Rijksmonumentenregister · Netherlands
Huis Ophemert of Het Hoge Huis
Bronkhorst, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Schuur (G)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Bovenstraat 12, 7226 LN Bronkhorst (Bronckhorst 25) (and others)
- Place
- Bronkhorst
- Municipality
- Bronckhorst
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.07697, 6.17863
- Monument number
- 508143
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1888 map "04. Brummen (1888)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het gehele L-vormige object met tuinmuur bestaat uit het -vermoedelijk- in oorsprong 16de-eeuwse en na de stadsbrand in 1633 deels nieuw opgetrokken huis (toponiemen het "Hoge Huis" of "huis Ophemert"), drie gekoppelde schuren uit 1896 en een tussenschuur uit het begin van de 20ste-eeuw en is gesitueerd aan de noordzijde van de Bovenstraat te Bronkhorst. Wellicht zijn de laat-19de-eeuwse schuren op een gedempte gracht van het, niet meer bestaande, kasteel van Bronkhorst gebouwd. Het complex vormt de afsluitende bebouwing van het westelijke deel van Bronkhorst en is vanuit de omgeving van diverse kanten duidelijk zichtbaar. De tuinmuur is gelegen om de tuin van het "Hoge Huis".
De schuur in de zuid-westhoek aan de achterzijde van de tussenschuur en de meest zuidelijk gelegen schuur vallen wegens te geringe ouderdom en monumentale waarden buiten de bescherming van rijkswege. Tevens valt de drieroedige hooiberg ten noorden van het complex, die vermoedelijk uit de jaren '60 van de 20ste eeuw dateert, buiten de bescherming wegens te geringe ouderdom.
Omschrijving
Het in oorsprong vermoedelijk 16de-eeuwse hoofdgebouw (toponiemen "Het Hoge Huis" of Huis Ophemert") werd gedeeltelijk herbouwd na de stadsbrand van 1633. Het huis is in rode bakstenen opgetrokken en heeft een rechthoekige grondslag. Het twee bouwlagen hoge en deels onderkelderde huis, wordt overkapt door een met rode oud-Hollandse pannen gedekt zadeldak. De zijgevels (oost en west) van het huis zijn voorzien van trapgevels met renaissance -vormen. In de gevels zijn vele bouwsporen zichtbaar. In de gevels ondermeer oorspronkelijke vensters met bakstenen middendorpels en later aangebrachte vensters met roedenverdelingen uit de 18de- en 19de eeuw, luiken en enkele entrees. De noord- en zuidgevel zijn voorzien van gemetselde, imitatie-natuursteenbanden. In de gevels muurankers en jaartalankers die het jaartal 1633 vormen.
Tegen de oostgevel bevindt zich een aanbouw onder lessenaarsdak.
De tuin ten zuid-oosten van het huis wordt aan alle zijde n omgeven door een uit rode bakstenen opgetrokken muur, die gedeeltelijk met een ezelsrug wordt afgedekt en met driehoekige natuurstenen stenen wordt afgesloten. In de muur bevindt zich aan de noord- en de zuidzijde een toegang.
Tussen het hoofgebouw en de drie gekoppelde schuren is een verbindende tussenschuur gebouwd. Deze één bouwlaag hoge schuur, overkapt door een met rode hollandse pannen gedekt zadeldak met wolfseind aan de zuidgevel, dateert vermoedelijk uit het begin van de 20ste eeuw. In de voorge vel (zuid) en zijgevel van de schuur bevinden zich ondermeer een baander, staldeur, stalvensters en in de achtergevel een entree, 6-ruits schuifvenster en een luik.
In het eerste kwart van de 20ste eeuw werd tegen het vrijliggende deel van de oostgevel van de schuur een aanbouw onder zadeldak gebouwd.
Dwars op het hoofdgebouw en tussenschuur liggen de drie gekoppelde, één bouwlaag hoge schuren, die in 1896 werden gebouwd. De meest zuidelijk gelegen schuur wordt overkapt door een met gesmoorde Friese en rode oud-Hollandse pannen gedekt, afgewolfd zadeldak. De uit rode bakstenen opgetrokken schuur op rechthoekige grondslag heeft een gepleisterde plint. De gevels zijn voorzien van ondermeer stalvensters met V- en smalle kruisvormige roedenverdeling, staldeuren en in de westgevel een baander. In de oostgevel, waartegen later de tussenschuur is gebouwd, bevinden zich nog enkele staldeur- en stalvensteropeningen. In de schuur bevinden zich ankerbalkgebinten.
De middelste schuur -de vaaltschuur- op rechthoekige grondslag en met gepleisterde plint, wordt overkapt door een met rode en gesmoorde oud-Hollandse pannen gedekt zadeldak. In de voorgevel (west) bevinden zich een excentrisch geplaatste baander en staldeur, twee smalle stalramen met roedenverdeling en een luik in de topgevel. In de achtergevel (oost) een entree en twee 9-ruits ijzeren vensters, een luik in de topgevel en een gevelsteen met de tekst: "De eerste steen gelegd door Gerhard Jan Breukink den 9 juni 1896". De vaaltschuur heeft een verdiepte, uitge graven vloer, de afrit naar de schuur is aan weerszijden voorzien van een bakstenen keermuurtje.
De meest noordelijk gelegen schuur, op rechthoekige grondslag en met gepleisterde plint, wordt overkapt door een met gesmoorde Friese pannen gedekt afgewolfd zadeldak. In de voorgevel (west) is de gespiegelde versie van de voorgevel van de meest zuidelijk gelegen schuur en is bovendien voorzien van een luik op de zolderverdieping. In de zijgevel (noord) twee staldeuren en vier stalramen. In de achtergevel (oost) een excentrisch geplaatste entree, een 4-ruits schuifvenster, een 9-ruits ijzeren stalraam en op de zolderverdieping een bovenlicht.
In de schuren loopt aan de oostzijde, noord-zuidwaarts, een gang die de drie schuren met elkaar verbindt. In de beide zijgevels van de vaaltschuur zitten -oorspronkelijk drie- getoogde staldeuropeningen die de vaaltschuur met beide zijschuren verbinden. De schuren bevinden zich in vrijwel oorspronkelijke staat. Tussen de dakschilden van de vaaltschuur en zijschuren zitten zakgoten.
Waardering
Het object is in stedenbouwkundig, cultuur-, architectuur- en bouwhistorisch opzicht van algemeen belang vanwege:
- het vermoedelijk in oorsprong 16de-eeuwse hoofdgebouw ("het Hoge Huis" of "Huis Ophemert") dat na de stadsbrand in 1633 gedeeltelijk werd vernieuwd;
- de onderlinge bouwkundige samenhang tussen de onderdelen (het hoofdgebouw met tuinmuur, de tussenschuur en de drie gekoppelde schuren), in opzet een L-vormige samenstel vormend;
- de voor het gebied karakteristieke, laat -19de-eeuwse, agrarische bouwstijl van de drie gekoppelde schuren;
- de markante situering van het complex aan de westzijde van de bebouwing van het stadje Bronkhorst.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The entire L-shaped object with garden wall consists of the –presumably– originally 16th-century house (place names "Het Hoge Huis" or "Huis Ophemert"), which was partly rebuilt after the town fire of 1633, three coupled barns from 1896 and an intermediate barn from the early 20th century, and is situated on the north side of the Bovenstraat in Bronkhorst. The late 19th-century barns were possibly built on a filled-in moat of the no longer existing castle of Bronkhorst. The complex forms the concluding buildings of the western part of Bronkhorst and is clearly visible from the surroundings from various directions. The garden wall is located around the garden of the "Het Hoge Huis".
The barn in the south-west corner at the rear of the intermediate barn and the southernmost situated barn fall outside national monument protection due to insufficient age and monumental values. Furthermore, the three-rod hay barn to the north of the complex, which presumably dates from the 1960s, falls outside protection due to insufficient age.
Description
The originally presumably 16th-century main building (place names "Het Hoge Huis" or "Huis Ophemert") was partly rebuilt after the town fire of 1633. The house is built in red brick and has a rectangular ground plan. The two-storey house, partly with cellar, is covered by a gabled roof with red old Dutch tiles. The side facades (east and west) of the house are provided with stepped gables with Renaissance forms. Many building traces are visible in the facades. In the facades among other things original windows with brick central mullions and later applied windows with glazing bars from the 18th and 19th centuries, shutters and several entrances. The north and south facades are provided with rendered, imitation ashlar bands. In the facades wall anchors and date anchors forming the date 1633.
Against the east facade is an extension under a lean-to roof.
The garden to the south-east of the house is surrounded on all sides by a wall built in red brick, which is partly covered with an arris roof and finished with triangular stone slabs. In the wall there is an entrance on the north and south side.
Between the main building and the three coupled barns a connecting intermediate barn was built. This one-storey barn, covered by a gabled roof with red Dutch tiles with a half-hipped roof at the south facade, presumably dates from the early 20th century. In the front facade (south) and side facade of the barn there are among other things a baander, stable door, stable windows and in the rear facade an entrance, 6-pane sash window and a shutter.
In the first quarter of the 20th century an extension under a gabled roof was built against the free-standing part of the east facade of the barn.
Transverse to the main building and intermediate barn lie the three coupled, one-storey barns, which were built in 1896. The southernmost situated barn is covered by a barrel-vaulted gabled roof with smothered Frisian and red old Dutch tiles. The brick barn built on a rectangular ground plan has a rendered plinth. The facades are provided with among other things stable windows with V- and narrow cross-shaped glazing bars, stable doors and in the west facade a baander. In the east facade, against which the intermediate barn was later built, there are still a few stable door and stable window openings. In the barn there are collar-tie tie beams.
The middle barn –the vaalt barn– on a rectangular ground plan and with rendered plinth, is covered by a gabled roof with red and smothered old Dutch tiles. In the front facade (west) there is an eccentrically placed baander and stable door, two narrow stable windows with glazing bars and a shutter in the gable. In the rear facade (east) an entrance and two 9-pane iron windows, a shutter in the gable and a facade stone with the text: "The first stone laid by Gerhard Jan Breukink on 9 June 1896". The vaalt barn has a sunken, excavated floor, the ramp to the barn is provided on both sides with a brick retaining wall.
The northernmost situated barn, on a rectangular ground plan and with rendered plinth, is covered by a barrel-vaulted gabled roof with smothered Frisian tiles. In the front facade (west) is the mirrored version of the front facade of the southernmost situated barn and is furthermore provided with a shutter on the attic floor. In the side facade (north) two stable doors and four stable windows. In the rear facade (east) an eccentrically placed entrance, a 4-pane sash window, a 9-pane iron stable window and on the attic floor a fanlight.
In the barns runs along the east side, north-south, a passage which connects the three barns with each other. In both side facades of the vaalt barn there are –originally three– arched stable door openings which connect the vaalt barn with both side barns. The barns are in virtually original condition. Between the roof tiles of the vaalt barn and side barns there are valley gutters.
Evaluation
The object is of general importance from an urban planning, cultural, architectural and building historical perspective because of:
- the presumably originally 16th-century main building ("Het Hoge Huis" or "Huis Ophemert") which was partly renewed after the town fire of 1633;
- the mutual structural coherence between the components (the main building with garden wall, the intermediate barn and the three coupled barns), forming in plan an L-shaped ensemble;
- the characteristic for the area, late 19th-century, agricultural building style of the three coupled barns;
- the striking location of the complex on the west side of the buildings of the town of Bronkhorst.
Nearby in the register
- Boerderij, Bovenstraat 5Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Uilenhoek 1Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Bovenstraat 10Boerderijunder 1 mi
- Boerderij, Kapelstraat 1Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.