Rijksmonumentenregister · Netherlands
Brandweerkazerne, Solwerderweg 2
Appingedam, Groningen, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Brandweerkazerne
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1925
- Address
- Solwerderweg 2, 9901 BR Appingedam (Eemsdelta 20) (and others)
- Place
- Appingedam
- Municipality
- Eemsdelta
- Province
- Groningen
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.32255, 6.86391
- Monument number
- 509412
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 5 Delfzijl, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige BRANDWEERGARAGE met ingebouwde DIENSTWONING ontworpen in 1925 in opdracht van de toenmalige gemeenten Appingedam, Bierum, Loppersum, Stedum en 't Zandt. Het in een sobere, aan het expressionisme verwante trant opgetrokken pand is functioneel gelegen aan het Damsterdiep, aan de rand van het centrum. In 1960 werd het pand aan de westzijde uitgebreid met een pompgebouwtje ten behoeve van de uitbreiding van de bemalingsinrichting, dat buiten de bescherming valt. Toen het pand na jaren dienst niet meer voldeed als brandweergarage is het verkocht aan een particulier. Bijna alle stalen kozijnen zijn toen vervangen door kunststofkozijnen (met behoud van de horizontale indeling) en het interieur is gewijzigd. De indeling van het exterieur is evenwel ongewijzigd gebleven.
Het pand is beeldbepalend gelegen aan het begin van de Solwerderweg, met de achterzijde gericht naar het Damsterdiep. Het is een van de weinige voorbeelden van een brandweergarage gebouwd vóór 1940 in de provincie Groningen.
Omschrijving
BRANDWEERGARAGE met inpandige DIENSTWONING, twee bouwlagen hoog, opgetrokken op een rechthoekige plattegrond in een roodbruine baksteen. Het trasraam is hoog opgemetseld in verticaal metselverband. Het zadeldak, dat gedekt is met een rood geglazuurde tuile du Nord, heeft één gemetselde schoorsteen op het dakvlak en is voorzien van een brede rechthoekige goot, die kort doorloopt over de beide topgevels. Een brede gevelband van donkere en rode baksteen markeert de overgang naar de topgevels. Aan de zuidzijde (waterkant) bevindt zich in het midden van de gevel een iets uitgebouwd torendeel voor opslag van de brandweerslang; het tentdakje, dat is gedekt met rode leien, heeft op de nok een piron. Direct onder het dak zijn de oost- en zuidkant van de toren bekleed met vier rijen rode dakpannen en de west- en noordkant met rode tegels (oorspronkelijk pannen). De gevels worden geleed door kunststof- (oorspronkelijk staal), houten en stalen kozijnen met horizontale roedenverdeling onder een brede rollaag.
De entree tot de garage bevindt zich aan de noordzijde (straatkant) en bestaat uit twee dubbele, met spitsboogmotief gedecoreerde garagedeuren met bovenin twee deurlichten, onder een latei van grindbeton; de ijzeren gehengen zijn bevestigd aan betonnen hoekstukken. Boven de garagedeuren, over de gehele breedte van de gevel, een betonnen balkon met gemetselde borstwering, ondersteund door drie betonnen consoles; in de borstwering vijf gemeentewapens van zandsteen (Appingedam, Bierum, Loppersum, Stedum, 't Zandt). Het balkon is te bereiken via een glasdeur (niet origineel) met aan weerszijden een samengesteld venster (thans kunststof). In de top een vierdelige venster (thans kunststof).
De entree tot de woning bevindt zich in de westgevel; de originele deur is vervangen door een nieuwe; de vensters zijn deels van kunststof en deels van staal en hout.
De zuidgevel heeft in het torendeel een dichtgemetselde deuropening onder een latei van grindbeton en twee keer twee langwerpige stroken ontluchtingsroosters. Aan weerszijden van het torendeel bevinden zich een aantal vensters met horizontale roedenverdeling (deels hout, deels staal) en een dichtgemetselde deuropening (niet origineel), alle onder een brede rollaag. In de oostgevel zijn vier van de zes houten vensters later dichtgemetseld.
In het INTERIEUR is ondermeer van belang de toren met ijzeren toegangsdeur en ijzeren ladder aan de muur.
Waardering
Voormalige brandweergarage met inpandige dienstwoning van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang
- als voorbeeld van een brandweergarage uit 1925
- vanwege de opvallende, functionele vormgeving
- vanwege de verzorgde detaillering
- vanwege de markante en functionele ligging aan de rand van het centrum aan het Boterdiep
- vanwege de typologische zeldzaamheid
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former FIRE STATION with incorporated SERVICE DWELLING designed in 1925 on commission of the then municipalities of Appingedam, Bierum, Loppersum, Stedum and 't Zandt. The building, constructed in a sober style related to Expressionism, is functionally located on the Damsterdiep, at the edge of the centre. In 1960 the building was extended on the west side with a pump house to accommodate the expansion of the drainage installation, which falls outside the protection. When the building no longer served as a fire station after years of use it was sold to a private owner. Almost all steel frames have since been replaced by plastic frames (with retention of the horizontal division) and the interior has been altered. The arrangement of the exterior, however, has remained unchanged.
The building is image-determining located at the beginning of the Solwerderweg, with its rear side facing the Damsterdiep. It is one of the few examples of a fire station built before 1940 in the province of Groningen.
Description
FIRE STATION with incorporated SERVICE DWELLING, two storeys high, built on a rectangular plan in reddish-brown brick. The timber-frame is built high in vertical bond. The gabled roof, which is covered with a red glazed tuile du Nord, has one brick chimney on the roof plane and is provided with a wide rectangular gutter, which briefly continues over both gable ends. A wide facade band of dark and red brick marks the transition to the gable ends. On the south side (waterside) in the centre of the facade is a slightly protruding tower section for storage of the fire hose; the pitched roof, which is covered with red slates, has a finial on the ridge. Directly below the roof the east and south sides of the tower are clad with four rows of red roof tiles and the west and north sides with red tiles (originally tiles). The facades are articulated by plastic (originally steel), wooden and steel frames with horizontal glazing bars under a wide roll moulding.
The entrance to the garage is located on the north side (street side) and consists of two double garage doors decorated with pointed arch motifs with two door lights at the top, under a lintel of concrete aggregate; the iron hinges are attached to concrete corner pieces. Above the garage doors, across the entire width of the facade, a concrete balcony with brick parapet, supported by three concrete consoles; in the parapet five municipal coats of arms of sandstone (Appingedam, Bierum, Loppersum, Stedum, 't Zandt). The balcony is accessible via a glass door (not original) with on either side a complex window (now plastic). In the gable a four-part window (now plastic).
The entrance to the dwelling is located in the west facade; the original door has been replaced by a new one; the windows are partly plastic and partly steel and wood.
The south facade has in the tower section a bricked-up door opening under a lintel of concrete aggregate and twice two elongated strips of ventilation grilles. On either side of the tower section are a number of windows with horizontal glazing bars (partly wood, partly steel) and a bricked-up door opening (not original), all under a wide roll moulding. In the east facade four of the six wooden windows were later bricked up.
In the INTERIOR the tower with iron access door and iron ladder on the wall are noteworthy among other things.
Valuation
Former fire station with incorporated service dwelling of general cultural and architectural-historical importance
- as an example of a fire station from 1925
- because of the striking, functional design
- because of the careful detailing
- because of the distinctive and functional location at the edge of the centre on the Boterdiep
- because of the typological rarity
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Solwerderstraat 66Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Heiliggravenweg 2Woonhuisunder 1 mi
- Tuin, Heiliggravenweg bij 2Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Woonhuis, Solwerderstraat 62Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.