Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Haaksbergseweg 30
Eibergen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1934 - 1935
- Address
- Haaksbergseweg 30, 7151 MA Eibergen (Berkelland 25)
- Place
- Eibergen
- Municipality
- Berkelland
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.11665, 6.66272
- Monument number
- 509417
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 304. Vreden." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
DRINKWATERTOREN van het type betonnen vlakbodemreservoir, gebouwd in 1935 door het aannemersbedrijf Huygen's uit Overijssel naar ontwerp van J.H.J. KORDING, in opdracht van de Waterleidingmaatschappij Oostelijk Gelderland (W.O.G.). Onderdeel van de opdracht betrof ook de bouw van een pompstation, die inmiddels is gesloopt. De vrijstaande toren is gesitueerd aan de oostzijde van de Haaksbergseweg buiten de bebouwde kom, ten noorden van Eibergen in de gemeente Eibergen. De 46 meter hoge toren is een herkenningspunt temidden van het vlakke landschap. Ze voorzag in eerste instantie alleen de gemeenten Eibergen, Haaksbergen en Groenlo van water, later in 1937 ook de gemeente Neede. Momenteel is de watertoren in gebruik voor het behouden van een constante waterdruk op het leidingnet van Eibergen, het buitengebied van de gemeente Haaksbergen en een gedeelte van Groenlo. Daarnaast gebruiken verscheidene bedrijven de hoogte van de toren voor het plaatsen van zendantennes.
Omschrijving
De drinkwatertoren met betonnen skelet en een bakstenen mantel, opgetrokken in bruingele baksteen in Vlaams verband, wordt afgesloten door een koperen kegeldak. De achtzijdige toren samengesteld uit vier gevels met vier afgeschuinde hoeken, is te verdelen in een onder-, midden- en bovenstuk. Lisenen en smalle hoge lichtopeningen benadrukken de sterke verticale geleding. Horizontale betonnen elementen als ringen, dorpels en afwaterlijsten, evenals liggende vensters onderbreken deze verticaliteit. Links en rechts van de stalen deur bevinden zich ingemetselde terra-terracotta wapens van de gemeenten Eibergen, Haaksbergen, Groenlo, Neede en de provincie Gelderland. In het VOETSTUK bevindt zich de ingangspartij aan de straatzijde. Een rechte steektrap, aan weerszijden begrensd door muurwerk, geeft toegang tot de blauw geschilderde, stalen deur met betonnen bovendorpel. De steektrap, bestaande uit drie treden, heeft een lange centrale aantrede. Het rechthoekige, bakstenen muurwerk wordt afgesloten door een strekse rollaag en verloopt trapsgewijs, waarbij de lagere delen haaks op de tweede optrede staan. Aan weerszijden van de terug gelegen stalen deur bevinden zich achtereenvolgens een getrapte dagkant en twee wapens van de deelnemende gemeenten die aan de boven- en onderzijde worden afgesloten door een rollaag. De rollaag boven het bovenste wapen gaat over in een geschilderde, betonnen afwaterlijst. De rechthoekige betonnen luifel boven de entree, waarin twee afwaterpijpjes, gaat over in een identieke afwaterlijst. Het wapen van de provincie Gelderland bevindt zich rechts onder de luifel. De LINKER, RECHTER en ACHTERGEVEL met de risalerende afgeschuinde hoeken zijn blinde gevels die zich net als de VOORGEVEL tweemaal verjongen ter hoogte van de twee rondom lopende afwaterlijsten. Het MIDDENSTUK begint direct boven de luifel van het voetstuk met vier identieke, licht risalerende gevels en vier identieke, sterk risalerende, afgeschuinde hoeken. De lisenen uiterst rechts en links op de afgeschuinde hoeken bevinden zich over de gehele lengte van het middenstuk met een betonnen afsluiting die overgaat in een wit geschilderde betonnen ring. Aan de onderzijde bevinden zich drie kleine, hoge, smalle, gekoppelde zevenruits ramen met groene glazen bouwstenen, centraal in de gevels van het middenstuk. Aan de bovenzijde drie gekoppelde, liggende, stalen vensters met verticale verdeling (1x4) aan de boven- en onderzijde afgesloten door één wit geschilderde betonnen onder- en bovendorpel. Tussen de boven- en onder raampartijen bevinden zich regelmatig verdeeld, boven elkaar, drie ramen met verdeling (6x1), steeds afgesloten door een wit geschilderde, betonnen bovendorpel.
Het BOVENSTUK met vier identieke gevels en vier identieke afgeschuinde hoeken sluit aan op de betonnen ring in het middenstuk. De afgeschuinde hoeken zijn blinde, licht risalerende gevels. In de vier gevels bevinden zich steeds drie gekoppelde langwerpige vensters met voor ieder venster een verticaal georiënteerde, decoratieve betonnen onder- en bovendorpel. De afsluitende betonnen rand kruist de verticale bovendorpels. Het bovenstuk eindigt in een koperen kegeldak.
In het INTERIEUR bevindt zich in het voet- en middenstuk een betonnen trap, een stalen aan- en afvoerpijp en een pijp voor de overstroom. In het bovenstuk bevinden zich twee betonnen vlakbodemreservoirs met een inhoud van 400 m3 en 200 m3.
Waardering
DRINKWATERTOREN van het type betonnen vlakbodemreservoir gebouwd in 1934/35 door het aannemersbedrijf Huygen's uit Overijssel naar ontwerp van J.H.J. KORDING, in opdracht van de Waterleidingmaatschappij Oostelijk Gelderland (W.O.G.).
- Van architectuurhistorische waarde als gaaf voorbeeld van een watertoren uit de jaren dertig naar ontwerp van J.H.J. Kording. Een gesloten, sobere bakstenen mantel met een sterke verticale geleding. Deze verticaliteit wordt subtiel onderbroken door een aantal decoratieve, horizontale, betonnen elementen. De eenvoudige en sierlijke vormgeving van de toren en de functionele toepassing van betonnen vlakbodemreservoirs is kenmerkend voor de watertorens ontworpen door J.H.J. Kording.
- Van stedenbouwkundige waarde als sterk verticaal object in een vlak horizontaal landschap buiten de bebouwde kom van Eibergen.
- Van cultuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een later type drinkwatertoren representief voor de ontwikkeling van de drinkwatervoorziening in Nederland. De watertoren is nog in gebruik voor het behouden van een constante druk op het waterleidingennet.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
DRINKING WATER TOWER of the type concrete flat-bottomed reservoir, built in 1935 by the contractor Huygen's from Overijssel according to a design by J.H.J. KORDING, on commission of the Water Supply Company Oostelijk Gelderland (W.O.G.). Part of the commission also concerned the construction of a pump station, which has since been demolished. The freestanding tower is situated on the east side of the Haaksbergseweg outside the built-up area, north of Eibergen in the municipality of Eibergen. The 46-metre-high tower is a landmark in the midst of the flat landscape. Initially it supplied water to the municipalities of Eibergen, Haaksbergen and Groenlo only, later in 1937 also to the municipality of Neede. Currently the water tower is in use for maintaining constant water pressure on the water mains network of Eibergen, the rural area of the municipality of Haaksbergen and part of Groenlo. In addition, various companies use the height of the tower for placing transmission antennas.
Description
The drinking water tower with concrete skeleton and brick casing, constructed in brown-yellow brickwork in Flemish bond, is closed by a copper conical roof. The octagonal tower composed of four facades with four bevelled corners is divisible into a base section, middle section and upper section. Pilasters and narrow tall window openings emphasise the strong vertical articulation. Horizontal concrete elements such as rings, sills and drip mouldings, as well as recessed windows interrupt this verticality. To the left and right of the steel door are set into the masonry terra-terracotta coats of arms of the municipalities of Eibergen, Haaksbergen, Groenlo, Neede and the province of Gelderland. In the BASE SECTION is located the entrance on the street side. A straight flight of steps, bounded on either side by masonry, gives access to the blue-painted steel door with concrete lintel. The flight of steps, consisting of three treads, has a long central riser. The rectangular brick masonry is finished with a stretcher course and slopes in steps, with the lower parts perpendicular to the second tread. On either side of the recessed steel door are respectively a stepped edge and two coats of arms of the participating municipalities which are finished at the top and bottom by a stretcher course. The stretcher course above the upper coat of arms transitions into a painted concrete drip moulding. The rectangular concrete canopy above the entrance, which contains two drainage pipes, transitions into an identical drip moulding. The coat of arms of the province of Gelderland is located to the right below the canopy. The LEFT, RIGHT and REAR FACADES with the projecting bevelled corners are blank facades which, like the FRONT FACADE, narrow twice at the level of the two drip mouldings running around. The MIDDLE SECTION begins directly above the canopy of the base section with four identical, slightly projecting facades and four identical, strongly projecting, bevelled corners. The pilasters at the far right and left on the bevelled corners extend the full length of the middle section with a concrete finish which transitions into a white-painted concrete ring. At the bottom are three small, tall, narrow, coupled seven-pane windows with green glass bricks, centrally positioned in the facades of the middle section. At the top three coupled, recessed, steel windows with vertical glazing (1x4) finished at the top and bottom by one white-painted concrete lintel and sill. Between the upper and lower window sections are regularly spaced, one above the other, three windows with glazing (6x1), each finished by a white-painted concrete lintel.
The UPPER SECTION with four identical facades and four identical bevelled corners is joined to the concrete ring in the middle section. The bevelled corners are blank, slightly projecting facades. In the four facades are each three coupled elongated windows with for each window a vertically oriented, decorative concrete sill and lintel. The finishing concrete edge crosses the vertical lintels. The upper section terminates in a copper conical roof.
In the INTERIOR is found in the base and middle sections a concrete staircase, a steel inlet and outlet pipe and a pipe for the overflow. In the upper section are two concrete flat-bottomed reservoirs with a capacity of 400 m3 and 200 m3.
Valuation
DRINKING WATER TOWER of the type concrete flat-bottomed reservoir built in 1934/35 by the contractor Huygen's from Overijssel according to a design by J.H.J. KORDING, on commission of the Water Supply Company Oostelijk Gelderland (W.O.G.).
- Of architectural historical value as a well-preserved example of a water tower from the nineteen-thirties designed by J.H.J. Kording. A closed, austere brick casing with strong vertical articulation. This verticality is subtly interrupted by a number of decorative, horizontal, concrete elements. The simple and graceful design of the tower and the functional application of concrete flat-bottomed reservoirs is characteristic of the water towers designed by J.H.J. Kording.
- Of urban planning value as a strong vertical object in a flat horizontal landscape outside the built-up area of Eibergen.
- Of cultural historical value as a good example of a later type of drinking water tower representative of the development of drinking water provision in the Netherlands. The water tower is still in use for maintaining constant pressure on the water mains network.
Nearby in the register
- Ruïne, Rekkense binnenweg bij 6Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Archeologie, Needseweg/Haaksbergseweg/Woeste EschArcheologieunder 1 mi
- Boerderij, Rekkense binnenweg bij 6Boerderijunder 1 mi
- Molen, Mallumse Molenweg 37Industrie- en poldermolenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.