Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bollenschuur, Herenweg 19
Heemstede, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Bollenschuur
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1800 - 1849
- Address
- Herenweg 19, 2105 MB Heemstede (and others)
- Place
- Heemstede
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.33765, 4.60409
- Monument number
- 508452
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1764 map "Carte du Comté de Hollande" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Te midden van bollenvelden gelegen en onlangs (1993) buiten gebruik gestelde BOLLENSCHUUR. De schuur kwam in twee fasen tot stand, in 1909 na verbouwing en uitbreiding van een ouder koetshuis, in 1930 door een grootschalige uitbreiding tegen de westzijde hiervan. Het gedeelte uit 1909 ligt direct aan de Herenweg en betreft de verbouwing van een oud koetshuis door de architect D. van Letten uit Haarlem. Het gedeelte uit 1930 werd ontworpen als moderne, centraal verwarmde, bollenschuur door L. Tol, architect B.N.A. te Lisse.
Omschrijving
De bollenschuur staat op een rechthoekig grondplan met oost-westelijke hoofdrichting. Het gedeelte uit 1909 bestaat uit een parterre en een verdieping onder plat dak met mastiek. De muren bestaan uit witgepleisterd metselwerk waarin aan de wegzijde (O) groeven ter imitatie van natuursteen zijn aangebracht. Deze wegzijde heeft een breedte van zeven dicht opeen geplaatste vensterassen met zesruitsdraairamen op de verdieping en vier brede getoogde doorgangen op de parterre. De twee zuidelijke doorgangen hebben dubbele staldeuren, de twee noordelijke doorgangen zijn met vensters boven een borstwering dichtgezet. Het gedeelte uit 1909 heeft een diepte van vier ruim van elkaar geplaatste vensterassen waarvan de drie westelijke vensters van de verdieping zijn voorzien van dubbel scharnierende deuren die in deze periode wel meer bij de bouw van bollenschuren werden toegepast. Op de parterre heeft de noordzijde een overluifelde ingangspartij uit circa 1903 die wordt geflankeerd door meerruits vensters, waarvan de westelijke eveneens dateert uit de periode rond 1930.
Het gedeelte uit 1930 bestaat eigenlijk uit twee volumes: een direct op het gedeelte uit 1909 aansluitend overgangsvolume dat diende voor de aan- en afvoer van de bollen (hierna kortweg transportgedeelte genoemd). Dit transportgedeelte bestaat uit parterre en verdieping. Ten westen hiervan staat de eigenlijke bollenschuur die hoger en langer is dan het overgangsvolume (hierna kortweg bollenschuur genoemd). De bollenschuur bestaat uit parterre, eerste en tweede verdieping. Bollenschuur en transportgedeelte hebben een plat dak met mastiekdekking, het transportgedeelte heeft bovendien een zaagdak met twee lichtopeningen op het noorden. De bollenschuur heeft op het dak vier vierkante, door tentdaken met mastiekdekking overkapte houten ontluchtingskanalen. De inwendige constructie van het transportgedeelte bestaat uit staande stalen H-profielen, waarop liggende H-profielen rusten. Haaks op deze H-profielen liggen houten vloerbalken waarop de werkvloer van de verdieping is bevestigd. De bollenschuur, heeft per bouwlaag drie compartimenten ter lengte van vier vensterassen. De compartimenten worden gevormd door twee dwarsgeplaatste binnenmuren waarin nabij de beide buitenmuren houten schuifdeuren zijn geplaatst. De constructie tussen de vloeren werd binnen de compartimenten in oorsprong gevormd door vierkante houten pijlers waartussen de bakken hingen waarin de bollen te drogen werden gelegd. De houten bollenbakken zijn in een later stadium merendeels verwijderd, maar de vierkante houten pijlers zijn nog in diverse compartimenten terug te vinden. Bij verwijdering van de houtconstructie werden naderhand ronde stalen pijlers met H-profielen onder de vloerbalken geplaatst.
Het gedeelte uit 1930, dat aan de noordzijde een gevelsteen heeft met de datum 5 maart 1930, is aan de buitenzijde uitgevoerd in roodgele baksteen. Het muurwerk aan de binnenzijde is opgetrokken uit egaal gele baksteen. Het muurwerk van het exterieur wordt onder de daklijst beëindigd door een uitgemetselde rand in zwarte baksteen. De daklijst betaat uit een zwart geglazuurde pannenrand die over de hoek is geplaatst. Het transportgedeelte manifesteert zich vanaf de weg vooral in de geheel symmetrische noordgevel met een breedte van vijf vensterasssen. Op de parterre bevindt zich een dubbele schuifdeur met een breedte van twee vensterassen, geflankeerd door een venster en een deur. De dubbele schuifdeur en de twee gewone deuren zijn van hout en voorzien van ramen met een meerruits roedenverdeling. De beide vensters zijn van staal met meerruits roedenverdeling. Op de verdieping zijn de vensters in de drie middelste assen breder en hoger dan de twee vensters in de buitenste assen. De vensters zijn hier alle van staal met meerruits roedenverdeling. De zuidgevel van het transportgedeelte is grotendeels blind.
De bollenschuur heeft een lengte van elf vensterassen die zowel aan de noord- als aan de zuidzijde over de drie bouwlagen zijn voorzien van dubbel draaibare stalen meerruits vensters. Onder en boven de vensters bevinden zich luchtroosters die aan de binnenzijde zijn voorzien van houten schuifluiken. Schuifluiken bevinden zich overigens ook aan de binnenzijde van de zuidwand, voor de vensters van de verdieping. Tegen de zuidzijde bevindt zich een deels in gewapend beton uitgevoerd trappehuis. Het muurwerk van de kopse westzijde heeft alleen op de tweede verdieping in het midden vier vensters.
Tegen de zuidzijde van de bollenschuur staat het voormalige stookhuis, bestaande uit kelder en parterre onder plat dak met mastiekdekking. De hoge gemetselde schoorsteen werd bij de vervanging van de ketel vervangen door een lichtmetalen (niet onder de bescherming vallende) schoorsteen. De oude oliegestookte ketel stond in de kelder van het stookhuis, de later geplaatste op de begane grond. Het muurwerk van het stookhuis is net als bij het transportgedeelte en de bollenschuur uitgevoerd in geelrode baksteen. Onder de daklijst bevindt zich eveneens een uitgemetselde rand in zwarte baksteen, maar de over de hoek geplaatse pannenrand ontbreekt.
Het interieur van de bollenschuur bevat naast de eerder genoemde onderdelen ook nog de oorpsronkelijke installatie voor de centrale verwarming. Deze installatie bestaat uit dikke ronde buizen onder de vensters van de ramen.
Waardering
De bollenschuur is van algemeen belang uit architectuur- en cultuurhistorisch oogpunt als zeldzaam geworden voorbeeld van een grote merendeels gaaf bewaarde bollenschuur die in fasen tot stand is gekomen. Met name het gedeelte uit 1930 is van typologisch belang als voorbeeld van een voor die tijd moderne bollenschuur met centraal verwarmingssysteem. Cultuurhistorisch is de schuur van belang als markant en zeldzaam geworden object uit de sterk groeiende vooroorlogse bloembollencultuur in Nederland en in het bijzonder in de kuststreek. Voorts is er sprake van een belangrijke ensemblewaarde tussen de schuur en het aangrenzende bollengebied, waardoor de oorspronkelijk context nog aanwezig is.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Located amid bulb fields and recently (1993) taken out of service, a BULB SHED. The shed was constructed in two phases, in 1909 following renovation and expansion of an older carriage house, in 1930 by major expansion against the west side of it. The section from 1909 lies directly on the Herenweg and concerns the renovation of an old carriage house by architect D. van Letten from Haarlem. The section from 1930 was designed as a modern, centrally heated bulb shed by L. Tol, architect B.N.A. in Lisse.
Description
The bulb shed stands on a rectangular ground plan with an east-west main orientation. The section from 1909 consists of a ground floor and a first storey under a flat roof with mastic. The walls consist of whitewashed masonry in which grooves imitating natural stone have been applied on the street side (E). This street side has a width of seven closely spaced window bays with six-paned casement windows on the first storey and four wide arched passages on the ground floor. The two southern passages have double stable doors, the two northern passages are closed off with windows above a parapet. The section from 1909 has a depth of four widely spaced window bays, of which the three western windows of the first storey are provided with double hinged doors which were more commonly applied in bulb shed construction during this period. On the ground floor the north side has a canopied entrance section from circa 1903 which is flanked by multi-paned windows, of which the western likewise dates from the period around 1930.
The section from 1930 actually consists of two volumes: a transition volume directly adjoining the section from 1909 that served for the supply and removal of bulbs (hereafter referred to briefly as the transport section). This transport section consists of a ground floor and first storey. To the west of this stands the actual bulb shed which is higher and longer than the transition volume (hereafter referred to briefly as the bulb shed). The bulb shed consists of a ground floor, first and second storey. Bulb shed and transport section have a flat roof with mastic covering, the transport section moreover has a saw-tooth roof with two light openings on the north. The bulb shed has on the roof four square wooden ventilation channels covered by tent roofs with mastic covering. The internal structure of the transport section consists of vertical steel H-profiles, on which horizontal H-profiles rest. Perpendicular to these H-profiles lie wooden floor beams on which the working floor of the first storey is fastened. The bulb shed has per storey three compartments along the length of four window bays. The compartments are formed by two transversely placed internal walls in which wooden sliding doors are positioned near both external walls. The structure between the floors was originally formed within the compartments by square wooden pillars between which the bins hung in which the bulbs were laid to dry. The wooden bulb bins were largely removed at a later stage, but the square wooden pillars can still be found in various compartments. When the wooden structure was removed, round steel pillars with H-profiles were subsequently placed under the floor beams.
The section from 1930, which has a gable stone on the north side with the date 5 March 1930, is executed on the outside in reddish-yellow brick. The masonry on the inside is constructed of uniform yellow brick. The exterior masonry is terminated below the roof cornice by a mortared border in black brick. The roof cornice consists of a black glazed tile border which has been placed over the corner. The transport section manifests itself from the road especially in the completely symmetrical north facade with a width of five window bays. On the ground floor there is a double sliding door with a width of two window bays, flanked by a window and a door. The double sliding door and the two ordinary doors are of wood and provided with windows with a multi-paned glazing bar division. The two windows are of steel with multi-paned glazing bar division. On the first storey the windows in the three middle bays are wider and higher than the two windows in the outer bays. The windows here are all of steel with multi-paned glazing bar division. The south facade of the transport section is largely blind.
The bulb shed has a length of eleven window bays which on both the north and south sides over the three storeys are provided with double casement steel multi-paned windows. Below and above the windows are air vents which on the inside are provided with wooden sliding shutters. Sliding shutters are furthermore also present on the inside of the south wall, in front of the windows of the first storey. Against the south side is a stairwell partly executed in reinforced concrete. The masonry of the gable west side has only on the second storey in the middle four windows.
Against the south side of the bulb shed stands the former boiler house, consisting of a basement and ground floor under a flat roof with mastic covering. The tall mortared chimney was replaced by a light metal (not protected) chimney when the boiler was replaced. The old oil-fired boiler stood in the basement of the boiler house, the later one placed on the ground floor. The masonry of the boiler house is, like that of the transport section and the bulb shed, executed in yellow-red brick. Below the roof cornice is likewise a mortared border in black brick, but the tile border placed over the corner is absent.
The interior of the bulb shed contains, in addition to the aforementioned components, also the original installation for central heating. This installation consists of thick round pipes beneath the windows of the frames.
Valuation
The bulb shed is of general interest from an architectural and cultural-historical perspective as a rare surviving example of a large bulb shed that has been largely preserved intact and was constructed in phases. In particular the section from 1930 is of typological importance as an example of a modern bulb shed of that time with central heating system. From a cultural-historical perspective the shed is important as a striking and rare object from the rapidly growing pre-war flower bulb culture in the Netherlands and in particular in the coastal region. Furthermore there is a significant ensemble value between the shed and the adjacent bulb fields, whereby the original context is still present.
Nearby in the register
- Tuin, park en plantsoen, Herenweg bij 9Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Herenweg bij 9Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Herenweg bij 9Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Bijgebouwen kastelen enz., Manpadslaan 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.