Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sociëteit, Schouwburgplein 1
Almelo, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Vergadering en vereniging
- Function
- Sociëteit
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1895
- Address
- Schouwburgplein 1, 7607 AE Almelo
- Place
- Almelo
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.35543, 6.66673
- Monument number
- 507696
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
SOCIETEIT van de "Sociëteit tot Nut en Vermaak" uit 1895 in een op Franse voorbeelden gebaseerde neo-renaissancestijl. De architect van het gebouw was Bernardus Vixseboxse Bz.. Omdat het gebouw is opgenomen in het achtergelegen recent geopende theaterhotel zijn de achter- en zijgevels sterk gewijzigd. Oorspronkelijk waren de gevels in schoon metselwerk uitgevoerd en was het pleisterwerk wit geschilderd. Het gebouw staat ver teruggerooid met de voorgevel (W) aan de Grotestraat in het centrum van Almelo. Een smeedijzeren hek vormt de erfafscheiding van het voorterrein dat recent opnieuw is ingericht.
Omschrijving Onderkelderd pand van twee bouwlagen onder een afgeknot met leien gedekt schilddak (schubbedak). Boven de plint in rustica zijn de in bruine baksteen opgetrokken gevels wit geschilderd. De omgaande overstekende gootlijst wordt gedragen door geprofileerde gootklampen. De symmetrische voorgevel (W) is acht traveeën breed waarvan de tweede en de zevende risaleren onder steile afgeknotte tentdaken met dakkapellen. Boven de veranda tussen de risalieten een gepleisterd middenrisaliet met pilasters onder een grote gepleisterde dakkapel met gebroken fronton. De gevel is horizontaal geleed door geprofileerde natuurstenen waterlijsten ter hoogte van de onderdorpels van de vensters en een cordonlijst tussen de twee bouwlagen. De hoeken van de gevel zijn op de begane grond versierd met gepleisterd blokwerk en op de verdieping met eenvoudige vlakke gepleisterde pilasters.
De veranda met kolommen is boven de balustrade van gedraaide balusters dichtgezet met een grote glaspui.
De ingangspartijen in de risalieten zijn omlijst met halfzuilen in de dagkanten en een kalf onder een driezijdig fronton op geprofileerde consoles. De zware dubbele paneeldeuren zijn voorzien van siersmeedwerk en een rechtgesloten bovenlicht. In de buitenste traveeën vensters met een rondboogvormige frontonbekroning. De T-vensters op de verdieping zijn omlijst met een eenvoudige gepleisterde architraaf. De grote centrale dakkapel wordt geflankeerd door klauwstukken en obelisken en bekroond door een gebroken fronton met roosvenster in het tympaan. Boven de rechtgesloten vensters gemetselde rondbogen tussen sierpilasters. In de dakkapellen boven de risalieten vensters met halfrond bovenlicht in een aedicula tussen klauwstukken en sierbollen. Inwendig is de grote centrale zaal over twee bouwlagen bewaard gebleven. De wanden van de zaal zijn geleed met een paneellambrizering, gecanneleerde pilasters met entasis en composietkapitelen en een cassetteplafond op geprofileerde consoles.
Waardering Sociëteitsgebouw van cultuur- en architectuurhistorisch belang vanwege:
- de oorspronkelijke functie van sociëteit
- de voor sociëteitsgebouwen kenmerkende typologie
- de op Franse voorbeelden gebaseerde neo-renaissancestijl
- de rijke ornamentiek van de voorgevel
- de gave oorspronkelijke uitmonstering van de grote zaal
- de gaafheid van de voorgevel
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
SOCIETY of the "Sociëteit tot Nut en Vermaak" from 1895 in a neo-renaissance style based on French examples. The architect of the building was Bernardus Vixseboxse Bz. Because the building has been incorporated into the adjoining recently opened theatre hotel, the rear and side facades have been substantially altered. Originally the facades were executed in fair-faced masonry and the plasterwork was painted white. The building is set far back with the front facade (W) facing the Grotestraat in the centre of Almelo. A wrought-iron fence forms the property boundary of the front terrace which has recently been redesigned.
Description Cellar building of two storeys under an abridged slate-covered hipped roof (shingled roof). Above the plinth in rustication the facades built in brown brick are painted white. The surrounding overhanging cornice is supported by moulded cornice clamps. The symmetrical front facade (W) is eight bays wide of which the second and seventh risalits project under steep abridged tent roofs with dormers. Above the veranda between the risalits a plastered central risalit with pilasters under a large plastered dormer with broken pediment. The facade is horizontally articulated by moulded natural stone drip mouldings at the height of the window sills and a cordline between the two storeys. The corners of the facade are decorated on the ground floor with plastered blockwork and on the floor above with simple flat plastered pilasters.
The veranda with columns is sealed above the balustrade of turned balusters with a large glass door.
The entrance features in the risalits are framed with half-columns in the doorways and a calf under a three-sided pediment on moulded consoles. The heavy double panel doors are provided with decorative wrought-work and a straight-topped fanlight. In the outer bays windows with a semicircular pediment coping. The T-windows on the floor above are framed with a simple plastered architrave. The large central dormer is flanked by claw pieces and obelisks and crowned with a broken pediment with circular window in the tympanum. Above the straight-topped windows brick semicircular arches between decorative pilasters. In the dormers above the risalits windows with semi-circular fanlight in an aedicule between claw pieces and ornamental spheres. Internally the large central hall has been preserved over two storeys. The walls of the hall are articulated with panel wainscoting, fluted pilasters with entasis and Corinthian capitals and a coffered ceiling on moulded consoles.
Valuation Society building of cultural and architectural-historical importance because of:
- the original function of society building
- the typology characteristic of society buildings
- the neo-renaissance style based on French examples
- the rich ornamentation of the front facade
- the well-preserved original decoration of the large hall
- the integrity of the front facade
Nearby in the register
- Woonhuis, Koornmarkt 19Woonhuisunder 1 mi
- Bestuursgebouw en onderdl, Grotestraat 80Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- Dienstwoning, Korte Prinsenstraat 2Dienstwoningunder 1 mi
- Directeurswoning, De Waag 5Dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.