TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Gansoordstraat 14

Naarden, Noord-Holland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built (approximately)
1450 - 1500
Address
Gansoordstraat 14, 1411 RH Naarden (Gooise meren 27)
Place
Naarden
Municipality
Gooise meren
Province
Noord-Holland
Country
Netherlands
Coordinates
52.29578, 5.16482
Monument number
508278

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

In kern 15e-eeuws in baksteen opgetrokken DWARSHUIS met een 17e-eeuwse aanbouw aan de achterkant (zo) van het woonhuis met bijbehorende waterafvoer en waterput. Het woonhuis is mogelijk een van de oudste huizen van Naarden waarvan delen de brand van 1572 overleefd hebben. De met de buren gedeelde kopgevel aan de zuidwestzijde bevat een kleinere en oudere kopgevel met kaarsnissen en stamt waarschijnlijk uit het midden van de 15e eeuw. Dit oudste gedeelte van het woonhuis heeft mogelijk tot het buurpand behoord aangezien dit pand namelijk een overwelfde kelder bezit in het gedeelte dat grenst aan de gemeenschappelijke kopgevel. In 1974 is het object in zijn geheel gerestaureerd waarbij gestreefd is naar behoud van zoveel mogelijk oorspronkelijke onderdelen. Zo zijn de kopgevels en de houten kapconstructie zoveel mogelijk intact gelaten. Daarnaast is de blokpleister van de voorgevel verwijderd en zijn nieuwe deuren, luiken en vensters in historiserende stijl aangebracht. De hoge zolder is tijdens deze verbouwing opgesplitst in een eerste verdieping en een zolderetage. Het dak is voorzien van vijf dakramen aan de straatkant en drie kleine dakkapellen en twee dakramen aan de tuinkant (zo). Tijdens deze restauratie zijn ook de ijzeren hekwerkjes teruggeplaatst die zich aan weerszijden van de voorgevel bevinden. N.B. De schuur ten zuidoosten van het object valt buiten de bescherming.

Omschrijving

In kern 15e-eeuws in baksteen opgetrokken DWARSHUIS, opgetrokken in baksteen met gepleisterde plint op een rechthoekige plattegrond onder een met rode Hollandse pannen gedekt zadeldak en een 17e-eeuwse aanbouw onder lessenaarsdak aan de achterkant (zo) van het woonhuis. De voorgevel (nw) met houten dakgoot en -lijst en muurankers heeft een symmetrische gevelindeling met in het midden een paneeldeur met 9-ruitsbovenlicht, hardstenen dorpel en een houten omlijsting van twee pilasters met basement, gladde schacht en geometrische kapiteel en -lijst. Aan weerszijden van de deur bevindt zich een schuifraam met 12-ruitsroedenvenster in het schuifgedeelte en 8-ruits bovenlichten onder ontlastingsbogen die niet aansluiten op de raamkozijnen en breder zijn dan de ramen. De vensters zijn voorzien van opgeklampte luiken. Op de beide grenzen met de buurpanden zijn twee ijzeren hekwerkjes geplaatst. De achtergevel (zo) met houten bakgoot op klossen heeft rechts twee 9-ruitsvensters, in het midden een deur met een apart draaiend boven- (met 9-ruitsvenster) en ondergedeelte en links een deur-en-venster combinatie bestaande uit een dubbele deur en een venster aan weerszijden waarvan de vier delen voorzien zijn van een 10-ruitsvenster. Alle ramen, deuren en luiken van de voor- en achtergevel zijn in de jaren zeventig aangebracht. Het zadeldak, dat wordt bekroond door twee vierkante schoorstenen aan de uiteinden, heeft aan de straatkant vijf dakvensters en aan de tuinkant drie dakkapellen en een dakvenster in het zadeldak en een dakvenster in het aangebouwde lessenaarsdak. De dakkapellen en -vensters zijn in de jaren zeventig aangebracht. De structuur van het voorhuis word bepaald door een centrale gang en aan weerszijden een kamer. Het voorhuis is opgetrokken met behulp van een in kern 15e-eeuwse houten skeletconstructie. Boven de begane grondverdieping bevinden zich drie oorspronkelijke eind 15e-eeuwse eiken moerbalken waarvan de middelste en zuidwest gelegen balk aan de voormalige achterzijde van het woonhuis voorzien zijn sleutelstukken met peerlkraalprofiel en een gesneden rozetje. Het meest zuidwest gelegen bevindt zich een 17e-eeuwse grenen balk. De eiken kap bestaat uit drie eind 15e-eeuwse dubbele jukken, hoge krommers en een eind 19e/ begin 20e-eeuwse naaldhouten sporenkap. De dubbele jukken zijn voorzien van gesneden telmerken die van noordoost naar zuidwest nummeren. Het onderscheid tussen links en rechts wordt gevormd door gebroken merken. De hoge krommers van het onderste juk zijn voorzien van hun oorspronkelijke halfhouts aangelipte blokkeels. De oostwestelijke kopgevel bevat een kleinere en oudere kopgevel met kaarsnissen die mogelijk uit het midden van de 15e-eeuw dateert en misschien heeft toebehoord aan het buurpand. Het overige deel van deze gevel en de noordoost gevel (die zich bevindt achter een in een jaren zeventig gemetselde muur) dateert uit het eind van de 15e-eeuw. In de tuin bevindt zich een gemetselde waterput en is een gemetselde constructie aangebouwd aan de oostkant van de tuingevel dat waarschijnlijk dienst heeft gedaan als afwateringssysteem. Het dwarshuis is gelegen in de Gansoordstraat binnen de vesting Naarden.

Waardering

Het woonhuis aan de Gansoordstraat 14 is een van de oudste woonhuizen in Naarden en van algemeen belang wegens architectuur-, cultuur- en bouwhistorische waarde als voorbeeld van een goed bewaard gebleven in baksteen opgetrokken in kern 15e-eeuws dwarshuis met een 17e-eeuwse aanbouw, waarvan de interne structuur, alle sporen van de vroegste bouwfasen en de 15e-eeuwse eiken kapconstructie goed herkenbaar zijn. Het woonhuis is van situationeel en typologisch belang als dwarshuis, een type huis bevolkt door de minder welgestelden, gelegen binnen de vesting van Naarden.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

Core 15th-century brick-built HOUSE WITH REAR WING with a 17th-century extension at the rear (SW) of the dwelling with associated water drainage and well. The dwelling is possibly one of the oldest houses in Naarden whose parts survived the fire of 1572. The gable shared with neighbours on the south-west side contains a smaller and older gable with candle recesses and probably dates from the middle of the 15th century. This oldest part of the dwelling may have belonged to the neighbouring property, namely because this property has a vaulted cellar in the section bordering the shared gable. In 1974 the object was restored in its entirety, with the aim of preserving as many original components as possible. Thus the gables and the wooden roof truss structure were left as intact as possible. Furthermore, the block-plaster of the front facade was removed and new doors, shutters and windows in historicising style were installed. The high loft was split during this renovation into a first floor and an attic storey. The roof is provided with five roof windows on the street side and three small roof dormers and two roof windows on the garden side (SW). During this restoration the iron railings on either side of the front facade were also replaced. N.B. The barn to the south-east of the object falls outside the protection.

Description

Core 15th-century brick-built HOUSE WITH REAR WING, constructed in brick with plastered plinth on a rectangular ground plan under a gabled roof covered with red Dutch tiles and a 17th-century extension under a lean-to roof at the rear (SW) of the dwelling. The front facade (NW) with wooden gutter and cornice and wall anchors has a symmetrical facade arrangement with in the centre a panelled door with 9-pane fanlight, sandstone sill and a wooden surround of two pilasters with base, smooth shaft and geometric capital and cornice. On either side of the door is a sash window with 12-pane glazing bars in the sash section and 8-pane fanlights under relieving arches which do not align with the window frames and are wider than the windows. The windows are provided with hinged shutters. On both boundaries with neighbouring properties are two iron railings. The rear facade (SW) with wooden gutter on corbels has on the right two 9-pane windows, in the middle a door with a separately hinged upper part (with 9-pane window) and lower section and on the left a door-and-window combination consisting of a double door and a window on either side of which the four parts are provided with a 10-pane window. All windows, doors and shutters of the front and rear facades were installed in the nineteen-seventies. The gabled roof, crowned by two square chimneys at the ends, has five roof windows on the street side and on the garden side three roof dormers and a roof window in the gabled roof and a roof window in the adjoining lean-to roof. The roof dormers and windows were installed in the nineteen-seventies. The structure of the front section is determined by a central passage and a room on either side. The front section is constructed with the aid of a core 15th-century wooden skeleton frame. Above the ground floor are three original late 15th-century oak principal beams, of which the middle and south-west located beam at the former rear of the dwelling are provided with keystones with pear bead profile and a carved rosette. The most south-west located beam is a 17th-century softwood beam. The oak roof consists of three late 15th-century double frames, tall curved timbers and a late 19th/early 20th-century softwood rafter roof. The double frames are provided with carved carpenters' marks which number from north-east to south-west. The distinction between left and right is formed by broken marks. The tall curved timbers of the lower frame have their original half-lap fitted corner beads. The east-west facing gable contains a smaller and older gable with candle recesses which possibly dates from the middle of the 15th century and may have belonged to the neighbouring property. The remaining part of this facade and the north-east facade (which is located behind a wall bricked up in the nineteen-seventies) dates from the late 15th century. In the garden is a brick well and a brick construction has been built onto the east side of the garden facade which probably served as a drainage system. The house with rear wing is located in Gansoordstraat within the fortified town of Naarden.

Valuation

The dwelling at Gansoordstraat 14 is one of the oldest dwellings in Naarden and of general importance for its architectural, cultural and building-historical value as an example of a well-preserved brick-built core 15th-century house with rear wing with a 17th-century extension, of which the internal structure, all traces of the earliest building phases and the 15th-century oak roof truss structure are clearly recognizable. The dwelling is of situational and typological importance as a house with rear wing, a type of house inhabited by the less affluent, located within the fortified town of Naarden.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map