Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Menamerdyk 3
Slappeterp, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1926 - 1927
- Address
- Menamerdyk 3, 9037 JV Slappeterp (Waadhoeke 21)
- Place
- Slappeterp
- Municipality
- Waadhoeke
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.21354, 5.61994
- Monument number
- 508684
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1908 map "5 Harlingen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De KERK met TOREN te Slappeterp is in 1926-1927 gebouwd in opdracht van de Kerkvoogden van de Nederlandse Hervormde Gemeente Schingen-Slappeterp. De rode zandstenen gedenksteen in de toren, boven de deur, vermeldt: "Deze kerk is gebouwd ten jare 1926, Kerkvoogden waren M. de Vries, Admin., E. Hiemstra Jzn. en J. Sipma .... De eerste steen gelegd door Trijntje E. Hiemstra en Klaaske J. Sipma". Het gebouw staat op de terp, op de plaats van de oude kerk. De naar het oosten georinteerde kerk wordt omringd door een verhoogd KERKHOF waarop eenvoudig grafmonumenten staan, die overigens van lokaal belang zijn. Een grindpad loopt vanaf een IJZEREN HEKrestant aan de westzijde in een lus om de kerk en kerkhof heen. Kerk, kerkhof en terp vormen een ruimtelijke eenheid. De kerk is gebouwd in traditionele, streek-eigen bouwtrant, volgens het ontwerp van architect H.H. Kramer te Leeuwarden. Aannemer was L. Breuker uit Menaldum.
Omschrijving
De éénbeukige kerk heeft een pseudotransept in het midden en een vierkante toren aan de oostzijde, die centraal tegen de voorgevel is geplaatst. Het uit lichtbruine, bezande bakstenen opgetrokken gebouw wordt gedekt door een samengesteld zadeldak van zwart geglazuurde Hollandse pannen; de toren door een zadeldak van zwart geglazuurde Hollandse pannen tussen topgevels, die door pirons worden bekroond. Alle torengevels worden door een groot spaarveld versierd, dat aan de bovenzijde door een tandlijst wordt afgesloten. Aan de oostzijde een houten deur met daarboven een gemetselde vierkantige lijst waarin de gevelsteen is geplaatst. Hierboven een verticaal venster met glas-in-lood en, onder de twee galmgaten, het uurwerk waarvan de wijzerplaten uit keramische tableaux bestaan. In de gevel aan de west-zijde zit het contemporaine (1927) mechanische keramische uurwerk met daar-boven twee galmgaten en in de gevels aan de noord- en zuidzijden drie ver-ticale vensters met glas-in-lood, het uurwerk en de twee galmgaten. Alle galmgaten zijn van zes galmborden voorzien. Boven het uurwerk bevindt zich de klok. In de (oostelijke) voorgevel van de kerk, zijn aan weerszijden van de toren twee verticale vensters met glas-in-lood aangebracht.
De achtergevel (westelijke gevel) wordt versierd door een licht uitspringende arm met blinde topgevel en een uitgemetseld rookkanaal. De zijgevels zijn -op de ingangspartij (een dubbele houten ingangsdeur) aan de oostzijde van de zuidelijke gevel na- gelijk opgebouwd. In het midden de arm van het pseudotransept, die door een topgevel wordt bekroond. Hier zitten drie smalle verticale vensters met glas-in-lood. Aan weerszijden van het pseudotransept twee vensters met glas-in-lood. Het gekleurde glas-in-lood bestaat overal uit geometrische motieven.
Het INTERIEUR is origineel, zowel qua indeling als qua inrichting en meu-bilair. Vanaf de zuidelijke ingang is een klein portaal te betreden, waar zwarte en witte tegels liggen. Dit geeft toegang tot een tweede portaal, vanwaar de toren te betreden is. Tegen de muren een lambrisering van geglazuurde okerkleurige bakstenen, die ook voor de overige lambrisering van het kerkinterieur zijn gebruikt. Boven de ingang bevindt zich een orgelgang met houten leuning met panelen-decoratie. Het éénklaviers orgel is in 1927 gemaakt door de firma Bakker en Timmenga. De ribben van het gewelf worden aan de onderzijde opgevangen door de gebeeldhouwde symbolen van de vier evangelisten, die waarschijnlijk het werk zijn van W.C. Brouwer. Origineel zijn o.m. het houten podium, de stoelen, de houten banken en de tekstborden.
Waardering
De Nederlands Hervormde Kerk met kerkhof en hekwerk te Slappeterp is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- voor de geschiedenis van de architectuur;
- als uitzonderlijk voorbeeld binnen van het oeuvre van de architect door de toepassing van een traditionele, streekeigen bouwtrant;
- vanwege de esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek;
- vanwege de architectonische gaafheid van exterieur;
- vanwege de architectonische gaafheid van het interieur;
- vanwege de situering op de terp, verbonden met de functie binnen de structuur van het dorp;
- vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met de bodemgesteldheid en de structuur van het dorp;
- voor het aanzien van het dorp;
- in relatie tot de structurele en visuele gaafheid van de dorpse en land-schappelijke omgeving.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The CHURCH with TOWER at Slappeterp was built in 1926-1927 on the instruction of the Church Wardens of the Dutch Reformed Church Schingen-Slappeterp. The red sandstone memorial stone in the tower, above the door, states: "This church was built in the year 1926, Church Wardens were M. de Vries, Admin., E. Hiemstra Jzn. and J. Sipma .... The foundation stone laid by Trijntje E. Hiemstra and Klaaske J. Sipma". The building stands on the terp, on the site of the old church. The church, oriented towards the east, is surrounded by an elevated CHURCHYARD on which simple funerary monuments stand, which are otherwise of local significance. A gravel path runs from an IRON FENCE remnant on the west side in a loop around the church and churchyard. Church, churchyard and terp form a spatial unity. The church was built in traditional, regionally characteristic building style, according to the design of architect H.H. Kramer of Leeuwarden. The contractor was L. Breuker from Menaldum.
Description
The single-aisle church has a pseudo-transept in the middle and a square tower on the east side, which is positioned centrally against the front facade. The building, constructed of light brown, sanded bricks, is covered by a composite gabled roof of black glazed Dutch tiles; the tower by a gabled roof of black glazed Dutch tiles between stepped gables, which are topped by pirons. All tower facades are decorated by a large spandrel field, which is finished at the top by a dentil moulding. On the east side a wooden door with above it a mortared square frame in which the facade stone is placed. Above this a vertical window with stained glass and, below the two louver openings, the clock mechanism whose dial plates consist of ceramic tableaux. In the west-side facade is the contemporary (1927) mechanical ceramic clock mechanism with above it two louver openings and in the facades on the north and south sides three vertical windows with stained glass, the clock mechanism and the two louver openings. All louver openings are provided with six louver boards. Above the clock mechanism is the bell. In the (eastern) front facade of the church, on either side of the tower two vertical windows with stained glass are installed.
The rear facade (western facade) is decorated by a slightly projecting arm with blind stepped gable and an embattled chimney flue. The side facades are -apart from the entrance section (a double wooden entrance door) on the east side of the south facade- built similarly. In the middle the arm of the pseudo-transept, which is topped by a stepped gable. Here are three narrow vertical windows with stained glass. On either side of the pseudo-transept two windows with stained glass. The coloured stained glass throughout consists of geometric motifs.
The INTERIOR is original, both in terms of layout and in terms of fittings and furniture. From the southern entrance a small porch can be entered, where black and white tiles are laid. This gives access to a second porch, from which the tower can be entered. Against the walls wainscoting of glazed ochre-coloured bricks, which have also been used for the remaining wainscoting of the church interior. Above the entrance is an organ gallery with wooden railing with panel decoration. The single-manual organ was made in 1927 by the firm Bakker and Timmenga. The ribs of the vault are supported at the underside by the sculpted symbols of the four evangelists, which are probably the work of W.C. Brouwer. Original are, among others, the wooden platform, the chairs, the wooden benches and the text boards.
Valuation
The Dutch Reformed Church with churchyard and railing at Slappeterp is of general cultural-historical and architectural-historical significance:
- for the history of architecture;
- as an exceptional example within the oeuvre of the architect through the application of a traditional, regionally characteristic building style;
- because of the aesthetic quality of the design;
- because of the distinctive use of materials and ornamentation;
- because of the architectural integrity of the exterior;
- because of the architectural integrity of the interior;
- because of its location on the terp, connected with the function within the structure of the village;
- because of the historical-spatial relationship with the soil conditions and the structure of the village;
- for the appearance of the village;
- in relation to the structural and visual integrity of the village and landscape surroundings.
Nearby in the register
- Archeologie, SlappeterpArcheologieunder 1 mi
- Archeologie, Kleasterdijk Slappeterp (Waadhoeke 21)Archeologieunder 1 mi
- Archeologie, Slappeterpsterdijk Slappeterp (Waadhoeke 21)Archeologieunder 1 mi
- Archeologie, te "" (Waadhoeke 21)Archeologieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.