Rijksmonumentenregister · Netherlands
Rietvlechtschool
Noordwolde, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Mandehof 7, 8391 BG Noordwolde (Weststellingwerf 21)
- Place
- Noordwolde
- Municipality
- Weststellingwerf
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.89148, 6.14296
- Monument number
- 508657
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 8 Heerenveen, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
De SCHOOL, voorheen Rijks Rietvlechtschool thans MAVO, is gebouwd in 1911 naar ontwerp van de rijksbouwmeester van Onderwijs J.A. Vrijman in Overgangsarchitectuur. De school ontstond op initiatief van twee dominees, die zich het lot hadden aangetrokken van de bevolking in en rond Noordwolde. Het vlechten van manden en korven van wilgetenen, rotan en riet had zich rond 1900 tot een huisnijverheid ontwikkeld en was één van de weinige bronnen van inkomsten. In de wintermaanden werden stoelen, korven en manden gevlochten, die in het voorjaar door de makers zelf in binnen- en buitenland werden verkocht. Om de kwaliteit van de produkten te verhogen werd met behulp van rijksgelden de Rietvlechtschool gebouwd, voor zowel het ambachtelijk als het algemeen vormend onderwijs, welke binnen het gebouw functioneel van elkaar zijn gescheiden. De school is na de Tweede Wereldoorlog uitgebreid met een nieuwe vleugel, die door een tussenlid met het oorspronkelijke gebouw is verbonden. Die uitbreiding valt buiten de bescherming van rijkswege, evenals de fietsenstallingen rondom het gebouw. De uitbreidingen en verbouwingen aan de voormalige vlechtlokalen, waarvan de oorspronkelijke hoofdvormen goed herkenbaar zijn, vallen eveneens buiten de bescherming van rijkswege.
Omschrijving
Het schoolgebouw heeft een E-vormige plattegrond: het hoofdvolume bestaat uit twee bouwlagen en de aanbouwen globaal uit één bouwlaag. Het opgaande muurwerk bestaat uit rode strengpersbakstenen. Het samengestelde dak is belegd met leien en aan de achterzijde met bitumeuze imitatieleien. De noordgevel heeft een symmetrische indeling met een entree in het midden, drie raamtraveeën aan de linker- en rechterzijde en op de hoeken risalerende dwarspanden. De twee bouwlagen zijn gescheiden door een hardstenen cordonlijst onder de raamdorpels. De tweelichtsvensters van de eerste bouwlaag hebben een getoogde, steense streklaag. De kruisvensters van de tweede bouwlaag zijn recht afgesloten met een latei en zijn alternerend opgetrokken tot een Vlaamse gevel, of eindigen dicht onder de dakvoet. Op de muurdammen tussen de ramen zijn gesmede ankers aangebracht. De bovenlichten van alle venster hebben nog de oorspronkelijke roedeverdeling. In de stoep voor de toegang is een kelderkoekkoek. De toegang, met porte brisee, heeft boven- en zijlichten en de maatvoering komt overeen met de brede drielichtvensters in de dwarspanden op de hoek. De geveltoppen van de dwarspanden op de hoek en van de Vlaamse gevels zijn met kraalhout beschoten. Op het dakschild tussen de Vlaamse gevels zijn dakkapellen met drieruitsramen onder geringe dakhelling. Op de snijpunten van nok en kepers staan zinken bekroningen.
De achtergevel van het hoofdvolume is slechts gedeeltelijk zichtbaar door de aangebouwde vlechtlokalen. De relatief smalle vensters in beide bouwlagen van het hoofdvolume zijn getoogd. In het dakschild kapellen met drie-ruitsramen onder geringe dakhelling. De westgevel heeft in de eerste bouwlaag twee oorspronkelijke getoogde tweelichtsvenster en boven de cordonlijst twee rechtgesloten tweelichtsvensters onder een latei. De gevel is gewijzigd ten behoeve van een zijingang en een traphal. Rechts naast de ingang is een getoogd T-venster en een hoger opgetrokken dwarsbeuk met tweelichtvenster met beschoten geveltoppen onder wolfeind. Op de nokhoeken staan eenvoudige zinken makelaars. De drie vlechtlokalen staan haaks op het hoofdvolume; ze zijn rechthoekig en twee ervan hebben tegen de zuidelijke gevelbeëindiging, met beschoten geveltop onder wolfseind, nog een lagere uitbouw waarin oorspronkelijk een buitendeur zat. De acht raamtraveeën-diepe vleugels hebben T-vensters onder een latei. De meest oostelijke en westelijke vlechtlokalen zijn via een tussenlid met het hoofdgebouw verbonden; die in het midden is verbonden met een uitbouw van het hoofdgebouw.
Het INTERIEUR van de school is gemoderniseerd, waarbij de oorspronkelijke decoraties en interieuronderdelen geheel of gedeeltelijk zijn weggewerkt. Tot de waardevolle interieuronderdelen en elementen behoren onder meer de constructieve onderdelen als consoles en balken, de schoorsteenmantel, de lambrizering en de kastenwand in de personeelsvertrekken. In de gangen zijn de granitovloeren nog aanwezig. De centrale trap is van hardsteen. De lokalen op de bovenverdieping hebben tongewelven met trekstangen en korbelen. Elk vlechtlokaal heeft een entresol voor de opslag van de vlechtmaterialen en -produkten.
Waardering
De rietvlechtschool uit 1911 is van algemeen cultuurhistorisch belang:
- vanwege de hoge mate van belang als bijzondere uitdrukking van een lokale sociaal-economische en cultuurhistorische ontwikkeling, nl. die van het technisch onderwijs in het algemeen en van het lokale artistieke rietvlechtambacht in het bijzonder,
- vanwege de redelijke mate van belang wegens de esthetische kwaliteit van het ontwerp en de detaillering van het interieur voor zover zichtbaar,
- vanwege de redelijke mate van belang voor de ontwikkeling en het aanzien van de plaats Noordwolde,
- vanwege de redelijke mate van belang wegens de herkenbaarheid van het exterieur en de redelijke mate van gaafheid van het interieur,
- vanwege de redelijke mate van functionele zeldzaamheid van de structuur van het gebouw met aangebouwde rietvlechtlokalen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The SCHOOL, formerly the State Reed-weaving School now MAVO, was built in 1911 according to designs by the state architect for Education J.A. Vrijman in Transitional architecture. The school was established on the initiative of two ministers, who had taken an interest in the fate of the population in and around Noordwolde. The weaving of baskets and hampers from willow shoots, rattan and reed had developed around 1900 into a domestic industry and was one of the few sources of income. In the winter months, chairs, baskets and hampers were woven, which in the spring were sold by the makers themselves at home and abroad. In order to improve the quality of the products, the Reed-weaving School was built with the help of government funds, for both craft and general education, which are functionally separated within the building. After the Second World War the school was extended with a new wing, which is connected to the original building by a connecting element. This extension falls outside the protection of state heritage, as do the bicycle sheds around the building. The extensions and alterations to the former weaving rooms, of which the original principal forms remain clearly recognisable, also fall outside the protection of state heritage.
Description
The school building has an E-shaped floor plan: the main volume consists of two storeys and the outbuildings broadly consist of one storey. The vertical brickwork consists of red extruded bricks. The composite roof is covered with slates and on the rear with bituminous imitation slates. The north facade has a symmetrical arrangement with an entrance in the middle, three window bays on the left and right sides and on the corners projecting transverse gables. The two storeys are separated by a ashlar cornice under the window sills. The two-light windows of the first storey have an arched stone springer course. The cross windows of the second storey are straight-topped with a lintel and are alternately built up to a Flemish gable, or end just below the roof edge. Wrought wall anchors have been placed on the piers between the windows. The fanlights of all windows still have the original glazing bars. In the step before the entrance is a cellar window. The entrance, with porte brisée, has fanlights and sidelights and the proportions correspond to the broad three-light windows in the transverse gables at the corner. The gable tops of the transverse gables at the corner and of the Flemish gables are boarded with bead moulding. On the roof slope between the Flemish gables are roof dormers with three-light windows under slight roof pitch. At the intersections of the ridge and rafters stand zinc finials.
The rear facade of the main volume is only partially visible due to the adjoining weaving rooms. The relatively narrow windows in both storeys of the main volume are arched. In the roof slope dormers with three-light windows under slight roof pitch. The west facade has in the first storey two original arched two-light windows and above the cornice two straight-topped two-light windows under a lintel. The facade was altered to accommodate a side entrance and a stair hall. To the right of the entrance is an arched T-window and a higher projecting transverse aisle with two-light window with boarded gable tops under half-hip. Simple zinc rainwater heads stand on the ridge corners. The three weaving rooms stand at right angles to the main volume; they are rectangular and two of them have against the southern gable termination, with boarded gable top under half-hip, a lower outbuilding in which originally an external door was located. The eight window-bay-deep wings have T-windows under a lintel. The most eastern and western weaving rooms are connected to the main building via a connecting element; the one in the middle is connected with an outbuilding of the main building.
The INTERIOR of the school has been modernised, whereby the original decorations and interior components have been partially or wholly removed. Among the valuable interior components and elements are constructive elements such as corbels and beams, the chimney mantel, the panelling and the fitted wall in the staff rooms. The granite floors are still present in the corridors. The central staircase is of ashlar. The rooms on the upper storey have barrel vaults with tie-rods and corbels. Each weaving room has an entresol for the storage of weaving materials and products.
Valuation
The reed-weaving school from 1911 is of general cultural-historical importance:
- because of the high degree of importance as a particular expression of a local socio-economic and cultural-historical development, namely that of technical education in general and of the local artistic reed-weaving craft in particular,
- because of the reasonable degree of importance due to the aesthetic quality of the design and the detailing of the interior as far as visible,
- because of the reasonable degree of importance for the development and appearance of the place Noordwolde,
- because of the reasonable degree of importance due to the recognisability of the exterior and the reasonable degree of integrity of the interior,
- because of the reasonable degree of functional rarity of the structure of the building with adjoining reed-weaving rooms.
Nearby in the register
- Molen, Industriestraat 29Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- Kerk, Hoofdstraat Oost 57Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Boerderij, M.A. van Naamen van Eemneslaan 2Boerderij2 mi
- Hoeve Prinses MarianneBoerderij2 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.