Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Nijhorst
Heerenveen, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1913
- Address
- Marktweg 77, 8444 AC Heerenveen
- Place
- Heerenveen
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.93953, 5.94762
- Monument number
- 510484
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft Library
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 8 Heerenveen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA 'De Nijhorst' is in 1913 in Heerenveen gerealiseerd naar ontwerp van C.J. Wierda uit Heerenveen. Het ontwerp is benvloed door de baksteen-architectuur van Berlage en De Bazel met als objectvoorbeeld villa Woudhof in Heerenveen. In 1912 gaf A.G. Wassenaar opdracht tot de bouw van deze villa, ter plaatse van het koetshuis; tot dusverre behoorde het terrein, met grote tuin en bosgrond aan de achterzijde, tot de Heremastate. De villa is gelegen in het zuiden van Heerenveen aan de oude Straatweg van Heerenveen naar Zwolle, voorheen Oudeschoot. De villa ligt ruim teruggerooid van de weg op een verhoogd erf in een royale tuin. De in 1916 volgens een strak geometrisch principe aangelegde tuin, met een rozenperk in het midden, is verdwenen. Achter het huis waren houten prieeltjes waarlangs kleine rozen groeiden. Het terrein wordt aan de voor- en noordwestzijde begrensd door een droge sloot. Rondom is gras met grote bomen en struiken. De toegang met gemetseld entreehek is aan de noordzijde van het terrein; de entree van het huis bevindt zich aan de westelijke zijgevel. Het ontwerp voor een toegangshek met gemetselde hekpalen van architect Wierda is niet uitgevoerd. In 1920 is de woning vergroot, waarbij aan de achterzijde de zuidelijke kamer is vergroot en aan de westzijde een berging is aangebouwd. Bij een verbouwing in 1964 is de indeling van de woning enigszins gewijzigd; de geplande verlenging van de oorspronkelijk keuken is toen niet uitgevoerd. De berging, thans garage, is van ondergeschikt belang voor de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
De villa van twee bouwlagen is gerealiseerd op een rechthoekige grondslag met uitbouw aan de zuidwestzijde en afgesnoten hoeken aan de voorzijde. Het enigszins overstekende ingezwenkte schilddak is gedekt met zwart geglazuurde tuile-du-nord pannen. Op de nokhoeken staan twee ingesnoerde schoorstenen met schoorsteenborden. Het opgaand muurwerk bestaat uit bruine bakstenen, de achtergevel is deels gepleisterd en wit geschilderd. Rondom het pand lopen zes rollagen en een rand siermetselwerk onder de dakrand. Voor de symmetrisch ingedeelde voorgevel is in het midden een veranda geplaatst. Deze wordt aan de bovenkant afgesloten door drie segmentbogen op vier gemetselde pijlers. De veranda heeft een betegelde vloer met ruitmotief; ervoor is een viertreeds gemetselde stoep. De twee grote balkondeuren onder strek hebben grote vensters; in de zijkant van de veranda zijn twee vierkante vensters met getoogd glas-in-lood bovenlicht onder segmentboog. Aan weerszijden van de veranda worden de afgesnoten hoeken ingedeeld door drie H-vensters met glas-in-lood bovenlicht en luiken. Op de verdieping ligt de gevel terug ten opzichte van de begane grond-verdieping, zodat over de gehele breedte van het pand een balkon ontstaat met gemetselde balustrade waarin uitsparingen. Op het balkon zijn drie dubbele glazen balkondeuren onder strek met zandstenen aanzetstenen en houten luiken. In het dakvlak erboven is een vierruits dakkapel met roedeverdeling en boogvormige afsluiting boven de middelste twee vensters. De voordeur in de westelijke zijgevel bevindt zich in een uitgebouwd gemetseld portaal met vloertegels in ruitmotief en segmentbogige toegang. De houten deur, met getoogd en rond venster, heeft siersnijwerk in deurkalf en een natuurstenen drempel en neuten. In de zijkant van het portaal is een segmentbogig venster met glas-in-lood. Naast de deur is een tegeltableau met de naam: NIJHORST. In deze zijgevel bevindt zich verder een nieuw ingebroken entree. In de oostelijke zijgevel is een kleine rechthoekige erker met kruisvenster met houten luiken en glas-in-lood bovenlicht; daarnaast balkondeuren met luiken en een later ingebroken H-venster. Op de verdieping zijn twee kruisvensters met roedeverdeling. De lage uitbouw met droogplat is de uitbreiding uit 1920. De geleding in de achtergevel ontstaat door de hoger opgetrokken middenpartij onder schilddak en de in rooilijn verspringende bouwvolumes aan weerszijden. In de middenpartij bevindt zich een houten deur met achtruitsvenster in een rechthoekig portaal met een drietreeds gemetselde stoep. Aan weerszijden van het portaal zijn enkelruitsvensters. Boven de entreepartij is een lessenaarsdakje. Daarboven de rechthoekige vensters van het trapportaal met gekleurd glas-in-lood. Aan weerszijden van de middenpartij bevinden zich uitbouwen van één bouwlaag met droogplatten op de verdieping. De kruis- en H-vensters aan de achtergevel zijn voorzien van luiken, evenals de balkondeuren.
De oorspronkelijke garage aan de zuidwestzijde van het woonhuis is op een rechthoekige plattegrond gebouwd. De aanbouw bestaat uit één bouwlaag onder plat dak. De voor- en achtergevel gevel van het in bruine bakstenen opgetrokken pand hebben een getoogde gevelafsluiting. De detaillering en vensterindeling is gelijk aan die van het woonhuis. Ter plaatse van het kruisvenster aan de voorzijde was oorspronkelijk een dubbele deur.
Waardering
Villa De Nijhorst, in 1914 naar ontwerp van C.J. Wierda in Heerenveen gebouwd, is van algemeen cultuurhistorisch en architectonisch belang:
- vanwege de plaats die het object inneemt binnen het oeuvre van architect C.J. Wierda,
- vanwege de hoge mate van esthetische kwaliteit van het sobere en helder vormgegeven ontwerp,
- vanwege de voor die tijd typerende baksteen-architectuur met fijne detaillering,
- vanwege de hoge mate van architectonische gaafheid van het exterieur,
- vanwege de ligging in oorspronkelijke context, met ruime tuin en bosgrond aan de achterzijde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA 'De Nijhorst' was realised in 1913 in Heerenveen according to a design by C.J. Wierda from Heerenveen. The design was influenced by the brick architecture of Berlage and De Bazel with villa Woudhof in Heerenveen as an object example. In 1912 A.G. Wassenaar commissioned the construction of this villa, on the site of the coach house; until then the grounds, with large garden and woodland at the rear, belonged to the Heremastate. The villa is situated in the south of Heerenveen on the old Straatweg from Heerenveen to Zwolle, formerly Oudeschoot. The villa is set well back from the road on a raised plot in a spacious garden. The garden, laid out in 1916 according to a strict geometric principle, with a rose garden in the middle, has disappeared. Behind the house were wooden gazebos along which small roses grew. The grounds are bounded on the front and north-west sides by a dry ditch. All around is grass with large trees and shrubs. The entrance with masonry gate posts is on the north side of the grounds; the entrance to the house is located on the western side wall. The design for an entrance gate with masonry gate posts by architect Wierda was not executed. In 1920 the dwelling was enlarged, with the southern room being enlarged at the rear and a storage shed being added on the west side. During a renovation in 1964 the layout of the dwelling was somewhat altered; the planned extension of the original kitchen was not carried out at that time. The storage shed, now a garage, is of subordinate importance for national protection.
Description
The villa of two storeys was realised on a rectangular ground plan with an extension on the south-west side and cut-off corners at the front. The slightly projecting hipped roof is covered with black glazed tuile-du-nord tiles. On the roof ridge corners stand two tapered chimneys with chimney boards. The external brickwork consists of brown bricks, the rear wall is partly rendered and painted white. Around the building run six courses of bricks and a band of decorative brickwork beneath the roof edge. On the symmetrically arranged front facade a veranda has been placed in the middle. This is closed at the top by three segmental arches on four masonry pillars. The veranda has a tiled floor with a checked pattern; in front of it is a four-stepped masonry stoop. The two large glazed doors under lintel have large windows; on the side of the veranda are two square windows with arched leaded glass fanlights under a segmental arch. On either side of the veranda the cut-off corners are articulated by three H-windows with leaded glass fanlights and shutters. On the first floor the wall recedes compared to the ground floor, creating a balcony across the full width of the building with a masonry balustrade with openings. On the balcony are three double glazed doors under lintel with sandstone set stones and wooden shutters. In the roof plane above is a four-pane dormer with glazing bars and arched closure above the middle two windows. The front door in the western side wall is located in a projecting masonry porch with floor tiles in a checked pattern and a segmentally arched entrance. The wooden door, with arched and round window, has decorative carving in the door frame and a natural stone threshold and sill. In the side of the porch is a segmental arch window with leaded glass. Next to the door is a tile plaque with the name: NIJHORST. In this side wall there is also a newly opened entrance. In the eastern side wall is a small rectangular bay with cross window with wooden shutters and leaded glass fanlight; next to it glazed doors with shutters and a later opened H-window. On the first floor are two cross windows with glazing bars. The low extension with flat roof is the extension from 1920. The articulation in the rear wall is created by the higher central section under a hipped roof and the recessed building volumes on either side. In the central section is a wooden door with rear panel window in a rectangular porch with a three-stepped masonry stoop. On either side of the porch are single-pane windows. Above the entrance is a lean-to roof. Above this are the rectangular windows of the stair hall with coloured leaded glass. On either side of the central section are single-storey extensions with flat roofs on the first floor. The cross and H-windows at the rear wall are provided with shutters, as are the glazed doors.
The original garage on the south-west side of the main house was built on a rectangular ground plan. The extension consists of one storey under a flat roof. The front and rear walls of the building constructed in brown brick have a arched facade closure. The detailing and window arrangement is the same as that of the main house. Where the cross window is on the front wall, there was originally a double door.
Valuation
Villa De Nijhorst, built in 1914 according to a design by C.J. Wierda in Heerenveen, is of general cultural-historical and architectural importance:
- due to the place the object occupies within the oeuvre of architect C.J. Wierda,
- due to the high degree of aesthetic quality of the sober and clearly designed scheme,
- due to the brick architecture typical for the period with fine detailing,
- due to the high degree of architectural integrity of the exterior,
- due to its location in the original context, with spacious garden and woodland at the rear.
Nearby in the register
- Woonhuis, Marktweg 75Woonhuisunder 1 mi
- WoudoordKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Priëel, Koningin Wilhelminaweg bij 11Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Handel en kantoor, Koningin Julianaweg 2Handel en kantoorunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.