Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Molenwater 2 A
Middelburg, Zeeland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1891 - 1892
- Address
- Molenwater 2 A, 4331 SB Middelburg
- Place
- Middelburg
- Province
- Zeeland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.50289, 3.61136
- Monument number
- 508342
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1832 map "Middelbourg / [ed. par Ph. Vandermaelen]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Naar ontwerp van constructeur Th. Stang, in 1891/'92 in eclectische stijl gebouwde watertoren voor het, in 1888 gestichte en in 1892 in exploitatie gebrachte, Middelburgse Waterleidingbedrijf. Aan de achterzijde voorzien van een aanjagergebouw uit de jaren twintig van de twintigste eeuw. Het geheel is niet meer in bedrijf.
In het achterterrein bevindt zich een reinwateropslag welke buiten de bescherming valt.
Omschrijving
Een 26 meter hoge toren op 8-hoekige plattegrond, met uitkragende reservoir ommanteling, opgetrokken uit roodbruine machinale baksteen in kruisverband met enige naar de neo-gotiek verwijzende details.
De toren is geplaatst op een natuurstenen plint en voorzien van natuurstenen gevelbanden, dorpels, kraagelementen en aanzetblokken. De entree met bovenlicht boven een natuurstenen kalf, het geheel in een rondboogvormige muuropening met getrapte dagkanten. De schacht is op de begane grond van twee en op het tussenvloerniveau van acht houten spitsboogramen voorzien. Onder en tussen de consoles van de reservoiropbouw bevinden zich rondboognissn. In de vormgeving van de consoles onder de uitkraging is de invloed van Jugendstil aanwezig.
Juist boven de uitkraging bevinden zich kleine ronde vensters ter verlichting van het vloerniveau onder het reservoir.
Daarboven een reeks nissen; per vlak een spitsboognis geflankeerd door rondboognissen. Het gevelwerk is afgesloten door een gekanteelde rand. De toren is afgedekt door een 8-vlaks tentdak met zinken roeven bedekking.
Het interieur bevat een begane grond met vloer van zwart-wit tegelwerk, een tussenvloerniveau halverwege de schacht en een vloerniveau juist onder het reservoir. De niveaus zijn bereikbaar via een bordestrap met bewerkte houten hoofdbalusters en ijzeren spijlen. De oorspronkelijk midden door de schacht lopende stijgleiding is verwijderd.
Op het metselwerk van de schacht rust een open hangbodemreservoir van geklonken staalplaat met een inhoud van 241 m3. Dicht boven het reservoir bevindt zich het flauw hellende 8-zijdige houten tentdak met stalen spanten en trekstangen.
Achter de toren aangebouwd en daarmee in verbinding staand, een aanjager/pompgebouw uit de jaren twintig bestaande uit een één laag hoog middendeel met aan weerszijden iets lagere, platte vleugels, opgetrokken uit roodbruine baksteen in kruisverband met ver overstekende, strakke daklijst, het middendeel onder een tentdak met zinken bedekking met roeven. Stalen, hoog geplaatste ramen en stalen geklonken deuren in de gevels.
In het pompgebouw een begane grondniveau en kelders op twee niveaus. Het interieur bevat nog oorspronkelijke (afgekoppelde) elektropompen, o.a. fabrikaat Stork.
Waardering
Watertoren met bijgebouw van algemeen belang vanwege cultuurhistorische waarde als belangrijk element uit de ontwikkelingsgeschiedenis van de drinkwatervoorziening; de aanwezigheid van oorspronkelijke elektropompen in het aanjagergebouw is van bedrijfshistorisch belang. Daarnaast is de toren van architectuurhistorische waarde als één der weinige in Nederland met neo-gotische karakteristieken.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Designed by engineer Th. Stang, water tower built in 1891/92 in eclectic style for the Middelburg Water Company, founded in 1888 and brought into operation in 1892. Provided on the rear side with an engine house from the nineteen twenties. The whole is no longer in operation.
In the rear grounds there is a clean water reservoir which falls outside the protection.
Description
A 26-metre-high tower on an octagonal ground plan, with projecting reservoir casing, built up in reddish-brown mechanical brick in English bond with some details suggestive of neo-Gothic style.
The tower is positioned on a natural stone plinth and provided with natural stone wall bands, sills, corbel elements and corner blocks. The entrance with fanlight above a natural stone calf, the whole in a rounded arch-shaped wall opening with stepped reveals. The shaft is provided on the ground floor with two and at the intermediate floor level with eight wooden pointed arch windows. Below and between the consoles of the reservoir structure are round-arch niches. In the design of the consoles under the projection the influence of Jugendstil is present.
Just above the projection are small round windows to light the floor level below the reservoir.
Above this a series of niches; on each face a pointed arch niche flanked by round-arch niches. The facade is finished with a crenellated edge. The tower is covered by an 8-sided hipped roof with zinc gutter covering.
The interior contains a ground floor with black-and-white tile floor, an intermediate floor level halfway up the shaft and a floor level just below the reservoir. The levels are accessible via a wooden staircase with worked wooden main balusters and iron spindles. The originally centrally running through the shaft riser pipe has been removed.
On the shaft masonry rests an open hanging floor reservoir of riveted steel plate with a capacity of 241 m3. Just above the reservoir is the gently sloping 8-sided wooden hipped roof with steel roof trusses and tie rods.
Behind the tower built on and in connection with it, an engine/pump house from the nineteen twenties consisting of a one-storey-high central section with slightly lower flat wings on either side, built up in reddish-brown brick in English bond with far-projecting, tight eaves line, the central section under a hipped roof with zinc covering with gutters. Steel, high-positioned windows and steel riveted doors in the facades.
In the pump house a ground floor level and cellars on two levels. The interior still contains original (disconnected) electric pumps, including products by Stork.
Evaluation
Water tower with ancillary building of general importance due to cultural-historical value as an important element in the development history of drinking water provision; the presence of original electric pumps in the engine house is of industrial-historical importance. Furthermore, the tower is of architectural-historical value as one of the few in the Netherlands with neo-Gothic characteristics.
Nearby in the register
- Woonhuis, Herengracht 20Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 22Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Herengracht 24Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Korte Noordstraat 32Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.