Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Bedumerweg 34
Onderdendam, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932
- Address
- Bedumerweg 34, 9959 PG Onderdendam (Het Hogeland 20)
- Place
- Onderdendam
- Municipality
- Het Hogeland
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.33353, 6.59063
- Part of complex
- 510655
- Monument number
- 510656
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
ZAALKERK met aan weerszijden een tweezijdige uitbouw en aan de achterzijde een grote aanbouw. Pand is opgemetseld van gesinterde roodbruine baksteen op een fundering van beton; de gevels worden beëindigd door een rechthoekige goot. De vensters zijn verticaal gericht en samengesteld; ze worden beëindigd door een rollaag en hebben voorzetramen; de kozijnen en roeden zijn van ijzer; alle vensters van de kerkzaal hebben gekleurd glas-in-lood met geometrische motieven. Kerk en aanbouw aan achterzijde worden gedekt door een zadeldak van blauwzwarte romaanse pannen; de tweezijdige uitbouw aan weerszijden heeft een plat dak.
Centraal in de voorgevel, oostgevel, een deels uitgebouwde toren op vierkante plattegrond; de drie bouwlagen hoge toren wordt gedekt door een naar buiten gebogen zadeldak van koper; over het gebogen dak lopen aan weerszijden vijf verticale elementen die worden ondersteund door rechthoekige consoles bekleed met koper; op de nok een koperen kruis. In de voet van de toren bevindt zich in een iets uitgebouwd portaal de entree; halfronde dubbele deur gedecoreerd in de stijl van de Amsterdamse School heeft een bakstenen omlijsting en een lage, brede stoep van baksteen met aan weerszijden een rechthoekig element opgemetseld van baksteen. Aan weerszijden van het portaal een kleine platte uitbouw met in elke gevel een klein verticaal venster. Boven de deur een natuurstenen gevelsteen met opschrift: `Christus Jezus is in de wereld gekomen om de zondaren zalig te maken 1. Timotheus 1.15'. Ter hoogte van de gevelsteen versmalt de toren zich en bevinden zich aan weerszijden drie horizontale betonnen lateien. Boven de gevelsteen, in het midden van de gevel, een smalle terugliggende `sleuf' met op de eerste verdieping een zesruits venster en op de tweede verdieping twee kleine vierkante vensters met aan boven- en onderzijde een betonnen latei; de `sleuf' wordt bekroond door drie horizontale betonnen lateien. In de topgevel van de toren een smal verticaal venster met rooster. In de oostgevel aan weerszijden van de toren met entree op de begane grond drie kleine verticale vensters en op de eerste verdieping drie tweeruits vensters; op de hoeken steunberen van bakstenen.
De zuid- en noordgevel hebben een platte tweezijdige uitbouw; in beide gevels van de uitbouw vijf vierruits vensters. Ten oosten van de uitbouw zes tweeruits vensters en ten westen van de uitbouw drie tweeruits vensters.
Aan de westzijde van de kerk een grote, deels onderkelderde aanbouw gedekt door een zadeldak, waarvan de nok ongeveer een meter lager ligt dan die van het zadeldak van de kerk; op de aansluiting van beide daken een rechthoekige gemetselde schoorsteen; in het zuidelijk en noordelijk dakschild een rechthoekige dakkapel. De zuidgevel van de aanbouw heeft een houten deur gedecoreerd in de stijl van de Amsterdamse School met lage stoep en erboven een betonnen luifel en een rechthoekig bovenlicht; naast de deur drie verticale vensters met vierruits bovenlicht, eronder twee keldervensters. De westgevel heeft vijf dezelfde verticale vensters als de zuidgevel; in topgevel twee horizontale vierruitsvensters. Aan de noordgevel van de aanbouw een lage, platte uitbouw die in de jaren tachtig is gewijzigd, waarin zich onder andere een nieuwe entree bevindt.
Het INTERIEUR van de kerk verkeert in grotendeels oorspronkelijke staat. De kerkzaal wordt overkapt door een parabool gewelf, waarvan de twee scheibogen op consoles op de hoeken van de tweezijdige uitbouwen rusten; het gewelf is geheel met hout betimmerd en heeft drie luchtroosters. De wanden zijn gepleisterd en hebben houten lambrizering. De vloer is van hout en loopt vanaf de kansel iets op. Het bankenplan is waaiervormig met houten banken die in de stijl van de Amsterdamse School zijn vormgegeven. Aan de westzijde bevindt zich op een podium, in een ondiepe rechthoekige nis, de kansel; de rechthoekige houten kansel heeft aan weerszijden een trap. Boven de kansel bevindt zich op een speciale, iets uitkragende verdieping, het niet-beschermde orgel; de orgelverdieping wordt overkapt door een parabool gewelf. Aan weerszijden van de kansel een deur gedecoreerd in de stijl van de Amsterdamse School en houten banken voor kerkeraadsleden.
Waardering
Zaalkerk van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van gereformeerde kerkbouw in de jaren dertig van de 20ste eeuw in de provincie Groningen
- vanwege de hoge esthetische kwaliteit van het ontwerp van de kerk
- vanwege de vormgeving en het materiaalgebruik
- vanwege de hoge mate van gaafheid van het exterieur en interieur en de samenhang daartussen
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
HALL CHURCH with a two-sided outbuilding on either side and a large extension on the rear. The building is constructed of sintered red-brown brick on a concrete foundation; the facades are finished with a rectangular gutter. The windows are vertically oriented and composite; they are finished with a roll moulding and have storm frames; the frames and glazing bars are of iron; all windows of the church hall have coloured stained glass with geometric motifs. Church and rear extension are covered by a gabled roof of blue-black Romanesque tiles; the two-sided outbuilding on either side has a flat roof.
Centrally on the front facade, east facade, a partially projected tower on a square plan; the three-storey tower is covered by an outward-curving gabled roof of copper; over the curved roof run five vertical elements on either side supported by rectangular corbels clad in copper; on the ridge a copper cross. At the base of the tower is located the entrance in a slightly projected portal; semi-circular double door decorated in the style of the Amsterdam School has a brick frame and a low, broad brick step with on either side a rectangular element constructed of brick. On either side of the portal a small flat projection with in each facade a small vertical window. Above the door a natural stone facade stone with inscription: `Christ Jesus came into the world to save sinners 1. Timothy 1.15'. At the height of the facade stone the tower narrows and on either side are three horizontal concrete lintels. Above the facade stone, in the centre of the facade, a narrow recessed `slot' with on the first floor a six-paned window and on the second floor two small square windows with above and below a concrete lintel; the `slot' is crowned by three horizontal concrete lintels. In the top gable of the tower a narrow vertical window with grille. In the east facade on either side of the tower with entrance on the ground floor three small vertical windows and on the first floor three two-paned windows; on the corners brick buttresses.
The south and north facades have a flat two-sided outbuilding; in both facades of the outbuilding five four-paned windows. To the east of the outbuilding six two-paned windows and to the west of the outbuilding three two-paned windows.
On the west side of the church a large, partly cellared extension covered by a gabled roof, the ridge of which is approximately one metre lower than that of the gabled roof of the church; at the junction of both roofs a rectangular brick chimney; in the south and north roof slope a rectangular roof dormer. The south facade of the extension has a wooden door decorated in the style of the Amsterdam School with low step and above it a concrete canopy and a rectangular fanlight; beside the door three vertical windows with four-paned fanlight, below them two cellar windows. The west facade has five of the same vertical windows as the south facade; in the top gable two horizontal four-paned windows. On the north facade of the extension a low, flat projection which was modified in the nineteen-eighties, in which among other things a new entrance is situated.
The INTERIOR of the church is in largely original condition. The church hall is covered by a parabolic vault, of which the two arches rest on corbels at the corners of the two-sided outbuildings; the vault is entirely boarded with wood and has three air vents. The walls are plastered and have wooden panelling. The floor is of wood and slopes slightly upward from the pulpit. The seating plan is fan-shaped with wooden pews designed in the style of the Amsterdam School. On the west side is situated on a platform, in a shallow rectangular niche, the pulpit; the rectangular wooden pulpit has a staircase on either side. Above the pulpit is situated on a special, slightly projecting floor, the unprotected organ; the organ floor is covered by a parabolic vault. On either side of the pulpit a door decorated in the style of the Amsterdam School and wooden pews for church council members.
Valuation
Hall church of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of reformed church building in the nineteen-thirties in the province of Groningen
- because of the high aesthetic quality of the church's design
- because of the formal design and material use
- because of the high degree of integrity of the exterior and interior and their coherence
Nearby in the register
- Hek, Bedumerweg bij 34Erfscheidingunder 1 mi
- Pastorie(F), Bedumerweg 36Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Woonhuis, Bedumerweg 32Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Bedumerweg 28Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.