Rijksmonumentenregister · Netherlands
Praktijkwoning, Steenwijkerweg 13
Wolvega, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Werk-woonhuis
- Function
- Praktijkwoning
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930 - 1933
- Address
- Steenwijkerweg 13, 8471 KW Wolvega (Weststellingwerf 21)
- Place
- Wolvega
- Municipality
- Weststellingwerf
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.87521, 6.00386
- Monument number
- 508662
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "16 Steenwijk" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het LANDHUIS aan de Steenwijkerweg 13 te Wolvega is in 1930 ontworpen en, volgens mondelinge overlevering, in 1933 gebouwd. Het huis, dat sinds de bouw fungeert als dokterswoning met praktijk, ligt aan een brede uitvalsweg (de voormalige Rijksstraatweg), sterk teruggerooid en gescheiden van de hoofdweg door een diepe en brede voortuin met oprijstrook. Ook aan de achterzijde van het landhuis ligt een diepe tuin, die tegenwoordig veel kleiner is dan oorspronkelijk het geval was. De aanleg van voor- en achtertuin is niet meer oorspronkelijk. Aan de voorzijde scheidt het oorspronkelijke lage bakstenen muurtje met pilaartjes de grote voortuin van de stoep en de straat. Aan de zijkanten en de achterkant bestaat de tuin-afscheiding uit struiken en bomen.
Het landhuis is gebouwd in een stijl die kenmerkend is voor de jaren '30, met invloeden van de Amsterdamse School en naar ontwerp van architectG.B. Bergsma, in opdracht van de familie Baarda.
Onder de bescherming van rijkswege vallen zowel het exterieur als het in-terieur van het landhuis.
Omschrijving
De plattegrond van het landhuis is in hoofdvorm rechthoekig en naar het oosten georiënteerd. Aan de rechthoekige hoofdvorm zijn de uitbouwen van de erker, de serre, de aanbouw achter en de garage toegevoegd. Het landhuis is, exclusief de zeer ruime zolderverdieping, twee bouwlagen hoog.
Het samengestelde gebroken schilddak met schoorsteen op de nok is gedekt met riet. Het pand is in rode gesinterde bakstenen met diepliggende grijze voegen opgemetseld.
De voorgevel wordt door de ingangspartij in drieën gedeeld. Het rechte geveldeel is twee bouwlagen hoog, het linker, naar voren springende geveldeel één.
Links en rechts van de ingangspartij bevinden zich twee driedelige vensters: in het midden een enkelruitsenster met twee tweeruits bovenlichten en aan weerszijden twee zesruitsvensters met tweeruits bovenlichten. Drie treden leiden naar de brede halfronde houten voordeur, die geflankeerd wordt door twee muurtjes; achter de muurtjes bloembakken. Aan weerszijden van de voordeur, boven de bloembakken, bevinden zich twee kleine raampjes met glas-in-lood. Boven de voordeur een verticaal driedelig rechthoekig venster met glas-in-lood. Tussen de gemetselde halfronde driebandige boog boven de voordeur en het venster bevindt zich het oorspronkelijke metalen buitenlicht met ronde bol. Deze middenpartij bevindt zich onder een stuk uitstekend schilddak. Rechts hiervan is boven het rechte venster een vijfdelige, licht naar binnen springende vensterpartij met zesruitsvensters geplaatst. Dit horizontale venster steunt op een houten lijst op klossen en maakt een hoek met de driedelige vensterpartij met zesruitsvensters van de zuidelijke zijgevel.
De zuidelijke zijgevel wordt door een uitstekende middenpartij in drieën gedeeld. In het linker geveldeel bevindt zich, schuin onder het bovengenoemde driedelige hoekvenster een tweedelige houten achtruits tuindeur met stoep van drie treden. Aan weerszijden staan twee bloembakken achter bak-stenen muurtjes. Het torenachtig middengedeelte is van een golfend rieten dak voorzien dat uit de grote dakhelling naar voren steekt. In dit torenachtige middengedeelte bevindt zich een nog verder naar voren stekende erker. Hier bevinden zich in de eerste bouwlaag vijf vensters en boven een bakstenen balkon met tuindeur met aan weerszijden zesruitsvensters. De leuning van het balkon is op de wijze van een daklijst op klossen aangebracht. In de dakhelling is een halfronde met riet bedekte dakkapel geplaatst. In het rechte geveldeel bevindt zich helemaal rechts een dubbel houten zesruits venster.
De achtergevel bestaat uit een linker geveldeel en een torenachtig middendeel. In het linker deel bevindt zich een zesdelig zesruitsvenster. Oor-spronkelijk zat hier een tuindeur. In het middendeel bevinden zich een houten zesruitsvenster en een houten driedelig venster met een enkelruits- en twee zesruitsvensters. In de tweede bouwlaag zit een driedelig houten zesruitsvenster. Hierboven nog, op de hoogte van de zolderverdieping, be-vindt zich een rechthoekig achtruitsvenster. Ook deze partij wordt door riet gedekt. De aanbouw waar zich de voormalige bijkeuken en keuken bevonden, steekt uit de achtergevel, in de verlenging van de achterkant van de garage. Deze originele aanbouw wordt aan de zuidzijde door zwart geglazuurde Hollandse pannen gedekt. Hier bevinden zich net onder het dak vier dubbele rechthoekige vensters. In de westelijke gevel zit een houten deur met stoep van drie treden, een tweeruitsvenster en een driedelig tweeruitsvenster, alle van hout. Op de nok bevindt zich een schoorsteen. In de noordelijke gevel van de aanbouw bevindt zich een vierdelig tweeruits kelderraam. Hierboven een vierdelig venster met tweeruitsramen. In de met riet gedekte dakhelling is een halfronde dakkapel geplaatst. In de oostelijke gevel van de aanbouw zit een grote houten inrijdeur. De noordelijke zijgevel is links van de zijdeur niet meer oorspronkelijk qua vensterindeling. De grote houten halfronde zijdeur met drie treden wordt door het uitstekende en hier licht gebogen rieten dak gedekt. Rechts van de deur bevinden zich twee houten driedelige zesruitsvensters met tus-sen beide een tweedelig zesruitsvenster. In de dakhelling boven deze gevel bevindt zich een grote, langwerpige, rietgedekte dakkapel met tien zesruitsvensters. Hierboven, in de zolderverdieping, een halfronde dakkapel onder riet.
Alle kozijnen zijn oorspronkelijk en van hout. Alle vensters zijn van een enkele rollaag voorzien.
Het INTERIEUR van het landhuis is voor het grootste deel oorspronkelijk. Alleen het deel dat nu de praktijkruimte is, is deels veranderd en qua ligging de keuken, die van de aanbouw aan de achterkant naar de voormalige eetkamer is verplaatst.
Uitzonderlijk is de hal. Deze is voorzien van eikehouten decoratieve ele-menten en een monumentale schouw. O.m. de plafonds met houten balken, de houten deuren met brede architraven, de hoge houten lambrizering, de trap in het midden van de hal met gedraaide houten kolommetjes, zijn oorspronkelijk. De grote schouw bevindt zich tegenover de trap: de pyramidale houten kap reikt tot aan het plafond en steunt op een brede houten schouwbalk, die weer op grote houten klossen rust. De eikenhouten klossen zijn van rijk snijwerk voorzien. De haardplaat is breed en deels betegeld. De schouwwand is bekleed met oude witte tegeltjes met lichtblauwe figuratieve composities. Hiertegen leunt een grote gietijzeren plaat waarop in laag reliëf een vrouw (met hoed en stok) en een leeuw (met zwaard en pijlen) zijn afgebeeld. Op de plaat ook de inscriptie PRO PATRIA.
In de woonkamer zijn de - naar het ontwerp - ingebouwde houten bank en de houten inbouw bij de erker nog aanwezig.
De centrale trap leidt naar een bordes. Vanaf hier beginnen links en rechts twee trapjes naar de vide-achtige overloop, waarop zes kamerdeuren uitkomen. Ook de slaapkamers zijn qua indeling oorspronkelijk. De zolder is geheel in oorspronkelijke staat.
Waardering
Het landhuis aan de Steenwijkerweg 13 is van algemeen cultuur- en architectuurhistorisch belang:
- vanwege de uitdrukking van een culturele en sociaaleconomische ontwikkeling;
- vanwege het belang voor de geschiedenis van de architectuur;
- vanwege het bijzondere belang voor het oeuvre van de architect;
- vanwege het bijzondere belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteit van het ontwerp;
- vanwege het bijzondere belang vanwege het bijzondere materiaalgebruik en de ornamentiek in/van zowel het exterieur als het interieur;
- vanwege de grote betekenis vanwege de situering, verbonden met de ontwik- keling/uitbreiding van het dorp;
- vanwege de bijzondere betekenis voor het aanzien van de streek;
- vanwege de zeer bijzondere gaafheid van exterieur en interieur;
- vanwege de architectonische kwaliteit van de samenstellende onderdelen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The COUNTRY HOUSE at Steenwijkerweg 13 in Wolvega was designed in 1930 and, according to oral tradition, built in 1933. The house, which has served as a doctor's residence with practice since its construction, stands on a broad exit road (the former Rijksstraatweg), set well back and separated from the main road by a deep and wide front garden with a drive. At the rear of the country house there is also a deep garden, which today is considerably smaller than it originally was. The layout of front and rear gardens is no longer original. At the front, the original low brick wall with pilasters separates the large front garden from the pavement and the street. On the sides and rear, the garden boundaries consist of shrubs and trees.
The country house was built in a style characteristic of the 1930s, with influences from the Amsterdam School and designed by architect G.B. Bergsma, commissioned by the Baarda family.
Both the exterior and interior of the country house are protected at national level.
Description
The ground plan of the country house is basically rectangular and oriented towards the east. To the rectangular main form are added the projections of the bay, the conservatory, the rear extension and the garage. The country house is, excluding the very spacious attic storey, two storeys high.
The composite broken hipped roof with chimney on the ridge is covered with thatch. The building is constructed of red sintered bricks with recessed grey mortar joints.
The front facade is divided into three parts by the entrance section. The straight facade part is two storeys high, the left, projecting facade part is one storey.
To the left and right of the entrance section are two three-part windows: in the middle a single-pane window with two two-pane fanlights and on either side two six-pane windows with two-pane fanlights. Three steps lead to the broad semicircular wooden front door, flanked by two small walls; behind the walls flower boxes. On either side of the front door, above the flower boxes, are two small glass-in-lead windows. Above the front door a vertical three-part rectangular window with glass-in-lead. Between the constructed semicircular three-band arch above the front door and the window is the original metal exterior light with round globe. This central section is beneath a projecting section of hipped roof. To the right of this, above the right window, is a five-part window section, slightly recessed inward, with six-pane windows. This horizontal window rests on a wooden list on brackets and meets the three-part window section with six-pane windows of the south side facade.
The south side facade is divided into three parts by a projecting central section. In the left facade part is, diagonally below the aforementioned three-part corner window, a two-part wooden eight-pane French door with a stoep of three steps. On either side stand two flower boxes behind brick walls. The tower-like central section is covered with a wavy thatched roof that projects forward from the large roof slope. Within this tower-like central section is a bay that projects further forward. Here are five windows on the first storey and above a brick balcony with French door flanked by six-pane windows on either side. The balcony railing is applied in the manner of a roof cornice on brackets. In the roof slope is a semicircular thatched roof dormer. In the right facade part is, at the far right, a double wooden six-pane window.
The rear facade consists of a left facade part and a tower-like central section. In the left part is a six-part six-pane window. Originally there was a French door here. In the central section are a wooden six-pane window and a wooden three-part window with a single-pane and two six-pane windows. On the second storey is a three-part wooden six-pane window. Above this, at the level of the attic storey, is a rectangular eight-pane window. This section is also covered with thatch. The extension where the former pantry and kitchen were located projects from the rear facade, in line with the rear of the garage. This original extension is covered on the south side by black-glazed Dutch tiles. Just below the roof are four double rectangular windows. In the western facade is a wooden door with a stoep of three steps, a two-pane window and a three-part two-pane window, all of wood. On the ridge is a chimney. In the northern facade of the extension is a four-part two-pane basement window. Above it a four-part window with two-pane windows. In the thatch-covered roof slope is a semicircular roof dormer. In the eastern facade of the extension is a large wooden carriage door. The north side facade to the left of the side door no longer has its original window arrangement. The large wooden semicircular side door with three steps is covered by the projecting roof, which here is slightly curved and thatched. To the right of the door are two wooden three-part six-pane windows with a two-part six-pane window between them. In the roof slope above this facade is a large, elongated, thatch-covered roof dormer with ten six-pane windows. Above this, in the attic storey, a semicircular roof dormer under thatch.
All frames are original and of wood. All windows are fitted with a single roller blind.
The INTERIOR of the country house is largely original. Only the part that is now the practice room has been partially altered, and as for location the kitchen, which was moved from the extension at the rear to the former dining room.
Exceptional is the hall. It is furnished with oak decorative elements and a monumental fireplace. Among other things, the ceilings with wooden beams, the wooden doors with broad architraves, the high wooden wall panelling, the staircase in the centre of the hall with turned wooden columns, are original. The large fireplace is opposite the staircase: the pyramidal wooden hood reaches to the ceiling and rests on a broad wooden mantelshelf, which in turn rests on large wooden brackets. The oak brackets are furnished with rich carved work. The hearth is broad and partly tiled. The fireplace wall is clad with old white tiles with light blue figurative compositions. Against this leans a large cast iron plate on which a woman (with hat and stick) and a lion (with sword and arrows) are depicted in low relief. On the plate also the inscription PRO PATRIA.
In the living room, the - according to the design - built-in wooden bench and the wooden fitting at the bay are still present.
The central staircase leads to a landing. From here begin left and right two small staircases to the gallery-like upper landing, on which six bedroom doors open. The bedrooms are also original in their layout. The attic is entirely in its original state.
Valuation
The country house at Steenwijkerweg 13 is of general cultural and architectural-historical importance:
- because of the expression of a cultural and socio-economic development;
- because of its importance for the history of architecture;
- because of its special importance for the oeuvre of the architect;
- because of its special importance due to the high aesthetic quality of the design;
- because of its special importance due to the special material use and ornamentation in/of both the exterior and interior;
- because of the great significance of its location, connected with the development/expansion of the village;
- because of its special significance for the appearance of the region;
- because of the very exceptional integrity of exterior and interior;
- because of the architectural quality of the constituent components.
Nearby in the register
- Bestuursgebouw en onderdl, Heerenveenseweg 1Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Huis LindenoordKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Woonhuis, Raadhuisstraat 26Woonhuisunder 1 mi
- Kerk, Kerkstraat 7Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.