Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nieuwendammerkerk
Amsterdam, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1848 - 1849
- Address
- Brede Kerkepad 8, Locatie: Nieuwendam, 1023 BH Amsterdam
- Place
- Amsterdam
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.39177, 4.94067
- Monument number
- 508536
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1838 map "Amsterdam" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de oostelijke zijde van het Brede Kerkepad gelegen, in1848-1849, ter vervanging van een kleiner en ouder kerkgebouw,opgetrokken ZAALKERK, genaamd de Nieuwendammerkerk, metbijbehorend KERKHOF. De kerk werd gebouwd in opdracht van de Hervormde Gemeente Amsterdam. De eerste steen werd gelegd door de zoon van de predikant dr. D.G. van der Horst (waaraan de initialen op deze steen nog herinneren). De kerk is gebouwd ineen sobere eclectische stijl.
Omschrijving
Rechtgesloten eenvoudige zaalkerk, opgetrokken uit eencombinatie van gele IJsselstenen en rode baksteen op een hardstenen plint onder een met rode pannen gedekt zadeldak dat niet alleen op de zijmuren rust maar inwendig mede wordt opgevangen door in de zijmuren verwerkte schoren. Frontaal geplaatste vierkante toren met smallere bovenbouw en achtzijdige met leien gedekte naaldspits met sierlijk gesmede bekroning; in het midden de ingang met hoge, smalle en dubbele paneeldeuren. De brede drie bouwlagen tellende onderbouw van de toren is voorzien van hoeklisenen ter weerszijden van een rondboogvormig spaarveld en rondboogvormige vensters met ijzeren onderverdeling; bij de begane grond uitgevoerd als bovenlichten en bij de eerste verdieping gekoppeld in rondboogvormig spaarveld. De tweede verdieping bevat getoogde galmgaten met schuingeplaatste galmborden en voorts staafankers bij de hoeken. Beide torenvolumes zijn aan alle vier zijden afgesloten door een licht hellende,puntvormige en geprofileerde daklijst. In de smallere bovenbouw een rondboog met vier wijzerplaten. Voorts gemetselde cordonlijsten en hardstenen onderdorpels. De kerk is drie traveeën diep en de langszijden zijn voorzien van rondboogvormige vensters en cordonlijsten. Alle vensters voorzien van ijzeren onderverdeling. Links van de kerk gemetselde toegang naar het kerkhof metcontemporaine grafzerken. Kerkhof omringd door ijzeren hekwerkop gemetseld basement.
Tweede ingang in rechterzijgevel (Z).
De zaalkerk heeft inwendig een bijzonder houten kap verwant aan het Engelse 'Hammerbeam'-type, waarbij de spanten voorzien zijnvan steekbalken. De grafzerken zijn nog afkomstig uit de oudekerk. Achter in de kerk twee-klaviers mechanisch orgel, oorspronkelijk met aangehangen pedaal, in 1849 gemaakt door J. Hoffmeijer. Gerestaureerd in 1980 door de firma Kaat en Tijhuis uit Kampen. De eikehouten 17de-eeuwse preekstoel is versierd met Ionische colonetten. De figuren in het gesneden friessymboliseren de kardinale deugden Geloof, Hoop en Liefde en Waarheid en Gerechtigheid. In de cartouches van de panelen geschilderde bloemen en een zwaan met de letters SD, waarschijnlijk verwijzend naar Sunderdorp, de gemeente waarvan Nieuwendam eens deel uitmaakte. De toren bevat een klok met het randschrift: Laus Deo in Aeternam - Henricus Vestrinck Mefecit - Campis anno 1644 (Lof zij God in eeuwigheid, Henricus Vestrinck heeft mij gemaakt te Kampen in 1644).
In de kerk is een peilsteen waarop is aangegeven hoe hoog de maximale stand van het water was bij de overstroming van 1916.
Waardering
Midden 19de-eeuwse eclectische zaalkerk met fronttoren en interieuronderdelen en met bijbehorend kerkhof van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde. Bovendien van grote situationele waarde wegens de beeldbepalende situering aan een kerkepad, verbonden met de ruimtelijk-historische ontwikkeling van het dijkdorp Nieuwendam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Located on the eastern side of the Brede Kerkepad, erected in 1848-1849 in replacement of a smaller and older church building, a HALL CHURCH, named the Nieuwendammerkerk, with accompanying CHURCHYARD. The church was built on commission of the Reformed Church Community Amsterdam. The foundation stone was laid by the son of the minister dr. D.G. van der Horst (to which the initials on this stone still bear witness). The church is built in a sober eclectic style.
Description
Right-angled simple hall church, erected from a combination of yellow IJssel stone and red brick on a hardstone plinth under a gabled roof covered with red tiles that rests not only on the side walls but is also internally supported by struts built into the side walls. Square tower positioned frontally with narrower superstructure and octagonal needle spire covered with slate with elegant wrought-iron finial; in the middle the entrance with tall, narrow and double panel doors. The broad superstructure of the tower, counting three storeys, is provided with corner lisenes on either side of a round-arched spandrel and round-arched windows with iron glazing bars; executed on the ground floor as fanlights and on the first floor coupled in a round-arched spandrel. The second storey contains arched sound holes with slanting sound boards and furthermore rod anchors at the corners. Both tower volumes are enclosed on all four sides by a slightly sloping, pointed and moulded roofline. In the narrower superstructure a round arch with four clock faces. Further mortared cordon lines and hardstone sills. The church is three bays deep and the long sides are provided with round-arched windows and cordon lines. All windows provided with iron glazing bars. To the left of the church mortared access to the churchyard with contemporary gravestones. Churchyard surrounded by iron railings on a mortared basement.
Second entrance in right side gable (S).
The hall church has internally a particularly wooden roof truss structure related to the English 'Hammerbeam' type, with the rafters provided with tie beams. The gravestones still come from the old church. At the back of the church a two-manual mechanical organ, originally with attached pedal, made in 1849 by J. Hoffmeijer. Restored in 1980 by the firm Kaat en Tijhuis from Kampen. The oak seventeenth-century pulpit is decorated with Ionic columnettes. The figures in the carved frieze symbolize the cardinal virtues Faith, Hope and Charity and Truth and Justice. In the cartouches of the panels painted flowers and a swan with the letters SD, probably referring to Sunderdorp, the municipality of which Nieuwendam was once part. The tower contains a bell with the rim inscription: Laus Deo in Aeternam - Henricus Vestrinck Mefecit - Campis anno 1644 (Praise be to God in eternity, Henricus Vestrinck made me in Kampen in 1644).
In the church is a water-level mark indicating how high the maximum water level was at the flood of 1916.
Valuation
Mid-19th-century eclectic hall church with front tower and interior components and with accompanying churchyard of general importance due to architectural and cultural-historical value. Moreover of great situational importance due to the visually determining location on a church path, connected with the spatial-historical development of the dyke village Nieuwendam.
Nearby in the register
- Woonhuis, Brede Kerkepad 6Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Brede Kerkepad 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwendammerdijk 335Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Nieuwendammerdijk 333Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.