintig is gerealiseerd en die vervolgens in de jaren zestig en tachtig opnieuw is uitgebreid.
Omschrijving
Zaalkerk opgemetseld van licht gesinterde bruine baksteen en gedekt door een wolfdak, tegen een rechte topgevel, van geglazuurde blauwe gegolfde Friese pannen; op de hoeknok een houten makelaar; bakgoot op klossen.
De voorgevel heeft een symmetrische indeling. De gevels hebben een iets uitstekend trasraam van gesinterde bruine baksteen, die wordt beëindigd door een rand van rode baksteen; op de hoeken bakstenen pilasters bekroond door rechthoekige natuurstenen elementen; langs beide daklijsten een uitkragend fries van gesinterde bruine en rode baksteen; in de gevel twee gevelbanden van rode baksteen. In de middenrisaliet bevindt zich de entree in een iets uitgebouwde portiek, die wordt gedekt door een korte lessenaardak met een goot op klossen; in de portiek een dubbele houten deur, gedecoreerd met Art Déco-motieven en een lage hardstenen stoep; de deur heeft een segmentboogvormig bovenlicht met gekleurd glas-in-lood en een omlijsting van geribbelde stijlen van rode baksteen die beëindigd wordt door een segmentboog van rode baksteen; de portiek wordt beëindigd door een segmentboog van gesinterde bruine en gele baksteen met in een natuurstenen sluitsteen het opschrift `ANNO 1908'. Boven de entree, in de middenrisaliet, een tweedelig verticaal venster met gekleurd glas-in-lood, beëindigd door een natuurstenen latei waarboven een segmentboog van gesinterde bruine en rode baksteen. De middenrisaliet wordt bekroond door een vierkante dakruiter die iets uitkraagt; de dakruiter heeft een bakstenen onderbouw met aan de voorzijde een ronde plaquette van pleisterwerk; de bovenbouw is van hout en heeft aan elke zijde twee segmentboogvormige openingen met houten roosters; de dakruiter wordt bekroond door een achthoekige torenspits bekleed met grijze leien in Rijndekking; op de torenspits een windwijzer met een gouden haan. Aan weerszijden van de entree een zelfde tweedelig venster als in de middenrisaliet.
De noordgevel wordt door vier pilasters in vijf gevelvelden verdeeld. In elk gevelveld twee naast elkaar gelegen rondboogvensters met gekleurd glas-in-lood; de vensters worden beëindigd door een rollaag van rode baksteen met natuurstenen aanzet- en sluitstenen. Ter hoogte van de aanzetstenen en onderdorpels van de vensters een gevelband van rode baksteen. De achtergevel, de westgevel, heeft in het midden een rechthoekige uitbouw, een absis, gedekt door een lessenaarsdak van geglazuurde blauwe gegolfde Friese pannen. Boven de absis een groot rond venster met gekleurd glas-in-lood, voorstellende een opkomende zon. Aan weerszijden van de absis twee gelijke rondboogvensters als in de noordgevel. De zuidgevel is identiek aan de noordgevel, maar heeft over een gedeelte van de gevel een nieuwe aanbouw, waarvan de hoogte net tot aan de onderdorpels van de vensters reikt.
Het INTERIEUR van het kerkgebouw is grotendeels oorspronkelijk. De vloer is van hout en loopt vanaf de kansel naar het portaal op; de wanden zijn gepleisterd en hebben een houten lambrizering; een trapeziumvormige houten kap met houten stijlen, ijzeren trekstangen en drie gietijzeren luchtroosters. In het westelijk gedeelte een podium met in de absis beëindigd door rondboog een driezijdige kansel met houtsnijwerk in de stijl van de Art Déco; aan weerszijden van de kansel een houten trap met balustrade; de achterwand van de kansel heeft een betimmering in de stijl van de Art Déco. Aan weerszijden van de kansel houten banken voor kerkeraadsleden met houtsnijwerk in de stijl van de Art Déco. In de zaal drie rijen houten banken met houtsnijwerk in de stijl van de Art Déco. In het oostelijk gedeelte van de kerkzaal een verdieping met het orgel en extra banken, ondersteund door twee houten pilaren; de pilaren en balustrade van de verdieping zijn gedecoreerd met houtsnijwerk in de stijl van de Art Déco; het orgel heeft een driedelige kast in een meer eclectische stijl. Onder de orgelverdieping bevindt zich het portaal.
Waardering
Gereformeerde zaalkerk van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van gereformeerde kerkbouw in het begin van de 20ste eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de vormgeving die kenmerken vertoont van de Overgangsstijl en de Art Déco en het materiaalgebruik
- vanwege de hoge mate van gaafheid van in- en exterieur - vanwege de beeldbepalende ligging in het dorp Zuidwolde
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CHURCH of the hall church type, built in 1908 as a Reformed church probably designed by architect Y. van der Veen. The exterior displays characteristics of the Transitional style, the interior characteristics of Art Deco. On the south side of the church there is a low extension with a flat roof, the first part of which was realized in the nineteen-twenties and which was subsequently extended again in the nineteen-sixties and nineteen-eighties.
Description
Hall church of light sintered brown brick and covered by a half-hipped roof, against a straight gable, of glazed blue corrugated Frisian tiles; on the ridge corner a wooden ornament; drip moulding on corbels.
The front facade has a symmetrical layout. The facades have a slightly projecting trasraam of sintered brown brick, which is terminated by a band of red brick; on the corners brick pilasters crowned by rectangular natural stone elements; along both eaves lines a projecting frieze of sintered brown and red brick; in the facade two gable bands of red brick. In the central projection there is the entrance in a slightly projecting porch, which is covered by a short lean-to roof with a gutter on corbels; in the porch a double wooden door, decorated with Art Deco motifs and a low sandstone step; the door has a segmental-arch fanlight with coloured leaded glass and a frame of ribbed stiles of red brick which is terminated by a segmental arch of red brick; the porch is terminated by a segmental arch of sintered brown and yellow brick with in a natural stone keystone the inscription `ANNO 1908'. Above the entrance, in the central projection, a two-part vertical window with coloured leaded glass, terminated by a natural stone lintel above which a segmental arch of sintered brown and red brick. The central projection is crowned by a square belfry tower which projects slightly; the belfry tower has a brick substructure with on the front a round plaque of plasterwork; the superstructure is of wood and has on each side two segmental-arch openings with wooden grilles; the belfry tower is crowned by an octagonal spire clad with grey slate in Rhine slating; on the spire a weathervane with a golden cockerel. On either side of the entrance the same two-part window as in the central projection.
The north facade is divided by four pilasters into five bays. In each bay two adjacent round-arch windows with coloured leaded glass; the windows are terminated by a relieving arch of red brick with natural stone springer and keystone. At the level of the springers and sills of the windows a gable band of red brick. The rear facade, the west facade, has in the middle a rectangular projection, an apse, covered by a lean-to roof of glazed blue corrugated Frisian tiles. Above the apse a large round window with coloured leaded glass, depicting a rising sun. On either side of the apse two identical round-arch windows as in the north facade. The south facade is identical to the north facade, but has over a part of the facade a new extension, the height of which just reaches to the sills of the windows.
The INTERIOR of the church building is largely original. The floor is of wood and slopes up from the pulpit towards the porch; the walls are plastered and have wooden wainscoting; a trapezoidal wooden roof truss structure with wooden posts, iron tie-rods and three cast-iron ventilation grilles. In the western part a platform with in the apse terminated by a round arch a three-sided pulpit with woodcarving in the style of Art Deco; on either side of the pulpit a wooden staircase with balustrade; the back wall of the pulpit has panelling in the style of Art Deco. On either side of the pulpit wooden benches for church council members with woodcarving in the style of Art Deco. In the hall three rows of wooden benches with woodcarving in the style of Art Deco. In the eastern part of the church hall a gallery with the organ and extra benches, supported by two wooden pillars; the pillars and balustrade of the gallery are decorated with woodcarving in the style of Art Deco; the organ has a three-part case in a more eclectic style. Below the organ gallery is the porch.
Valuation
Reformed hall church of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of Reformed church building in the early 20th century in the province of Groningen
- because of the design which displays characteristics of the Transitional style and Art Deco and the use of materials
- because of the high degree of integrity of interior and exterior - because of the distinctive location in the village of Zuidwolde
Nearby in the register
- Kerktoren, Boterdiep Wz 43Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Kerk, Boterdiep Wz 43Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Rolpaal, Boterdiep Wz bij 43Scheepshulpmiddelunder 1 mi
- 't Wit MeulentjeIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.