Rijksmonumentenregister · Netherlands
Industrie- en poldermolen, Etersheimer Braakweg 5
Oosthuizen, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie- en poldermolen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Etersheimer Braakweg 5, 1474 MV Oosthuizen (Edam-Volendam 27)
- Place
- Oosthuizen
- Municipality
- Edam-Volendam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.57737, 5.02592
- Monument number
- 509340
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Vicinity of Enckhuysen, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Incomplete POLDERMOLEN met molenerf van de polder Etersheimerbraak. De Etersheimerbraak was een binnen de Westfriese Omringdijk gelegen meertje dat door een dijkdoorbraak ooit moet zijn ontstaan. Rond 1632 is de plas drooggelegd en sindsdien werd de zo ontstane polder door een windmolen op peil gehouden. De molen verzorgt de onderbemaling van de Etersheimbraakpolder die gelegen is binnen de polder Zeevang (een polder binnen een polder), terwijl een nabijgelegen gemaal zorgt voor de onderbemaling van een nog dieper gelegen deel in de polder Etersheimerbraak, namelijk de Kleiput, in dit geval een onderbemaling van een onderbemaling. Het gemaal van de polder De Zeevang te Warder slaat het water van de beide eerstgenoemde polders uit. Vanaf de dijkshelling naar het buitendijks gelegen poldertje De Oosterkoog zijn drie verschillende waterpeilen waarneembaar: het polderpeil van de Zeevang, het polderpeil van de Etersheimerbraak en het polderpeil van de Kleiput die het een na laagste punt van Nederland vormt.
Omschrijving
Incomplete poldermolen van het type binnenkruier die was voorzien van een vijzel als wateropvoerwerktuig. De vijzelmolen heeft een grenenhouten romp die staat op gemetselde penanten met daartussen veldmuren. De romp is aan de onderzijde voorzien van gepotdekselde delen en daarboven bedekt met riet. De molenwerf en gemetselde watergangen zijn nog aanwezig.
Waardering
De incomplete molen is van algemeen belang wegens cultuur- en architectuurhistorische, waterstaatkundige waarde als voorbeeld van een in hoofdvorm nog goed herkenbaar voorbeeld van een vijzelmolen van het niet zoveel voorkomende type binnenkruier, gelegen op een eeuwenoude molenplaats ten behoeve van de onderbemaling van de polder Etersheimerbraak. De molen in de Etersheimerbraak heeft een belangrijke situationele waarde vanwege de karakteristieke solitaire ligging in de onbebouwde polder Etersheimerbraak.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Incomplete POLDER MILL with mill grounds of the polder Etersheimerbraak. The Etersheimerbraak was a small lake situated within the Westfriese Omringdijk that must have originated from a dike breach. Around 1632 the lake was drained and since then the resulting polder has been maintained at level by a windmill. The mill provides the under-drainage of the Etersheimbraak polder which is situated within the polder Zeevang (a polder within a polder), while a nearby pumping station provides the under-drainage of a still deeper section in the polder Etersheimerbraak, namely the Kleiput, in this case a drainage of a drainage. The pumping station of the polder De Zeevang at Warder discharges the water of the two aforementioned polders. From the dike slope to the polder De Oosterkoog situated outside the dike three different water levels are observable: the water level of the Zeevang, the water level of the Etersheimerbraak and the water level of the Kleiput which forms the second lowest point of the Netherlands.
Description
Incomplete polder mill of the internal-turning type which was equipped with a screw pump as water-lifting apparatus. The screw mill has a pine wooden body standing on masonry piers with field walls between them. The body is provided at the bottom with tarred sections and above covered with reed. The mill grounds and masonry water channels are still present.
Valuation
The incomplete mill is of general importance for its cultural-historical and architectural, water management value as an example of an incomplete mill that is still easily recognisable in its principal form as a screw pump mill of the not very common internal-turning type, situated on an ancient mill site for the under-drainage of the polder Etersheimerbraak. The mill in the Etersheimerbraak has important situational value because of its characteristic solitary location in the undeveloped polder Etersheimerbraak.
Nearby in the register
- Grensafbakening, IJsselmeerdijk bij 4Grensafbakeningunder 1 mi
- Kerk, Warder 122Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Waterkering en -doorlaat, Schardam bij 21Waterkering en -doorlaat1 mi
- Woonhuis, Schardam 21Woonhuis1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.