Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Langestraat 1
Delden, Overijssel, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Langestraat 1, 7491 AA Delden (Hof van Twente 23)
- Place
- Delden
- Municipality
- Hof van Twente
- Province
- Overijssel
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.26294, 6.71439
- Monument number
- 507498
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS, samen met andere monumentale panden gelegen aan de rand van de Cramerswei aan het begin van de Langestraat. Rond 1890 gebouwd in opdracht van de familie Schweigman in een eclectische bouwstijl met Hollandse Neo-Renaissance, Gotische en Chalet-stijl elementen. De tuin wordt begrensd door een laag smeedijzeren hekwerk op bakstenen muurtje. Het huis heeft een zeer rijk uitgevoerd interieur en is van 1936 tot 1976 in gebruik geweest als gemeentehuis van Ambt Delden.
Omschrijving
Het pand is opgetrokken vanaf een nagenoeg vierkante plattegrond over twee bouwlagen en is voorzien van verschillende erkers en serre's. Op het samengestelde met leien gedekte afgeknotte schilddak dakkapelletjes (zes in de hoofdkap) voorzien van een eenvoudig gedecoreerde trekbalk en een spits hoefijzerboogvenster. De overstekende houten goten van het dak rusten op houten gesneden consoles.
De gevels zijn boven een gepleisterde plint met casementen opgetrokken in rode baksteen en versierd met gepleisterde banden en hoekblokken. De vensters en deuren bevinden zich onder segmentbogen met gepleisterde aanzet- en sluitstenen. Uitzondering daarop vormen de spitsboogvensters in de serres en op de verdiepingen van de middentraveeën in de voor- en achtergevel.
De gevels zijn elk vertikaal geleed door drie traveeën. In de voor- en achtergevel (N en Z) bevindt de smalle middentravee zich tussen twee bredere risalieten met erkers en serre's. In de zijgevels (O en W) risaleert de smalle middentravee. In de middentravee van de voorgevel (N) de hoofdingang, een zwarte houten deur met twee geslepen ramen en een bovenlicht. Voor het linker risaliet bevindt zich een rechthoekige serre, die wordt afgedekt door een afgeknot licht hellend zinken schilddak. De erker voor het rechter risaliet beslaat een halve zeshoek. Op de serre en erker balkons waarop glasdeuren uitkomen. De balustrades op de balkons bestaan uit een houten raamwerk met daarin een grijs opengewerkt natuurstenen fries waarin onder meer vierpassen. Boven de balkondeuren van het rechter risaliet is in de boogtrommel een natuurstenen reliëf geplaatst. Het rechter risaliet wordt afgesloten door een steekkap met sierspant. In de achtergevel (Z) beslaat de serre met balkon zowel de midden- als rechter travee op de begane grond. In de aanbouw voor het linker risaliet, onder een met leien gedekt afgeknot schilddak, bevindt zich de achterdeur en geven kleine vensters de plaats van de sanitaire voorzieningen op de tussenverdiepingen aan. Van het gevelvlak boven de uitbouw risaleert het rechterdeel, dat wordt afgesloten door een topgevel met een houten gevelbeschot, met daarboven een vierzijdige torenspits.
De middentravee in de westelijke zijgevel is gepleisterd, voorzien van schijnvoegen en afgesloten door een steekkap met sierspant, waaronder een oculus geplaatst is.
Ook de begane grond van de middentravee van de oostelijke zijgevel is gepleisterd met schijnvoegen. Op verdieping een vijfzijdige houten erker. Het woonhuis heeft een rijk gedecoreerd en zeer gaaf interieur met onder meer in het tochtportaal arcadische wandschilderingen gesigneerd door J.F.W. Isselma uit Almelo en geëtst glas met voorstellingen in de tochtdeur. Ook in de hal zijn wand- en plafondschilderingen te vinden met arcadische motieven, geschilderde marmerimitaties en schijnpilasters met voluten. Verder ligt er marmer op de vloer en is in de dubbele deur onder de trap, die toegang verschaft tot de zuidelijke serre, glas-in-lood met abstrakte motieven geplaatst.
In het gehele trappenhuis zijn de wanden met voornoemde motieven beschilderd. Op het bordes tussen de begane grond en de eerste verdieping zijn de vensters voorzien van glas-in-lood met abstracte motieven. Een rijkelijk bewerkt Frans balkon aan de binnenkant van het venster siert het bordes van de eerste verdieping naar de zolder. Op de begane grond in de kamers stucwerk plafonds en in de westelijke voorkamer een beschilderd stucwerk plafond. De stucplafonds in hal en trappenhuis hebben met plantaardige motieven beschilderde panelen in lijstwerk.
Waardering
Het herenhuis met hekwerk is van architectuurhistorisch en stedebouwkundig belang vanwege:
- de eclectische bouwstijl met Hollandse Neo-Renaissance, Gotische en Chalet-stijl elementen, karakteristiek voor de bouwperiode
- de beeldbepalende ligging aan het begin van de hoofdstraat van Stad-Delden en de ruimtelijke samenhang met de overige monumentale villa's aan de Cramerswei
- de uitwendige gaafheid
- het bijzonder rijke en gave interieur
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANSION, situated together with other monumental buildings on the edge of the Cramerswei at the beginning of the Langestraat. Built around 1890 on commission of the Schweigman family in an eclectic building style with Dutch Neo-Renaissance, Gothic and Chalet-style elements. The garden is bounded by low wrought iron fencing on a brick wall. The house has a very richly executed interior and was in use from 1936 to 1976 as the town hall of Ambt Delden.
Description
The building is built from an approximately square floor plan over two storeys and is provided with various bays and conservatories. On the composite roof covered with slate with truncated hipped roof small roof dormers (six in the main roof) provided with a simply decorated roof tie and a pointed horseshoe arch window. The overhanging wooden gutters of the roof rest on wooden carved brackets.
The facades above a plastered plinth with casements are built up in red brick and decorated with plastered bands and corner blocks. The windows and doors are located under segmental arches with plastered setting and closing stones. An exception to this are the pointed arch windows in the conservatories and on the storeys of the middle bays in the front and rear facades.
The facades are each vertically articulated by three bays. In the front and rear facades (N and S) the narrow middle bay is situated between two wider risalits with bays and conservatories. In the side facades (E and W) the narrow middle bay projects. In the middle bay of the front facade (N) the main entrance, a black wooden door with two cut panes and a fanlight. In front of the left risalit is situated a rectangular conservatory, which is covered by a truncated lightly sloping zinc hipped roof. The bay in front of the right risalit spans half a hexagon. On the conservatory and bay balconies on which glass doors open. The balustrades on the balconies consist of a wooden frame with in it a grey openwork dressed stone frieze containing amongst other things quatrefoils. Above the balcony doors of the right risalit is placed in the arch drum a dressed stone relief. The right risalit is closed off by a pitched roof gable with ornamental roof truss. In the rear facade (S) the conservatory with balcony spans both the middle and right bay on the ground floor. In the extension in front of the left risalit, under a slate-covered truncated hipped roof, is situated the back door and small windows give the location of the sanitary facilities on the intermediate floors. From the facade plane above the extension the right section projects, which is closed off by a gable with wooden facing board, with above it a four-sided roof spire.
The middle bay in the western side facade is plastered, provided with false joints and closed off by a pitched roof gable with ornamental roof truss, under which an oculus is placed.
Also the ground floor of the middle bay of the eastern side facade is plastered with false joints. On the upper storey a five-sided wooden bay. The dwelling house has a richly decorated and very well-preserved interior with amongst other things in the draught hall Arcadian wall paintings signed by J.F.W. Isselma from Almelo and etched glass with representations in the draught door. Also in the hall are wall and ceiling paintings to be found with Arcadian motifs, painted marble imitations and false pilasters with volutes. Furthermore marble is laid on the floor and in the double door under the stair, which gives access to the southern conservatory, leaded glass with abstract motifs is placed.
Throughout the entire stairwell the walls are painted with the aforementioned motifs. On the landing between the ground floor and the first storey the windows are provided with leaded glass with abstract motifs. A richly worked French balcony on the inside of the window adorns the landing of the first storey towards the loft. On the ground floor in the rooms stucco ceilings and in the western front room a painted stucco ceiling. The stucco ceilings in hall and stairwell have panels with plant motifs painted in moulding.
Valuation
The mansion with fence is of architectural-historical and urban planning importance on account of:
- the eclectic building style with Dutch Neo-Renaissance, Gothic and Chalet-style elements, characteristic of the building period
- the defining location at the beginning of the main street of City Delden and the spatial coherence with the other monumental villas on the Cramerswei
- the external integrity
- the particularly rich and well-preserved interior
Nearby in the register
- Werk-woonhuis, Zuiderhagen 15Werk-woonhuisunder 1 mi
- Opslag, Meijlingstraat 3Opslagunder 1 mi
- Woonhuis, Langestraat 26Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Hengelosestraat 5Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.